Lam Sơn 719 - Tập 4: Đường 9 – Con đường xuyên qua chiến trường
Trước khi những trận đánh lớn ở Bản Đông diễn ra, cần hiểu vì sao một con đường giữa núi rừng lại trở thành mục tiêu của cả hai phía. Đường 9 không chỉ là tuyến giao thông. Nó là hành lang chiến lược nối Đông và Tây Trường Sơn, nơi những đoàn xe, binh lực và hàng hóa đi qua. Năm 1971, nơi đây trở thành trục chính của một trong những chiến dịch lớn nhất trên chiến trường Đông Dương.

Một con đường giữa núi rừng
Nếu nhìn trên bản đồ, Đường 9 chỉ là một đường nối từ miền Trung Việt Nam sang vùng Nam Lào.
Nhưng trong chiến tranh, vị trí của nó quan trọng hơn rất nhiều.
Đường 9 bắt đầu từ khu vực Đông Hà – Quảng Trị, chạy về phía Tây, qua khu vực Khe Sanh, vượt biên giới Việt – Lào và tiến tới Sê Pôn.
Đối với quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, tuyến đường này mở ra một hướng tiếp cận trực tiếp vào khu vực được cho là có hệ thống hậu cần quan trọng của đối phương.
Đối với Quân Giải phóng, đây lại là khu vực cần bảo vệ để duy trì hoạt động của tuyến vận chuyển chiến lược Trường Sơn.
Vì thế, Đường 9 trở thành nơi hai mục tiêu chiến lược va vào nhau.
Vì sao Đường 9 quan trọng?
Trong chiến tranh, một đội quân không thể chỉ dựa vào súng đạn.
Họ cần:
Lương thực.
Đạn dược.
Nhiên liệu.
Thuốc men.
Phương tiện vận chuyển.
Và quan trọng nhất:
một tuyến đường để tất cả những thứ đó có thể di chuyển.
Hệ thống đường Trường Sơn được xây dựng và phát triển qua nhiều năm, tạo thành một mạng lưới vận chuyển rộng lớn.
Đường 9 nằm gần khu vực giao cắt với hệ thống này.
Bởi vậy, nếu có thể tiến sâu vào khu vực Đường 9 – Nam Lào, đánh phá các tuyến vận chuyển, cuộc hành quân Lam Sơn 719 có thể gây sức ép đáng kể lên hoạt động hậu cần của đối phương.
Đó chính là lý do Sê Pôn trở thành một trong những mục tiêu quan trọng.
Khe Sanh – cánh cửa phía Đông
Nhưng muốn đến Sê Pôn, trước hết phải đi qua khu vực Khe Sanh.
Khe Sanh không phải cái tên xa lạ.
Chỉ vài năm trước, nơi đây từng là tâm điểm của những trận đánh dữ dội năm 1968.
Đến năm 1971, Khe Sanh lại trở thành một căn cứ hậu cần và bàn đạp quan trọng cho cuộc hành quân.
Từ đây, các đơn vị có thể tiến theo Đường 9 về phía Tây.
Trên bản đồ, khoảng cách có vẻ không quá xa.
Nhưng giữa những con số ấy là:
rừng núi, điểm cao, sông suối và một đối phương đang chuẩn bị.
Và rồi xuất hiện Bản Đông
Nếu Khe Sanh là cánh cửa phía Đông...
thì Bản Đông trở thành một trong những vị trí quan trọng ở phía Tây của tuyến tiến quân.
Bản Đông nằm trên Đường 9, gần hướng Sê Pôn.
Đây là nơi lực lượng Lam Sơn 719 tiến tới và xây dựng một căn cứ quan trọng.
Nhưng khi lực lượng Lam Sơn 719 tiến tới Bản Đông, một điều ngày càng rõ:
họ không còn tiến vào một khoảng trống.
Phía Quân Giải phóng đã triển khai lực lượng.
Các tuyến đường tiếp cận được theo dõi.
Các điểm cao xung quanh được chú ý.
Những đơn vị chủ lực bắt đầu được đưa vào khu vực.
Bản Đông dần trở thành một điểm nóng.
