Lã Mạnh Tùng

Tháng 3/1972, ta mở chiến dịch Bắc Tây Nguyên. Sau khi bị ta đánh chia cắt quốc lộ 14, con đường độc đạo từ Pleiku chi viện cho Kon Tum, Quân đoàn 2 Quân đội Sài Gòn gấp gáp thiết lập cứ điểm 42 Biển Hồ cho Trung đoàn 45 đặt sở chỉ huy và một tiểu đoàn pháo để trực tiếp chỉ huy nhằm mở thông đường 14, đưa lực lượng ứng cứu Kon Tum đang bị quân chủ lực của Mặt trận Tây Nguyên vây ép. Quyết tâm đánh bại âm mưu của địch, Bộ Tư lệnh Mặt trận giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn Đặc công 20 tập kích cứ điểm 42 Biển Hồ tiêu diệt sở chỉ huy Trung đoàn 45, trận địa pháo và cuộc hành quân mở đường của địch.
Cứ điểm 42 Biển Hồ (nay thuộc thôn 8, xã Nghĩa Hưng, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) nằm ở phía đông đường 14, cách thị xã Pleiku trên 10km về phía bắc. Cứ điểm có hình chữ nhật, dài 250m theo chiều bắc – nam, phía nam rộng 120m, phía bắc rộng 150m. Có 7 hàng rào, xen kẽ giữa các hàng rào địch bố trí nhiều loại mìn. Ban ngày địch đưa 1 Trung đội bộ binh và 1 – 2 xe thiết giáp đi tuần tra, lùng sục, ngăn chặn ta từ xa, đặc biệt chúng rất chú ý bìa rừng phía đông cứ điểm. Đến đêm, địch rút về căn cứ và canh gác chặt chẽ, cứ 10m – 15m có 1 lính gác, 30 phút – 40 phút có một tổ đi tuần tra và bắn pháo sáng.
Theo kế hoạch tác chiến, ta chia làm 4 mũi tấn công chính. Ngày 02/5/1972, Tiểu đoàn đặc công 20 rời vị trí tập kết ở phía tây đường 14 hành quân về hướng đông. Đến ngày 04/5 ta bí mật vào vị trí tập kết cách mục tiêu 3km theo đúng kế hoạch. Đúng 17h00 ngày 05/5, Tiểu đoàn hành quân vào chiếm lĩnh trận địa. 19h00 ta ngụy trang và cách địch 300m. 21h00 ta vào vị trí cắt rào, đặt bộc phá, triển khai mạng thông tin liên lạc. Theo kế hoạch thì 01h00 ngày 06/5 ta mới cho nổ bộc phá làm hiệu lệnh đánh chiếm cứ điểm. Tuy nhiên, lúc 00h30, các mũi đang khắc phục hàng rào thứ 7, thì có một tên lính địch từ hướng nam đi đến gần cửa mở của mũi 1. Vì có khả năng bị lộ nên mũi 1 đã nổ súng tiêu diệt tên lính gác rồi xung phong tiến lên. Nghe tiếng nổ, các mũi còn lại đồng loạt nổ súng đánh vào bên trong cứ điểm, diệt các mục tiêu đã được phân công.
Sau hơn 1 giờ chiến đấu đầy mưu trí, dũng cảm của Tiểu đoàn Đặc công 20, trận tập kích cứ điểm 42 Biển Hồ đã kết thúc thắng lợi. Ta tiêu diệt hơn 400 tên địch, bắt 12 tên, thu 25 súng các loại và nhiều quân trang quân dụng khác. Sở chỉ huy Trung đoàn 45, trận địa pháo và nhiều sinh lực địch bị diệt. Về phía ta, có 27 đồng chí hy sinh, 30 đồng chí bị thương. Việc tập kích bằng lối đánh đặc công phối hợp cùng Trung đoàn 95 đã đánh bại nhiều cuộc hành quân mở thông quốc lộ 14 của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho quân chủ lực giải phóng Đắc Tô – Tân Cảnh, hoàn thành nhiệm vụ mà Bộ Tổng Tư lệnh giao cho Mặt trận B3 trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972. Chiến thắng có lẽ sẽ trọn vẹn hơn nếu không xảy ra sự cố trong quá trình chiến đấu, kho đạn địch bất ngờ phát nổ làm nhiều chiến sĩ ta hi sinh.
Ngồi bên chúng tôi tại nhà bia tưởng niệm liệt sĩ xã Nghĩa Hưng, cựu chiến binh Lã Mạnh Tùng xúc động kể: “Trong công cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, tôi thuộc Tiểu đoàn đặc công 20 thuộc Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên (nay là Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3). Trong trận tập kích cứ điểm 42 Biển Hồ, tôi được giao nhiệm vụ chỉ huy khẩu đội B41, thuộc Đại đội 56, khi ấy được bố trí ở đông nam cứ điểm có nhiệm vụ đánh địch chi viện và đánh bồi vào cứ điểm diệt bọn địch đến cứu viện. Lúc bấy giờ xe tăng và máy bay địch từ Ia Kha được điều về đây rất nhiều để chi viện cho căn cứ 42, tuy nhiên xe tăng địch không dám vượt qua cầu Ninh Đức, bởi chúng biết có lực lượng ta bố trí ở đó để đánh chặn. Chiến thắng có lẽ sẽ trọn vẹn hơn nếu không xảy một sự cố trong quá trình chiến đấu, kho đạn của địch ở căn cứ bị nổ, một số chiến sĩ đặc công hy sinh không tìm lại được thi thể. Hôm sau, bọn Mỹ ngụy đã dã man dùng xe ủi lấp thi thể các chiến sĩ ta xuống chiến hào. Bộ đội ta, một phần hi sinh do máy bay địch, một phần do nổ kho đạn”