Lâm Hồng Long – Người con La Gi và những khoảnh khắc còn mãi với thời gian

Năm 1925, tại vùng đất Phước Lộc, La Gi, Bình Thuận, Lâm Hồng Long ra đời.

Không ai có thể biết rằng cậu bé của vùng đất ven biển ấy sau này sẽ trở thành một trong những nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng của Việt Nam.

Gia đình ông làm nghề kinh doanh thuốc Bắc.

Nhưng Lâm Hồng Long không đi theo nghề của gia đình.

Ông tìm đến nhiếp ảnh.

Từ rất sớm, ông học nghề ảnh tại Phan Thiết.

Năm 1944, khi mới khoảng 19 tuổi, những bức ảnh của ông đã được đăng trên báo ở Sài Gòn.

Nhưng lịch sử đất nước nhanh chóng đưa cuộc đời người thanh niên ấy sang một hướng khác.

Ngày 24/8/1945, Lâm Hồng Long tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Phan Thiết.

Từ một người thanh niên yêu thích nhiếp ảnh, ông bước vào những năm tháng của cách mạng và kháng chiến.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia phong trào Hoa kiều chống Pháp.

Rồi ông bị bắt.

Ông từng bị giam tại nhà lao G.I Phan Thiết và sau đó bị chuyển đến nhà lao Nha Trang.

Những tháng ngày tù đày không làm mất đi tình yêu của ông đối với nhiếp ảnh.

Sau năm 1954, Lâm Hồng Long tập kết ra miền Bắc.

Tại đây, ông trở thành phóng viên nhiếp ảnh của Thông tấn xã Việt Nam.

Từ một người thợ ảnh ở La Gi, ông trở thành một phóng viên được giao nhiệm vụ ghi lại những sự kiện quan trọng của đất nước.

Chiếc máy ảnh trở thành người bạn đồng hành của ông.

Ông có mặt tại nhiều nơi.

Có khi là những sự kiện chính trị.

Có khi là những chuyến công tác.

Có khi là những vùng đất đang thay đổi từng ngày.

Và cũng có khi là những nơi mà người cầm máy phải đối diện với hiểm nguy.

Năm 1961, ông được cử sang Lào làm nhiệm vụ giúp xây dựng bộ phận nhiếp ảnh cho Thông tấn xã Lào.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về tiếp tục công tác báo chí – nhiếp ảnh.

Trong suốt nhiều năm cầm máy, ông ghi lại rất nhiều khoảnh khắc của đất nước.

Nhưng có hai bức ảnh đã trở thành những tác phẩm đặc biệt.

Một là “Bác Hồ bắt nhịp bài ca Kết đoàn”.

Một là “Mẹ con ngày gặp mặt”.

Nếu bức ảnh về Bác Hồ ghi lại một khoảnh khắc giàu sức sống của đất nước thì “Mẹ con ngày gặp mặt” lại mang một câu chuyện rất khác.

Đó là câu chuyện về sự đoàn tụ sau chiến tranh.

Một người mẹ.

Một người con.

Hai con người đã phải trải qua những năm tháng xa cách.

Và rồi họ gặp lại nhau.

Khoảnh khắc ấy được Lâm Hồng Long ghi lại.

Không cần một bài diễn văn dài.

Không cần những con số.

Chỉ một bức ảnh cũng đủ để người xem cảm nhận được nỗi đau của chiến tranh và niềm hạnh phúc của ngày đoàn tụ.

Trong những ngày tháng 4/1975, Lâm Hồng Long tiếp tục có mặt cùng lực lượng phóng viên tiến vào các địa bàn vừa được giải phóng.

Ông ghi lại những khoảnh khắc lịch sử của mùa xuân năm ấy.

Những bức ảnh của ông trở thành một phần tư liệu trực quan về thời khắc đất nước thống nhất.

Năm 1996, những đóng góp của Lâm Hồng Long được Nhà nước ghi nhận bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học, Nghệ thuật đợt I.

Đó là một sự ghi nhận đặc biệt đối với một người con của La Gi.

Nhưng điều đáng nhớ là dù trở thành một nghệ sĩ nổi tiếng, Lâm Hồng Long vẫn giữ sự giản dị.

Những năm cuối đời, ông thường trở về quê.

Ông vẫn mang theo máy ảnh.

Vẫn đi qua những vùng đất Bình Thuận.

Vẫn tìm những khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống quê hương.

Ông qua đời năm 1997, hưởng thọ 72 tuổi.

Một người con Phước Lộc đã đi rất xa.

Từ La Gi đến Phan Thiết.

Từ miền Nam ra miền Bắc.

Từ những năm kháng chiến đến ngày đất nước thống nhất.

Nhưng cuối cùng, ông vẫn trở về với quê hương trong những năm tháng cuối đời.

Điều đặc biệt trong câu chuyện Lâm Hồng Long là:

Ông không chỉ ghi lại lịch sử. Ông đã sống cùng lịch sử.

Chiếc máy ảnh của ông đã ghi lại những con người, những khoảnh khắc và những đổi thay mà nếu không có những người cầm máy như ông, nhiều thế hệ sau có thể sẽ không bao giờ được nhìn thấy bằng hình ảnh.

Ngày nay, khi một bạn trẻ mở một bức ảnh lịch sử và nhìn thấy một khoảnh khắc của quá khứ, có thể bạn ấy không biết người đứng sau ống kính là ai.

Nhưng phía sau mỗi bức ảnh lịch sử thường có một con người.

Một người đã đứng ở đó.

Quan sát.

Chờ đợi.

Và bấm máy đúng vào khoảnh khắc cần được lưu giữ.

Lâm Hồng Long chính là một người như thế.

Người con La Gi đã dùng chiếc máy ảnh của mình để kể lại một phần lịch sử đất nước.

Và những khoảnh khắc ông ghi lại vẫn tiếp tục kể chuyện cho các thế hệ hôm nay.