Lam Sơn 719 - Tập 11: Khi những mũi tên quay đầu – Con đường trở về

Những mũi tên trên bản đồ đổi hướng

Một tháng trước, trên bản đồ tác chiến, những mũi tên hướng về phía Tây.

Khe Sanh → Đường 9 → Bản Đông → Sê Pôn.

Mục tiêu rất rõ ràng.

Tiến vào Nam Lào.

Đánh phá tuyến hậu cần.

Tạo sức ép lên đối phương.

Nhưng đến giữa tháng 3...

những mũi tên ấy bắt đầu đổi hướng.

Từ Tây sang Đông.

Sê Pôn → Bản Đông → Đường 9 → Khe Sanh.

Cuộc hành quân tiến công đang chuyển thành cuộc rút lui.

Một quyết định không dễ dàng

Trong chiến tranh, ra lệnh tiến quân có thể khó.

Nhưng ra lệnh rút quân đôi khi còn khó hơn.

Bởi khi đang tiến công, người lính nhìn về phía trước.

Khi rút lui, người lính phải vừa di chuyển...

vừa bảo vệ phía sau.

Các đơn vị phải rời khỏi những vị trí đã chiếm.

Pháo binh phải được kéo ra.

Xe tăng phải di chuyển.

Thương binh phải được đưa về.

Đạn dược và phương tiện còn lại phải được thu hồi nếu có thể.

Và quan trọng nhất:

không được để đội hình rút lui bị chia cắt.

Sê Pôn không còn là điểm đến

Những người lính từng tiến tới khu vực Sê Pôn giờ phải chuẩn bị rời đi.

Mục tiêu từng được xem là đích đến...

giờ trở thành nơi xuất phát của cuộc rút lui.

Những căn cứ tạm thời được tháo dỡ.

Trang bị được tập kết.

Các đơn vị chuẩn bị di chuyển.

Trực thăng hoạt động dồn dập.

Không khí chiến trường thay đổi.

Không còn cảm giác của một cuộc tiến công đang mở rộng.

Thay vào đó là cảm giác:

phải đi càng nhanh càng tốt.

Nhưng rút lui không có nghĩa là chiến tranh dừng lại

Phía Quân Giải phóng hiểu rất rõ điều đó.

Nếu để lực lượng Lam Sơn 719 rút lui nguyên vẹn...

cuộc hành quân vẫn có thể được xem là một cuộc tiến công có kiểm soát.

Nhưng nếu có thể đánh mạnh vào đội hình đang rút...

tổn thất sẽ tăng lên.

Và quan trọng hơn:

toàn bộ thế trận của Lam Sơn 719 có thể bị đảo ngược.

Vì vậy, nhiệm vụ của Lê Trọng Tấn thay đổi.

Không còn chỉ là:

“Chặn bước tiến.”

Mà trở thành:

“Đánh vào đội hình rút lui.”

Con đường trở về

Đường 9 giờ đây trở thành tuyến đường quan trọng nhất.

Những đoàn quân bắt đầu di chuyển về phía Đông.

Nhưng một đoàn quân đang rút lui không thể di chuyển tùy ý.

Phải có lực lượng đi trước.

Có lực lượng bảo vệ hai bên.

Có lực lượng phía sau.

Có pháo binh hỗ trợ.

Có trực thăng yểm trợ.

Có các đơn vị bảo đảm giao thông.

Một đoàn quân rút lui có thể kéo dài hàng chục kilômét.

Và bất kỳ đoạn đường nào cũng có thể trở thành nơi bị phục kích.

Người lính lần đầu nhìn về phía sau

Một người lính đã chiến đấu nhiều tuần.

Anh từng nhìn về phía Tây.

Giờ đây anh nhìn về phía Đông.

Phía sau là những vị trí vừa rời khỏi.

Phía trước là con đường về Khe Sanh.

Nhưng anh không biết mình có thể đi tới đó an toàn hay không.

Anh biết một điều:

đường về nhà vẫn còn rất xa.

Lê Trọng Tấn nhìn thấy cơ hội

Trong chiến tranh, thời điểm đối phương rút lui thường rất nguy hiểm.

Đội hình có thể bị kéo dài.

Sự phối hợp có thể khó khăn.

Các đơn vị phải vừa di chuyển vừa chiến đấu.

Những phương tiện nặng có thể trở thành gánh nặng.

Nếu một vị trí bị chặn...

cả đoàn quân phía sau có thể bị dồn lại.

Đó là lúc lực lượng phản công có thể tạo ra sức ép lớn.

Và đây chính là thời điểm Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 – Nam Lào chờ đợi.

Những trận đánh trên đường rút

Khi các đơn vị Lam Sơn 719 bắt đầu rút về phía Đông, các trận đánh tiếp tục diễn ra.

Quân Giải phóng tổ chức đánh vào nhiều vị trí.

Các đơn vị rút lui phải tìm cách mở đường.

Pháo binh và không quân tiếp tục hoạt động.

Trực thăng phải liên tục đưa quân và tải thương.

Đường 9 trở thành một chiến trường kéo dài.

Không còn một mặt trận cố định.

Cả con đường trở thành mặt trận.

Một chiếc xe dừng lại

Hãy tưởng tượng một đoàn xe đang di chuyển.

Chiếc đầu tiên đi qua.

Chiếc thứ hai.

Chiếc thứ ba.

Rồi bất ngờ...

một tiếng nổ.

Đoàn xe dừng lại.

Những người lính nhảy xuống.

Phía trước chưa rõ chuyện gì xảy ra.

Phía sau vẫn còn hàng chục phương tiện đang tiến tới.

Chỉ một điểm bị chặn...

cũng có thể khiến cả đoàn quân phía sau phải dừng lại.