Cuộc chiến trên những điểm cao
Đường 9 không chỉ là con đường dưới chân núi.
Muốn giữ đường, phải giữ được những điểm cao khống chế nó.
Một điểm cao có thể cho phép quan sát hoạt động của đối phương.
Có thể trở thành vị trí pháo binh.
Có thể khống chế một đoạn đường.
Vì vậy, những ngọn đồi tưởng như vô danh trên bản đồ lại có thể trở thành mục tiêu phải giành giật bằng mọi giá.
Đối với người lính:
Một ngọn đồi không còn là con số.
Nó là nơi phải sống và chiến đấu.
Những người lính trên Đường 9
Hãy thử hình dung một ngày trên chiến trường.
Buổi sáng.
Một đoàn xe di chuyển trên con đường đất.
Phía trước là rừng.
Hai bên là những sườn núi.
Không ai biết ở phía trước có gì.
Một chiếc trực thăng xuất hiện trên bầu trời.
Tiếng động cơ ngày càng lớn.
Một lúc sau, tiếng pháo vọng từ xa.
Những người lính lập tức tìm vị trí trú ẩn.
Rồi mọi thứ lại im lặng.
Nhưng sự im lặng ấy không có nghĩa là chiến tranh đã kết thúc.
Nó chỉ có nghĩa:
trận đánh tiếp theo chưa bắt đầu.
Hai bên cùng nhìn về một con đường
Trong sở chỉ huy của Lê Trọng Tấn:
Đường 9 là nơi cần chặn đứng cuộc tiến quân.
Trong sở chỉ huy của Hoàng Xuân Lãm:
Đường 9 là con đường để tiến về Sê Pôn.
Hai bên có hai mục tiêu hoàn toàn khác nhau.
Nhưng họ cùng hiểu một điều:
Không thể bỏ Đường 9.
Và vì vậy, càng tiến sâu vào Nam Lào, cuộc chiến càng trở nên quyết liệt.
Khi hậu cần trở thành chiến trường
Có một điều rất đặc biệt trong Lam Sơn 719:
Đây không chỉ là cuộc chiến giữa bộ binh.
Đó còn là cuộc chiến của hậu cần.
Nếu một đơn vị tiến quá xa mà không được tiếp tế, sức chiến đấu sẽ giảm.
Nếu đường vận chuyển bị cắt, đạn dược không đến được.
Nếu trực thăng không thể đáp xuống, thương binh không thể được đưa ra.
Nếu thời tiết xấu, hoạt động trên không bị ảnh hưởng.
Vì vậy, mỗi cây số tiến quân đều kéo theo một chuỗi vấn đề phía sau.
Một cuộc hành quân càng tiến sâu thì cái giá để duy trì nó càng lớn.
Đó là điều cả hai bên đều hiểu.
Thế trận bắt đầu khép lại
Đến thời điểm này, Lam Sơn 719 đã tiến sâu hơn vào Nam Lào.
Nhưng mục tiêu Sê Pôn vẫn ở phía trước.
Còn phía sau là những tuyến đường ngày càng dài.
Phía trước là lực lượng đối phương đang tập trung.
Bên cạnh là những điểm cao.
Và ở trung tâm của tất cả...
Bản Đông.
Một căn cứ được xây dựng để làm bàn đạp tiến quân.
Nhưng cũng chính tại đây, lực lượng Quân Giải phóng bắt đầu tạo sức ép mạnh hơn.
Một con đường, hai hướng đi
Đường 9 chạy giữa núi rừng.
Những đoàn quân đi theo nó.
Nhưng họ đi theo hai hướng khác nhau.
Một bên muốn tiến về phía Tây.
Một bên tìm cách đẩy họ trở lại phía Đông.
Càng gần Bản Đông, khoảng cách giữa hai lực lượng càng thu hẹp.
Những tiếng súng nhỏ bắt đầu trở thành những trận đánh lớn.
Những điểm cao bắt đầu trở thành mục tiêu.
Những chiếc trực thăng bắt đầu bay thấp hơn.
Và những người lính bắt đầu hiểu rằng:
cuộc chiến thực sự mới chỉ bắt đầu.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



