Làm cầu qua suối dữ
Khi bị thương cụt mất một chân, Hoàng Nguyên Đức được đồng đội kịp thời băng bó rồi đưa về Quân y viện. Anh chỉ nhớ một quả mìn đã nổ ngay dưới chân, rồi không biết gì nữa. Lúc tỉnh dậy, anh mới biết mình còn sống.
Cuộc đời anh cũng đã trải qua nhiều sóng gió, nhiều lần vào sinh ra tử. Trong những hoàn cảnh ấy, người đầu tiên anh nghĩ đến là người vợ hiền bao năm tần tảo ở nhà chờ chồng.
Anh chị yêu nhau trước khi anh nhập ngũ. Đám cưới được tổ chức đúng vào những ngày biên giới căng thẳng. Đón dâu, vì nhiệm vụ anh cũng không về được.
Ra viện, anh tập đi trên chiếc chân giả, lúc đầu chưa quen, rất đau đớn. Hàng ngày, anh vẫn lên rẫy cùng vợ con với chiếc chân giả. Đi rừng, đi nương, lội suối bắt cá, chẳng việc gì Đức không làm được. Từ khi mở cửa hàng tạp hoá, ngày ngày anh đạp xe hơn 30 cây số (trong đó một nửa phải dắt bộ) ra thị xã Bắc Kạn lấy hàng về bán.
Nhiều hôm mưa, đường trơn tuột chỉ muốn gục ngã, nhưng anh không thể không đi vì mọi thứ vật dụng tối thiểu như “dầu đèn mắm muối”, dân bản đều trông cả vào anh.
Năm 1991, anh là người đầu tiên trong bản mua được chiếc xe Cub 81. Sáng hôm ấy, anh đích thân cùng một người bạn lặn lội về Hà Nội mua xe rồi hai người đánh vật với nó, vượt hơn 200km về đến nhà thì trời đã tối mịt.
Bây giờ, hàng ngày anh vẫn chạy xe ra thị xã lấy hàng, đi thăm đàn gia súc hay đến chơi với những người đồng đội cũ. Đường ra thị xã đã được làm lại, dễ đi hơn trước nhiều, vậy mà anh không quên những năm tháng cùng chiếc chân giả đạp xe ra “phố”, ai cũng phải cảm phục.
Nhưng Đức không chỉ biết làm giàu mà còn lo cho dân bản. Bao năm nay, hễ cứ mưa lũ Nà Cà lại bị cô lập với bên ngoài bởi muốn vào bản phải vượt qua hai con suối Trâng và Phiêng Kham. Không có cầu, trâu bò lội qua còn bị lũ cuốn, nói gì đến con người.
Nhìn con em mình đứng bên dòng lũ, không đến được lớp học, phải quay về anh nảy ra ý nghĩ phải làm cầu qua suối. Nghĩ là làm. Năm 1997, Đức tự bỏ ra 5 triệu đồng mua trụ và 240 tấm ván gỗ nghiến, thuê nhân công dựng cầu qua suối Trâng, rồi suối Phiêng Kham.
Thời điểm đó, số tiền này đủ mua thóc cho gia đình anh ăn 5 năm không hết. Hôm dựng cầu, cả bản kéo nhau ra góp công sức, ai cũng thầm cảm ơn anh.
Lần đầu tiên, Nà Cà có cầu qua suối, việc đi lại trong mùa mưa không còn khó khăn nữa. Tiếc rằng gần đây, trong một trận lũ lớn, cầu đã bị nước cuốn trôi. Sau nhiều lần sửa chữa, dân bản đã cùng nhau làm được cầu mới trên nền tảng chiếc cầu năm xưa.
Gần 10 năm trôi qua, bây giờ, đến bản Nà Cà, nhiều người vẫn nhắc đến câu chuyện về hai cây cầu của anh thương binh Hoàng Nguyên Đức. Những chiếc cầu ấy được anh làm bằng cả tâm huyết và trách nhiệm của mình…
Giờ đây, dù mới ở tuổi 45, Hoàng Nguyên Đức đã là một triệu phú ở bản Nà Cà, đi lên từ hai bàn tay trắng bằng chính sức lao động của mình. Ba đứa con anh đã lớn, một cháu đang học Đại học sư phạm Thái Nguyên, cháu nhỏ học lớp 8. Gia đình anh được công nhận là Gia đình văn hoá.
Tháng 12-2004, Hoàng Nguyên Đức được vinh dự thay mặt cho cựu chiến binh tỉnh Bắc Kạn về Hà Nội dự Hội nghị điển hình CCB làm kinh tế giỏi toàn quốc. Anh vinh dự được gặp và chụp ảnh chung với Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tịch nước Trần Đức Lương và nhiều đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước.
Tại đại hội, có người đã hỏi anh rằng: “Vì sao anh lại cho nhiều gia đình nghèo vay vốn và giúp họ làm ăn, anh không sợ họ không trả được nợ sao?” Hoàng Nguyên Đức bảo: “Tôi chỉ mong làm sao ai cũng biết làm ăn để giàu có như mình, ngoài ra tôi không nghĩ gì khác”.
Người khác hỏi: “Ở bản, có ai giàu hơn anh không?” Đức trả lời: “Có khi có nhiều người giàu hơn mình, nhưng mình không nhìn thấy”. Cả hội trường vỗ tay cười ầm vì câu trả lời rất thật của anh, nhiều người cảm phục anh đã rơi nước mắt.
Chúng tôi về bản Nà Cà một ngày đầu tháng Bảy. Căn nhà gỗ nhỏ của gia đình anh nằm nép gọn dưới bóng rừng xanh. Đang mùa gặt, anh chị không ở nhà. Cả bản đều ra đồng. Cháu gái, con út anh Đức chạy đi tìm bố. Hoá ra anh lên đầu nguồn Khuổi Phi từ sáng để sửa chữa đường ống dẫn nước về bản.
Gặp chúng tôi, anh Đức vui hẳn lên: “Mưa quá, đất làm tắc ống, cũng may giờ nước đã chảy được rồi. Việc không phải của mình, nhưng ai cũng bận, mình biết thì mình làm thôi”.
