Lam Sơn 719 - Tập 15: Sau Lam Sơn 719 – Một năm trước cơn bão 1972
Lam Sơn 719 kết thúc, nhưng chiến tranh không hề lắng xuống. Những bài học từ Đường 9 – Nam Lào tác động đến cách cả hai phía chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo. Mỹ tiếp tục giảm lực lượng chiến đấu trên bộ và dựa nhiều hơn vào không quân; Quân lực Việt Nam Cộng hòa phải đảm nhiệm ngày càng nhiều nhiệm vụ. Trong khi đó, phía cách mạng chuẩn bị cho một cuộc tiến công quy mô lớn hơn. Một năm sau Lam Sơn 719, chiến trường Quảng Trị sẽ trở thành tâm điểm.

Ngày 23 tháng 3 năm 1971
Lam Sơn 719 kết thúc.
Những đoàn quân cuối cùng rời khỏi Nam Lào.
Đường 9 trở lại vẻ im lặng vốn có.
Nhưng sự im lặng ấy chỉ là tạm thời.
Bởi phía sau những đoàn quân trở về là những câu hỏi lớn.
Lam Sơn 719 đã cho thấy điều gì?
Và quan trọng hơn:
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Washington nhìn về Việt Nam
Tại Mỹ, chiến lược chiến tranh đã thay đổi.
Quân Mỹ từng bước rút lực lượng chiến đấu trên bộ.
Thay vào đó, Mỹ tiếp tục dựa vào:
không quân.
hỏa lực.
cố vấn.
hậu cần.
và lực lượng quân đội Việt Nam Cộng hòa.
Đó chính là logic của “Việt Nam hóa chiến tranh”.
Lam Sơn 719 đã trở thành một phép thử quan trọng.
Kết quả cho thấy một điều rất rõ:
Khi quân đội Việt Nam Cộng hòa hoạt động trên bộ, sự hỗ trợ của Mỹ – đặc biệt là không quân và trực thăng – vẫn có vai trò cực kỳ lớn.
Nhưng một câu hỏi khác cũng xuất hiện:
Nếu không có sự hỗ trợ ấy thì sao?
Phía bên kia cũng rút ra bài học
Đối với Quân Giải phóng, Lam Sơn 719 cũng là một chiến dịch để học hỏi.
Họ đã đối mặt với:
trực thăng.
máy bay.
pháo binh.
xe tăng.
thiết giáp.
Một cuộc chiến tranh hiện đại hơn đang hình thành.
Vì vậy, chiến trường tương lai sẽ không thể chỉ dựa vào bộ binh.
Phải có:
pháo binh mạnh hơn.
phòng không mạnh hơn.
tăng thiết giáp.
khả năng hiệp đồng binh chủng.
Và quan trọng:
khả năng đánh những trận quy mô lớn.
Đường Trường Sơn vẫn tiếp tục
Có một điều mà Lam Sơn 719 không thể chấm dứt:
tuyến vận chuyển chiến lược Trường Sơn.
Sau chiến dịch, hệ thống đường tiếp tục được củng cố và mở rộng.
Những con đường mới được mở.
Những tuyến cũ được sửa chữa.
Các lực lượng bảo vệ giao thông tiếp tục hoạt động.
Xe vận tải tiếp tục chạy.
Hàng hóa tiếp tục được đưa về phía Nam.
Bởi chiến tranh vẫn còn tiếp diễn.
Đường 9 – Nam Lào đã trở thành một trong những nơi chứng minh rằng:
hậu cần có thể quyết định số phận của cả một chiến dịch.
Những người lính trở về
Sau chiến dịch, những người sống sót trở về đơn vị.
Nhưng không phải ai cũng trở về nguyên vẹn.
Có người bị thương.
Có người mất đồng đội.
Có người mang theo những ký ức mà nhiều năm sau vẫn không thể quên.
Một người lính có thể trở về từ chiến trường...
nhưng chiến trường không phải lúc nào cũng rời khỏi tâm trí anh.
Có những đêm vẫn nghe tiếng pháo.
Có những lúc vẫn nhớ một người đồng đội.
Có những địa danh chỉ cần nghe tên...
ký ức lại quay trở về.
Lê Trọng Tấn sau Đường 9
Với Lê Trọng Tấn, chiến dịch Đường 9 – Nam Lào là một dấu mốc quan trọng trong quá trình chỉ huy chiến tranh.
Ông đã chứng kiến một kiểu chiến tranh ngày càng hiện đại.
Không còn chỉ là bộ binh đối đầu bộ binh.
Mà là:
bộ binh + pháo binh + xe tăng + phòng không + hậu cần + thông tin + không quân.
Những bài học ấy sẽ còn xuất hiện trong các chiến dịch sau.
Và một năm nữa...
ông sẽ tiếp tục đứng trước một chiến trường khác.
Hoàng Xuân Lãm cũng chưa rời khỏi cuộc chiến
Ở phía bên kia, Hoàng Xuân Lãm tiếp tục giữ vai trò quan trọng tại Quân đoàn I.
Nhưng những bài học từ Lam Sơn 719 vẫn còn đó.
Một cuộc hành quân sâu vào Nam Lào đã cho thấy:
càng tiến sâu, hậu cần càng quan trọng.
càng kéo dài, sức ép càng lớn.
và khi đối phương tập trung lực lượng chủ lực, khả năng duy trì thế tiến công trở nên khó khăn.
