Lá thư gửi từ đáy đầm lầy" U Minh và khúc ru đồng đội

Chiến khu U Minh Hạ (Cà Mau) những năm 1969–1972 là địa bàn tác chiến khắc nghiệt của Tiểu đoàn U Minh. Địch liên tục tổ chức các trận càn "nhổ cỏ", dùng trực thăng vũ trang và tàu sắt xả đạn đại liên vào các vạt tràm, vạt mắm. Bám trụ giữa lòng đầm lầy chua mặn là những người lính giải phóng kiên trung, trong đó có cựu chiến binh Nguyễn Văn Rớt (nguyên Trung đội trưởng Trung đội 1).

Ông Rớt xúc động nhớ lại: Cuộc sống của bộ đội miền Tây dưới lòng đầm lầy gian khổ ngoài sức tưởng tượng. Áo quần lúc nào cũng ướt sủng nước phèn, muỗi rừng bay như trấu vãi, sốt rét rừng hành hạ khiến da thịt ai nấy đều xanh xao. Mọi sinh hoạt, chiến đấu đều diễn ra trên những chiếc sàn tràm dựng tạm giữa đầm lầy.

Ký ức nhói lòng nhất đối với ông Rớt là trận càn của một tiểu đoàn biệt kích địch vào lòng rừng tràm năm 1970. Chiến sĩ trẻ tên Nam (quê Bến Tre) bị thương nặng ở bụng do trúng mảnh cối. Giữa lòng đầm lầy mênh mông, nguồn vật tư y tế dã chiến đã cạn kiệt, không thể chuyển Nam lên tuyến trên vì địch đang siết chặt vòng vằn.

Biết mình không qua khỏi, Nam nằm trên chiếc võng dù móc giữa hai thân cây tràm, gạt nước mắt lấy ra một trang sổ tay đã thấm nước xuồng. Nam dùng chiếc bút gạt mực viết những dòng chữ nghiêng ngả gửi cho cô bạn gái du kích địa phương: "Út ơi, anh không về cùng em đi hái trái dừa nước được nữa... Em ở lại nhớ tiếp tục bám kênh, giữ rừng...".

Nam hy sinh trên tay ông Rớt khi hoàng hôn buông xuống rừng tràm. Đồng đội phải đào một ngôi mộ nông giữa lòng đầm lầy, phủ lên thân thể anh những cành lá tràm xanh ngắt.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Rớt chia sẻ: "Mỗi lần nghe tiếng gió thổi qua vạt tràm U Minh, tôi lại như nghe thấy lời thì thầm của Nam và biết bao đồng đội. Họ đã ngã xuống, hòa xương máu vào lòng đất mẹ Nam Bộ để giữ cho dải đất phương Nam mãi mãi xanh tươi."