Lam Sơn 719 - Tập 7: Những điểm cao quanh Bản Đông – Khi trận đánh bắt đầu lan rộng
Bản Đông đã trở thành căn cứ quan trọng của Lam Sơn 719, nhưng để giữ được căn cứ này, các lực lượng phòng thủ phải kiểm soát những điểm cao và tuyến đường xung quanh. Phía Quân Giải phóng không chỉ nhằm vào một vị trí duy nhất mà tổ chức thế trận từ nhiều hướng, từng bước làm chậm và thu hẹp không gian cơ động của đối phương. Từ đây, cuộc chiến bắt đầu chuyển sang giai đoạn quyết liệt hơn.

Những quả đồi không tên
Nam Lào đầu năm 1971.
Nhìn từ xa, những quả đồi nối tiếp nhau giữa rừng núi dường như không có gì đặc biệt.
Không nhà cửa.
Không thành phố.
Không những công trình lớn.
Chỉ có rừng, đất đỏ và những con đường chạy xuyên qua núi.
Nhưng trên bản đồ quân sự, mỗi điểm cao lại mang một ý nghĩa khác.
Một điểm cao có thể nhìn xuống con đường.
Một điểm cao khác có thể khống chế một hướng tiếp cận.
Có vị trí có thể hỗ trợ hỏa lực.
Có vị trí lại trở thành nơi đặt sở chỉ huy.
Vì thế, trong chiến dịch Đường 9 – Nam Lào, cuộc chiến không chỉ diễn ra tại Bản Đông.
Nó lan ra những điểm cao xung quanh.
Thế trận từ nhiều hướng
Sau khi Lam Sơn 719 tiến vào Nam Lào, Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 – Nam Lào xác định khu vực tác chiến chủ yếu nằm trên trục Bản Đông – Lao Bảo, đồng thời tổ chức các hướng ngăn chặn và phản công từ nhiều phía. Hướng phản công chủ yếu được xác định từ phía Bắc vào khu vực các điểm cao 315, 553, 543, Bản Đông và Lao Bảo; hướng phía Nam nhằm vào khu vực Phu Rệp và các điểm cao 550, 537.
Điều đó có nghĩa:
Bản Đông không phải mục tiêu duy nhất.
Muốn tạo sức ép lên Bản Đông, phải tác động lên cả hệ thống phòng thủ xung quanh.
Một cuộc chiến lớn đang hình thành theo kiểu từng lớp.
Người lính trên điểm cao
Hãy thử đứng trên một điểm cao giữa rừng Nam Lào.
Trước mặt là những dãy núi.
Phía dưới là con đường.
Xa hơn nữa là những vị trí của đối phương.
Không có thành phố để định hướng.
Không có những tòa nhà để làm mốc.
Chỉ có bản đồ, la bàn và những thông tin được truyền về.
Người lính phải quan sát.
Phải chờ.
Và phải sẵn sàng khi tiếng súng bắt đầu.
Một điểm cao có thể yên tĩnh trong nhiều giờ.
Nhưng chỉ vài phút sau...
nó có thể trở thành nơi diễn ra một trận đánh dữ dội.
Lê Trọng Tấn bắt đầu siết thế trận
Đối với Bộ Tư lệnh Mặt trận, vấn đề không phải chỉ là đánh một trận thật lớn.
Quan trọng hơn là tạo ra một thế trận khiến đối phương ngày càng khó tiến về phía trước.
Các lực lượng được tổ chức để:
Ngăn chặn các hướng tiến quân.
Đánh vào những vị trí then chốt.
Làm chậm tốc độ cơ động.
Uy hiếp các tuyến tiếp tế.
Tạo điều kiện cho lực lượng chủ lực tập trung đánh những trận quyết định.
Đây là cách đánh có tính toán.
Không nhất thiết phải giành chiến thắng ở mọi điểm.
Nhưng phải khiến đối phương không thể thực hiện kế hoạch theo đúng tốc độ và hướng ban đầu.
Phía bên kia: một căn cứ phải được bảo vệ
Trong Bản Đông, các đơn vị Lam Sơn 719 cũng hiểu rằng họ đang đứng trước một sức ép ngày càng lớn.
Căn cứ phải được bảo vệ.
Các tuyến đường phải được giữ.
Pháo binh phải hoạt động.
Thương binh phải được tải đi.
Đạn dược phải được đưa vào.
Và những vị trí bên ngoài phải được duy trì.
Nếu một điểm cao bị uy hiếp, lực lượng từ Bản Đông phải được điều ra.
Nhưng mỗi đơn vị được đưa ra ngoài lại đồng nghĩa với việc lực lượng bên trong căn cứ giảm đi.
Đó chính là bài toán khó.
Trực thăng – sức mạnh và điểm yếu
Trong Lam Sơn 719, trực thăng đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Chúng có thể đưa quân tới những vị trí mà xe cơ giới khó tiếp cận.
Có thể vận chuyển đạn dược.
Có thể tải thương.
Có thể yểm trợ hỏa lực.
Nhưng càng nhiều trực thăng hoạt động...
càng có nhiều mục tiêu xuất hiện trên bầu trời.
Phía Quân Giải phóng tổ chức lực lượng phòng không để đối phó với hoạt động đường không.
Những chiếc trực thăng bay vào khu vực chiến đấu không còn đơn giản là phương tiện vận chuyển.
Chúng trở thành một phần của trận đánh.