Những bài học này sẽ trở lại...
rất sớm.
Một năm không bình yên
Năm 1971 không phải là một năm chiến tranh kết thúc.
Ngược lại.
Hai phía đều chuẩn bị.
Một bên muốn củng cố khả năng phòng thủ và tiếp tục chiến lược Việt Nam hóa.
Một bên muốn tạo ra những đột phá lớn hơn trên chiến trường.
Các đơn vị tiếp tục bổ sung quân.
Vũ khí được đưa tới.
Hậu cần được chuẩn bị.
Các khu vực chiến lược được nghiên cứu.
Và những người chỉ huy bắt đầu nghĩ tới chiến dịch tiếp theo.
Quảng Trị bắt đầu trở nên quan trọng
Nếu Đường 9 – Nam Lào là một trong những hướng chiến lược của năm 1971...
thì Quảng Trị sẽ trở thành một trong những chiến trường quyết định của năm 1972.
Quảng Trị nằm ở cực Bắc của miền Nam Việt Nam.
Phía Bắc là khu vực giới tuyến.
Phía Tây là dãy Trường Sơn và đường sang Lào.
Phía Đông là biển.
Và ở giữa là những tuyến đường chiến lược.
Ai kiểm soát Quảng Trị sẽ có vị trí rất quan trọng trên chiến trường miền Trung.
Một cái tên bắt đầu xuất hiện
Đường 9.
Một lần nữa.
Nhưng lần này không phải chỉ là Đường 9 – Nam Lào.
Mà là toàn bộ khu vực:
Quảng Trị – Đường 9 – Khe Sanh – Lao Bảo.
Những địa danh từng xuất hiện trong Lam Sơn 719...
sẽ lại xuất hiện trong năm 1972.
Những người từng chiến đấu ở Nam Lào sẽ gặp lại nhau
Đây là điều khiến lịch sử có một vòng lặp đặc biệt.
Những người lính từng chiến đấu trên Đường 9...
sẽ tiếp tục chiến đấu.
Những người chỉ huy từng tính toán trên bản đồ Nam Lào...
sẽ tiếp tục tính toán.
Những chiếc xe tăng từng xuất hiện giữa rừng...
sẽ tiếp tục xuất hiện.
Những khẩu pháo từng bắn ở Nam Lào...
sẽ tiếp tục khai hỏa.
Nhưng chiến trường lần này sẽ khác.
Quảng Trị không phải Nam Lào.
Ở đây có những thị xã.
Những làng mạc.
Những tuyến đường.
Những cây cầu.
Và một mục tiêu lớn hơn.
Mùa xuân 1972
Đầu năm 1972.
Không khí chiến tranh lại trở nên căng thẳng.
Những thông tin tình báo bắt đầu được chú ý.
Các đơn vị được điều chỉnh.
Các tuyến hậu cần hoạt động mạnh.
Những người chỉ huy theo dõi từng dấu hiệu.
Một cuộc tiến công quy mô lớn đang được chuẩn bị.
Nhưng chưa ai biết chính xác:
Nó sẽ bắt đầu ở đâu?
Và rồi câu trả lời xuất hiện
Mùa xuân năm 1972.
Các lực lượng Quân Giải phóng mở cuộc Tiến công chiến lược năm 1972, thường được gọi là “Mùa hè đỏ lửa” trong nhiều tài liệu và hồi ức.
Một trong những hướng tiến công quan trọng nhất:
Quảng Trị.
Những trận đánh lớn bắt đầu.
Các tuyến phòng thủ bị tấn công.
Xe tăng xuất hiện.
Pháo binh khai hỏa.
Không quân Mỹ tăng cường hoạt động.
Và một lần nữa...
Đường 9 trở thành chiến trường.
Nhưng lần này có một điều khác
Năm 1971, Lam Sơn 719 đi vào Nam Lào.
Năm 1972, lực lượng Quân Giải phóng tiến công mạnh vào Quảng Trị.
Năm 1971, người ta nói nhiều về việc đánh vào tuyến hậu cần.
Năm 1972, câu chuyện chuyển thành:
chiếm giữ lãnh thổ.
phá vỡ phòng tuyến.
đối đầu với các lực lượng chủ lực.
Đây là một cấp độ chiến tranh hoàn toàn khác.
Lê Trọng Tấn lại bước vào một chiến trường mới
Người từng chỉ huy ở Đường 9 – Nam Lào...
lại xuất hiện trên chiến trường.
Nhưng lần này, quy mô còn lớn hơn.
Không còn chỉ là một cuộc phản công trong rừng núi Nam Lào.
Mà là một chiến dịch có khả năng tác động đến toàn bộ cục diện miền Nam.
Và Quảng Trị trở thành tâm điểm
Những ngày đầu của cuộc tiến công...
phòng tuyến Quảng Trị rung chuyển.
Các đơn vị tiến công.
Các đơn vị phòng thủ.
Xe tăng.
Pháo binh.
Không quân.
Tất cả cùng xuất hiện.
Một lần nữa, người lính đứng giữa những tiếng nổ.
Nhưng lần này...
không còn là Bản Đông.
Không còn là Sê Pôn.
Mà là:
QUẢNG TRỊ.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



