LẠI CHUYỆN BẮT SỐNG TƯỚNG NGỤY

Vừa qua, tôi có đọc báo Quân đội nhân dân và Sự kiện - Nhân chứng thấy có một số tình tiết không chính xác về việc bắt Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi và Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang trong trận Ninh Thuận ngày 16 – 4 – 1975. Tác giả của các bài báo, có người là đại tá, có người Trung tướng. E rằng hậu thế khó bề phân định đúng sai. Nay, nhân kỷ niệm 45 năm thành lập Sư đoàn, tôi xin nói một số điều mà tôi đã trực tiếp “tai nghe, mắt thấy” về việc bắt 2 tướng Nghi, Sang.

Trước hết, phải khẳng định, trong “Ký sự lịch sử Sư đoàn Sao Vàng” xuất bản năm 1984, sự kiện này đã được các thế hệ chỉ huy Sư đoàn kết luận qua nhiều lần duyệt bản thảo là hoàn toàn đúng đắn, đáng lẽ không cần phải bàn cãi. Tuy nhiên, do những góc nhìn khác nhau, một số người lại viết theo những thông tin hoặc trí nhớ của chính mình nên chưa thật chính xác, âu cũng là điều khó tránh khỏi. Chỉ tiếc là có tình tiết nhầm lẫn đến mức, đơn vị bắt tướng là Trung đoàn 2 lại nói là Trung đoàn 12 (Sự kiện và nhân chứng số 136 tháng 4, năm 2005). Nay tôi xin kể lại vắn tắt như sau:

Quá trưa ngày 16 tháng 4 năm 1975, Ban chỉ huy Trung đoàn 2 cơ động một quãng đường dài từ quận Du Long đến quận Bửu Sơn (tỉnh Ninh Thuân). Tới đường 11 đi Đà Lạt, do quá mệt, tôi ra lệnh tạm dừng cho cơ quan ăn cơm trưa (độ 13 giờ). Mọi người tự động tìm chỗ nghỉ. Lúc đó, tôi là Chính ủy trung đoàn, đồng chí Đoàn Mai Ngữ, quyền Trung đoàn trưởng đã bị thương nhưng vẫn theo đơn vị, đồng chí Nguyễn Văn Hồng, Phó Trung đoàn trưởng giúp đồng chí Ngữ chỉ huy mọi việc, đồng chí Lê Văn Quýt, Phó Chính ủy trung đoàn giúp tôi giải quyết chính sách hậu phương và công tác dân vận.

Chưa kịp ngả lưng thì có điện thoại của tiểu đoàn 1. Đồng chí Xích, quyền Tiểu đoàn trưởng báo cáo đã gặp địch đang lẩn trốn ở khu ruộng mía phía nam Đường 11, nhân dân cho biết, chúng có hàng trăm tên. Tôi triệu tập Ban Chỉ huy Trung đoàn họp ngay bên mé đường, quyết định giao đồng chí Hồng chỉ huy Tiểu đoàn 1 với phương châm “ Bao vây chặt, kêu gọi hàng, giảm đánh bằng súng đạn để hạn chế thương vong cho bộ đội”. Đồng chí Hồng đi rồi, tôi gọi điện thoại cho Tiểu đoàn 1, hướng dẫn đồng chí Xích, khi trời tối, tìm một chiếc đèn của dân, treo lên một vị trí đã định để hướng dẫn địch ra hàng.

Khoảng 20 giờ, tôi đang lơ mơ chợp mắt thì Tiểu đoàn 1 báo cáo một tin bất ngờ rằng: Trong đám tù binh có 2 tên tướng ngụy. Tôi chưa tin hẳn nên ra lệnh cho đồng chí Xích đi kiểm tra lại. Một lát sau, đồng chí Xích báo cáo đã bắt được tướng thật nhưng chúng nó khiếu nại không cho trói theo luật quốc tế, xin ý kiến của trung đoàn. Tôi cũng chưa biết luật nào quy định về bắt được tướng giặc nhưng nghĩ rằng: Bắt được tướng giặc là quan trọng, lại ban đêm nên ra lệnh cứ trói cẩn thận, đối xử lịch sự, dẫn về trường Tiểu học sẽ có người đón. Tôi báo cáo việc bắt tướng lên Sư đoàn. Chính ủy Sư đoàn Mai Tân ra lệnh cho tôi phải trực tiếp kiểm tra. Lập tức tôi tới trường Tiểu học. Anh em gác hỏi: “ Thủ trưởng có cần gặp chúng không?”. Tôi trả lời: “ Không. Chỉ kiểm chứng thôi”. Trong vai một người lính, tôi nhìn tất cả đám tù binh một lượt, thấy chúng ngồi cúi mặt. Một tên dáng thấp đậm đã đứng tuổi, trên nắp túi áo thêu rõ hàng chữ “ Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi”, cạnh đó, tên có dáng cao to hơn, trên ngực áo thêu hàng chữ “ Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang” (tên này mặc áo liền quần của phi công), kế đến là một tên Mỹ và mấy tên sĩ quan cấp tá.

Tôi ra lệnh cởi trói và cấp lương khô cho chúng. Tên Mỹ đón nhận hồ hởi và ăn lia lịa, còn nhét mấy thỏi vào túi. Nghi và Sang không ăn nên bọn cấp dưới cũng ngồi im. Tôi quay về Sở Chỉ huy trung đoàn, báo cáo với Tư lệnh Sư đoàn và ngay trong đêm, Sư đoàn cho cán bộ các cơ quan xuống tiếp nhận đám tù binh đó.

Sau này, trước khi mở Đại hội tổng kết thi đua năm 1975, chúng tôi đã tổ chức bình công từ trung đội, đại đội đến tiểu đoàn, trung đoàn và xác định, đơn vị bắt tướng ngụy là Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 2. Tổ trực tiếp bắt tướng là đồng chí Loan (trung đội phó), đồng chí Mưu (tiểu đội trưởng) và đồng chí Quân, xạ thủ B40. Tất cả đều được khen thưởng xứng đáng.