LÁ THƯ KHÔNG KỊP KHÔ

Tôi viết những dòng này khi mái đầu đã bạc, tay run run lần theo ký ức cũ. Có những chuyện tưởng đã ngủ yên cùng tro bụi chiến tranh, vậy mà mỗi độ gió mùa về, lòng tôi lại nghe vang tiếng bom xa, nghe nhịp chân mình năm mười ba tuổi băng qua làng cháy.

Năm ấy, tôi mới mười ba. Người ta còn gọi tôi là con bé, nhưng Tổ quốc đã gọi tôi là đưa thư.

Làng tôi nằm giữa hai trảng bom. Ban ngày giặc càn, ban đêm ta đi. Những con đường đất đỏ lỗ chỗ hố đạn, khói súng chưa tan đã phải bước qua. Tôi mang túi vải nâu sờn vai, trong đó là thư của cán bộ, là tin của đơn vị, là mệnh lệnh không được chậm một khắc. Thư mỏng thôi, mà nặng như sinh mệnh của bao người.

Má tôi mất sớm. Cha theo bộ đội rồi hy sinh ngoài mặt trận. Tôi ở với bà ngoại. Ngày tôi xin đi đưa thư, bà không khóc, chỉ lặng lẽ vá lại cái túi cho tôi, rồi dúi vào tay tôi nắm cơm độn sắn. Bà bảo:
“Con đi nhẹ chân, nói khẽ miệng. Thư còn thì người còn.”

Chiều hôm ấy, tôi đang băng qua cánh đồng sau làng thì bỗng nghe tiếng máy bay gầm thấp, nặng như đá đè lên ngực. Chưa kịp chạy, đất trời đã rung lên. Bom nổ dội xuống, từng đợt một, khói bụi cuộn lên che kín cả lối đi.

Tôi nhào xuống bờ ruộng, úp mặt vào bùn lạnh, hai tay ôm chặt túi thư vào ngực như ôm lấy sinh mệnh của người khác. Đất đá từ đâu văng tới, cứa vào tay tôi rát buốt. Một mảnh đất cứng sượt qua cổ tay, máu rịn ra, ướt cả lòng bàn tay, nóng hổi và run rẩy.

Tôi cắn răng nằm im, không dám thở mạnh. Tiếng bom xa dần, chỉ còn mùi khói khét và tiếng tim mình đập dồn trong lồng ngực. Khi ngẩng đầu lên, áo tôi đã rách một đường dài, tay đau nhức, máu chảy thành vệt mỏng, nhưng không trúng chỗ hiểm.

Tôi xé vội một mảnh áo quấn lại cổ tay, lau bùn trên mặt, rồi đứng dậy. Con đường phía trước vẫn còn, thư trong túi vẫn khô. Tôi lại bước tiếp, chân run nhưng không được phép dừng, bởi tôi biết: chỉ cần tôi chậm một chút thôi, có thể có người sẽ không kịp nhận tin, không kịp trở về.

Có lần tôi mang thư đến một căn hầm ven suối. Người nhận thư là một chú bộ đội trẻ, gương mặt lấm lem bùn đất. Đọc thư xong, chú cười, nụ cười hiền như nắng hiếm hoi giữa ngày mưa bom. Chú xoa đầu tôi, nói:
“Ráng sống con nghe, hòa bình rồi con phải đi học.”
Ít lâu sau, tôi nghe tin chú hy sinh trong một trận đánh lớn. Lá thư hôm ấy là lá cuối cùng chú nhận được.

Có những lá thư không bao giờ kịp hồi âm. Có những người tôi gặp rồi vĩnh viễn không gặp lại. Nhưng tôi vẫn đi, bởi tôi hiểu: mỗi bước chân mình là nối liền sự sống, là giữ cho mạch máu của cách mạng không đứt đoạn.

Mười ba tuổi, tôi chưa biết sợ là gì cho riêng mình. Tôi chỉ sợ thư ướt vì mưa, sợ đến chậm vì bom, sợ người đợi thư mà không còn kịp đọc. Có những đêm tôi ngủ trong hầm, nghe tiếng đất rơi lộp bộp trên nắp, lòng thầm nhủ: “Ngày mai, nhất định phải giao xong.”

Chiến tranh qua đi, tôi lớn lên giữa những mất mát không đếm xuể. Nhiều người gọi chúng tôi là nhân chứng lịch sử. Nhưng tôi nghĩ mình chỉ là một con bé năm xưa, mang thư đi qua lửa đạn, mang theo niềm tin giản dị rằng đất nước rồi sẽ yên bình.

Giờ đây, khi ngồi viết lại câu chuyện này, tôi mong những người trẻ hiểu rằng: hòa bình không tự nhiên mà có. Nó được đổi bằng máu, bằng nước mắt, và cả những bước chân bé nhỏ giữa thời hoa lửa.

Nếu có ai hỏi tôi đã làm gì cho Tổ quốc, tôi sẽ đáp:
Tôi từng mang những lá thư đi qua bom đạn, khi trái tim còn non mà lòng thì đã biết yêu nước đến tận cùng.