Đó là điều đáng sợ nhất của một cuộc rút lui.

Không gian phía sau rất đông.

Trực thăng lại trở thành huyết mạch

Trong những ngày rút quân, trực thăng càng trở nên quan trọng.

Chúng phải:

• Đưa thương binh ra ngoài.

Nhưng số lượng trực thăng cần thiết là rất lớn.

Và hoạt động trong một chiến trường đang bị đối phương đánh mạnh cũng đồng nghĩa với nguy hiểm lớn.

Có những chiếc trực thăng bay vào...

nhưng không thể trở ra.

Có những chuyến bay phải quay đầu.

Có những người lính phải chờ đợi trong tuyệt vọng.

Đường 9 trở thành chiếc bẫy?

Đối với một đội quân đang tiến, đường là lợi thế.

Đường giúp cơ động.

Đường giúp vận chuyển.

Đường giúp đưa quân tới mục tiêu.

Nhưng đối với một đội quân đang rút...

đường cũng có thể trở thành điểm yếu.

Bởi các đơn vị buộc phải tập trung quanh tuyến đường.

Nếu đối phương kiểm soát được các điểm cao hoặc chặn những đoạn then chốt...

đường rút sẽ bị thu hẹp.

Đây chính là điều khiến giai đoạn cuối của Lam Sơn 719 trở nên đặc biệt khốc liệt.

Hoàng Xuân Lãm phải giữ đội hình

Với Hoàng Xuân Lãm, nhiệm vụ lúc này đã thay đổi hoàn toàn.

Không còn là:

“Tiến tới Sê Pôn.”

Mà là:

“Đưa lực lượng trở về.”

Một cuộc rút lui thành công đòi hỏi phải giữ được đội hình.

Các đơn vị không được tự ý bỏ vị trí.

Phải duy trì sự hỗ trợ lẫn nhau.

Phải bảo đảm hành lang rút quân.

Và phải tận dụng tối đa hỏa lực yểm trợ.

Bởi nếu đội hình bị phá vỡ...

mỗi đơn vị có thể phải tự tìm đường sống.

Nhưng phía trước vẫn còn Bản Đông

Muốn về tới khu vực Khe Sanh, các lực lượng phải đi qua những khu vực đã từng là chiến trường dữ dội.

Trong đó có Bản Đông.

Nơi từng được xây dựng như một bàn đạp tiến công...

giờ trở thành một mắt xích trong tuyến rút lui.

Một địa danh từng mang ý nghĩa:

“Tiến về Sê Pôn.”

giờ mang ý nghĩa:

“Rời khỏi Nam Lào.”

Những người lính bắt đầu hiểu sự thay đổi

Không cần ai giải thích.

Họ nhìn thấy điều đó.

Đoàn xe quay đầu.

Các căn cứ được bỏ lại.

Các thiết bị được di chuyển.

Những chiếc trực thăng bay dày đặc.

Các đơn vị không còn tiến về phía Tây.

Họ đang trở về.

Nhưng con đường trở về không hề yên bình.

Và rồi áp lực tăng lên

Các trận đánh ngày càng dồn dập.

Một số đơn vị phải chiến đấu để mở đường.

Một số vị trí bị đánh mạnh.

Các đoàn xe bị gián đoạn.

Trực thăng phải hoạt động liên tục.

Pháo binh bắn hỗ trợ.

Không quân Mỹ tăng cường yểm trợ.

Đường 9 biến thành một hành lang chiến đấu.

Một cuộc chạy đua với thời gian

Lực lượng Lam Sơn 719 cần rút đủ nhanh để tránh bị đối phương bao vây.

Nhưng cũng không thể rút quá nhanh đến mức đội hình tan vỡ.

Đó là một bài toán gần như nghịch lý:

Nhanh quá → mất đội hình.

Chậm quá → bị đối phương áp sát.

Và phía Quân Giải phóng đang cố đẩy họ vào chính tình thế đó.

Những chiếc xe bắt đầu bị bỏ lại

Khi đường rút trở nên khó khăn, một vấn đề khác xuất hiện:

Không phải tất cả phương tiện đều có thể rút được.

Xe hỏng.

Xe hết nhiên liệu.

Xe bị trúng đạn.

Phương tiện bị kẹt trên đường.

Một số thiết bị phải bỏ lại.

Đối với một đội quân hiện đại, mất phương tiện không chỉ là mất sắt thép.

Đó còn là mất:

khả năng cơ động.

Và khi khả năng cơ động giảm...

nguy cơ bị đánh càng lớn.

Phía Đông đang ở phía trước

Khe Sanh.

Lao Bảo.

Quảng Trị.

Những địa danh ấy đang trở thành đích đến.

Nhưng trước khi tới đó...

còn phải vượt qua Đường 9.

Và phía Quân Giải phóng vẫn đang bám sát.

Một trận đánh cuối cùng đang hình thành

Đến lúc này, cuộc rút lui đã trở thành một cuộc chiến thực sự.

Một bên cố mở đường.

Một bên cố chặn đường.

Một bên cố đưa lực lượng trở về.

Một bên cố giữ đối phương lại càng lâu càng tốt.

Những trận đánh quyết liệt nhất của chiến dịch đang ở phía trước.

Và ngày 23 tháng 3 đang đến gần

Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào sẽ đi đến hồi kết vào ngày 23/3/1971.

Nhưng trước ngày đó...

còn những đoàn xe phải vượt qua Đường 9.

Còn những người lính phải tìm đường trở về.

Còn những trận đánh sẽ quyết định họ có thể rút được bao nhiêu lực lượng.

Cuộc hành quân từng bắt đầu bằng những mũi tên hướng về phía Tây...

giờ đang kết thúc bằng một cuộc chạy đua về phía Đông.