Ngô Quyền – Người mở đầu kỷ nguyên độc lập với chiến thắng Bạch Đằng
Từ một vị tướng tài ba dưới trướng Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền đã trở thành người lãnh đạo kiệt xuất, đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938 bằng nghệ thuật quân sự độc đáo. Chiến thắng vang dội ấy không chỉ đập tan âm mưu xâm lược của phương Bắc mà còn mở ra kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam. Hình ảnh Ngô Quyền mãi là biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và ý chí bảo vệ non sông.
Lớn lên, Ngô Quyền trở thành bộ tướng thân tín của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ. Nhờ tài năng xuất chúng, ông được Dương Đình Nghệ tin tưởng gả con gái (Dương Thị Ngọc) và giao cho chức cai quản vùng Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay). Năm 937, Dương Đình Nghệ bị viên tướng phản chủ là Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt chức. Để trả thù cho chủ tướng và dẹp trừ kẻ bán nước, Ngô Quyền đã phát động binh biến. Kiều Công Tiễn bị dồn vào bước đường cùng đã hèn hạ cho người sang cầu cứu nhà Nam Hán. Chớp lấy thời cơ, Ngô Quyền tiến quân tiêu diệt Kiều Công Tiễn trước khi quân Nam Hán kịp sang tiếp ứng. Ông đã bày trận cọc gỗ bọc sắt nhọn dưới lòng sông Bạch Đằng, nhử địch vào bẫy khi thủy triều lên và đánh tan nát đạo quân xâm lược của Lưu Hoằng Tháo, đập tan mộng xâm lăng của phương Bắc. Chiến thắng oanh liệt trên sông Bạch Đằng đã tạo tiền đề vững chắc để Ngô Quyền bãi bỏ các chức Tiết độ sứ của phương Bắc. Năm 939, ông xưng Vương (Tiền Ngô Vương), chọn Cổ Loa làm kinh đô, xây dựng chính quyền độc lập tự chủ. Ông cai trị đất nước được gần 6 năm. Đến năm 944, Ngô Quyền qua đời ở tuổi 47. Dù thời gian trị vì ngắn ngủi, công lao "tái tạo giang sơn" của ông là di sản vô giá trong lịch sử dân tộc.