Một chuyến bay thành công có thể cứu cả một đơn vị.
Một chiếc trực thăng bị bắn hạ có thể khiến cả kế hoạch tiếp tế bị đảo lộn.
Những trận đánh bắt đầu lan rộng
Từ Bản Đông, chiến trường mở rộng ra nhiều hướng.
Các điểm cao phía Bắc Đường 9 trở thành khu vực giao tranh quyết liệt.
Phía Nam cũng xuất hiện những trận đánh nhằm cản trở và chia cắt lực lượng tiến công.
Các đơn vị Quân Giải phóng tìm cách tạo sức ép liên tục.
Mục tiêu là khiến Lam Sơn 719 phải phân tán lực lượng.
Và đó là điều nguy hiểm đối với một cuộc hành quân đang tiến sâu.
Bởi một đội quân càng phân tán...
càng khó tập trung sức mạnh ở một điểm quyết định.
Người lính bắt đầu mệt mỏi
Chiến tranh không chỉ được quyết định bằng số lượng xe tăng hay máy bay.
Nó còn được quyết định bởi sức chịu đựng của con người.
Ngày thứ nhất.
Ngày thứ hai.
Ngày thứ ba.
Rồi nhiều ngày nữa.
Hành quân.
Chiến đấu.
Đào công sự.
Chờ tiếp tế.
Thiếu ngủ.
Đồng đội bị thương.
Một số người không trở về.
Những điều đó dần tạo nên áp lực.
Một người lính có thể chiến đấu rất quyết liệt.
Nhưng một đơn vị phải chiến đấu liên tục trong điều kiện ngày càng khó khăn sẽ phải trả giá bằng sức chiến đấu.
Bản Đông bắt đầu trở thành chiếc neo
Ban đầu, Bản Đông được xây dựng như một bàn đạp.
Từ đó tiến về Sê Pôn.
Nhưng khi sức ép bên ngoài tăng lên...
Bản Đông dần trở thành nơi phải giữ bằng mọi giá.
Một căn cứ để tiến quân...
đang có nguy cơ trở thành căn cứ để phòng thủ.
Đây là sự thay đổi rất quan trọng.
Bởi mục tiêu ban đầu là:
Tiến về phía trước.
Nhưng giờ đây, một phần lực lượng phải nghĩ đến:
Làm thế nào để giữ được những gì đã có?
Ở phía trước vẫn là Sê Pôn
Sê Pôn vẫn chưa biến mất khỏi bản đồ.
Nhưng mỗi ngày trôi qua, nó dường như xa hơn.
Không phải vì khoảng cách địa lý thay đổi.
Mà bởi khoảng cách quân sự đang lớn dần.
Muốn tiến thêm, phải vượt qua những vị trí đang bị uy hiếp.
Muốn tiến thêm, phải bảo đảm tiếp tế.
Muốn tiến thêm, phải giữ được Bản Đông.
Và muốn giữ Bản Đông...
phải giữ được những điểm cao xung quanh.
Một vòng tròn bắt đầu hình thành.
Lê Trọng Tấn chờ thời điểm
Có những lúc trong chiến tranh, người chỉ huy không cần lập tức tung toàn bộ lực lượng.
Họ chờ.
Quan sát.
Đánh giá.
Tìm điểm yếu.
Chờ đối phương bộc lộ đội hình.
Và khi thời điểm xuất hiện...
đòn đánh quyết định mới được tung ra.
Đến lúc này, lực lượng chủ lực của Quân Giải phóng đã từng bước triển khai vào chiến trường.
Các trận đánh ngăn chặn ban đầu đang chuyển thành những trận đánh tập trung quy mô lớn hơn. Theo các tài liệu quân sự, trong đợt 2 từ 8/2 đến 11/3/1971, phía Quân Giải phóng vừa ngăn chặn, làm chậm bước tiến, vừa tạo điều kiện tập trung lực lượng để đánh những trận lớn.
Bản Đông chuẩn bị bước vào những ngày nguy hiểm nhất.
Và rồi xuất hiện một mục tiêu mới
Không chỉ là Bản Đông.
Không chỉ là Đường 9.
Mà là những đơn vị chủ lực đang nằm trong khu vực.
Nếu có thể đánh mạnh vào những lực lượng chủ yếu...
toàn bộ cuộc hành quân sẽ bị ảnh hưởng.
Đây chính là lúc câu chuyện của Lê Trọng Tấn và Hoàng Xuân Lãm bắt đầu tiến tới điểm đối đầu quyết định.
Một bên đang tìm cách siết thế trận.
Một bên đang tìm cách phá vòng vây và tiếp tục tiến.
Và giữa hai bên là những người lính đang chiến đấu trên từng quả đồi.
Đêm trước trận đánh lớn
Đêm xuống.
Bản Đông vẫn sáng bởi những ánh đèn và hoạt động quân sự.
Ngoài căn cứ, rừng Nam Lào chìm trong bóng tối.
Những đơn vị Quân Giải phóng tiếp tục cơ động.
Những người lính trong căn cứ kiểm tra vũ khí.
Pháo binh sẵn sàng.
Trực thăng chuẩn bị cho những chuyến bay tiếp theo.
Không ai biết chính xác ngày mai sẽ xảy ra điều gì.
Nhưng có một điều đã rõ:
Cuộc chiến quanh Bản Đông sẽ không còn là những trận đánh nhỏ.
Một trận đánh lớn đang đến gần.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



