Lạ lùng những người “thà chết không chịu làm vua”(3)

Hoàng tử Linh Lang từ chối ngôi vua

Hoàng tử Linh Lang là một nhân vật gắn liền với lịch sử Việt Nam thời nhà Lý, hầu như không xuất hiện trong chính sử mà chỉ được nhắc đến nhiều qua các thần phả.

Theo đó, Linh Lang là con vua Lý Thánh Tông, sinh 1064, được đặt tên là Hoằng Chân. Mẹ ông là cung phi thứ 9, quê ở Đồng Đoàn xã Bồng Lai, Đan Phượng, trấn Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội). Có thần phả lại ghi ông là con vua Lý Thái Tông, tên Hoàng Lang và không rõ năm sinh.

Sự nghiệp của Linh Lang được các nguồn tài liệu đề cập khác nhau. Có nguồn ghi rằng khi quân Tống sang đánh, Linh Lang xin vua cấp 5.000 quân và voi trận ra dẹp được. Sau tiệc mừng thắng trận, nhà vua tỏ ý muốn nhường ngôi, nhưng ông không nhận. Sau đó ít lâu, ông lâm bệnh nặng và qua đời.

Có thần phả thì cho rằng, Linh Lang vốn là con của thủy cung, được lệnh đầu thai làm con trai vua để đánh giặc giữ nước. Sau khi đánh lui quân giặc, ông đã từ chối ngôi vị rồi hóa thành thuồng luồng và biến mất trong làn nước hồ Tây.

Ngày nay Linh Lang là vị thần được thờ tại nhiều ngôi đền khác nhau, nổi tiếng nhất là đền Voi Phục (phường Ngọc Khánh, Hà Nội) - một trong Tứ trấn của kinh thành Thăng Long xưa.