Lâm Sơn Náo
LÂM SƠN NÁO – NGƯỜI BIỆT ĐỘNG ĐÁNH CHÌM USNS CARD GIỮA LÒNG CẢNG SÀI GÒN
Vĩnh Long22/08/2026xã Krông Ana (Xã Krông Ana)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
LÂM SƠN NÁO – NGƯỜI BIỆT ĐỘNG ĐÁNH CHÌM USNS CARD GIỮA LÒNG CẢNG SÀI GÒN
Giữa lòng Sài Gòn những năm chiến tranh, Cảng Sài Gòn là một địa bàn đặc biệt quan trọng. Từng chuyến tàu ra vào cảng mang theo vũ khí, phương tiện và những nguồn lực phục vụ chiến tranh, đồng thời nơi đây cũng được bảo vệ nghiêm ngặt bởi hệ thống kiểm soát, tuần tra và canh gác. Chính tại nơi tưởng như không thể len vào ấy, một người công nhân cảng đã mang trên mình một nhiệm vụ bí mật: theo dõi hoạt động của những con tàu Mỹ, tìm cách tiếp cận mục tiêu và biến những hiểu biết về từng lối đi, bến nước, đường cống thành lợi thế cho một trận đánh đặc biệt táo bạo. Người công nhân ấy là Lâm Sơn Náo, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, thường được đồng đội gọi thân mật là Ba Náo.
Sinh năm 1936, quê Nhà Bè, Lâm Sơn Náo từ năm 17 tuổi đã theo cha vào làm công nhân tại Cảng Sài Gòn. Công việc của một người lao động nơi bến cảng tưởng như chỉ gắn với tàu thuyền, hàng hóa và những ngày tháng mưu sinh, nhưng chính vị trí ấy lại giúp ông có điều kiện quan sát, nắm bắt hoạt động của tàu Mỹ và các khu vực quân sự quanh cảng. Sau khi được giác ngộ và tham gia cách mạng, ông được huấn luyện, trở về hoạt động dưới vỏ bọc công nhân hợp pháp. Nhiệm vụ của ông không chỉ là lao động kiếm sống mà còn âm thầm xây dựng cơ sở, thu thập tin tức và nghiên cứu những mục tiêu quan trọng trong cảng.
Đầu năm 1964, Lâm Sơn Náo bắt đầu nghiên cứu cách đánh phá các tàu chiến Mỹ. Đối với một chiến sĩ biệt động, điều khó khăn nhất không đơn thuần là tạo ra sức công phá đủ lớn, mà là phải tìm được cách đưa thuốc nổ đến sát mục tiêu mà không bị phát hiện. Cảng Sài Gòn khi ấy được phòng thủ nghiêm ngặt, đặc biệt mỗi khi những con tàu chở vũ khí và phương tiện quân sự của Mỹ cập bến. Vì vậy, từng mét nước, từng đường đi, từng lối tiếp cận đều phải được tính toán cẩn thận.
Rồi một mục tiêu lớn xuất hiện. Đó là USNS Card, con tàu từng được sử dụng trong Hải quân Mỹ từ thời Chiến tranh thế giới thứ hai và sau đó được đưa trở lại hoạt động để vận chuyển máy bay, trực thăng và trang thiết bị quân sự. Ngày 1/5/1964, tin tức về việc USNS Card chuẩn bị cập cảng Sài Gòn được báo về. Đối với Lâm Sơn Náo, đây chính là thời cơ mà ông và đồng đội đã chờ đợi. Nhiệm vụ đánh chìm con tàu được quyết định.
Nhưng để đánh một con tàu lớn ngay giữa Cảng Sài Gòn không phải là chuyện có thể thực hiện bằng lòng can đảm đơn thuần. Lâm Sơn Náo phải tận dụng chính những hiểu biết của một người công nhân cảng để tìm đường tiếp cận. Ông và đồng đội nghiên cứu hệ thống đường cống, tìm cách vượt qua khu vực kiểm soát rồi tiếp cận vị trí con tàu neo đậu. Theo các tư liệu kể lại, phương án được lựa chọn là tiếp cận từ đường cống và từ phía sông, mang theo thuốc nổ vào sát thân tàu.
Đêm 1/5/1964, Lâm Sơn Náo cùng đồng đội Nguyễn Phú Hùng bước vào trận đánh. Hai người mang thuốc nổ, tiếp cận khu vực cảng trong đêm. Con đường đến mục tiêu không hề dễ dàng. Họ phải vượt qua những đoạn đường nước, đối mặt với nguy cơ bị các lực lượng tuần tra phát hiện. Khi ở giữa sông, họ còn bị tàu tuần tra truy đuổi, phải chèo về phía bờ Thủ Thiêm và tìm cách đưa chiếc xuồng vào khu vực bãi sình để tránh sự kiểm soát. Nhưng nguy hiểm chưa dừng lại ở đó. Sau khi vượt qua vòng kiểm soát, họ vẫn phải tiếp tục tiến về phía chiếc USNS Card đang neo tại cảng.
Khoảng rạng sáng ngày 2/5/1964, hai chiến sĩ biệt động đã tiếp cận được mục tiêu. Họ đặt thuốc nổ vào vị trí được tính toán nhằm gây tổn thương nghiêm trọng cho khu vực động cơ và thân tàu. Công việc hoàn tất, hai người nhanh chóng rút khỏi khu vực. Không có tiếng súng, không có một cuộc đấu súng trực diện. Chỉ có sự im lặng của màn đêm, tiếng nước sông và sự căng thẳng của hai người lính biết rằng chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả nhiệm vụ có thể thất bại và tính mạng của họ có thể bị đe dọa.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Khoảng 3 giờ sáng, tiếng nổ dữ dội vang lên giữa Cảng Sài Gòn.
USNS Card bị phá thủng phần thân, nước tràn vào khoang máy và con tàu bắt đầu chìm. Các tư liệu của Naval History Magazine ghi nhận vụ tấn công xảy ra vào rạng sáng 2/5/1964 và con tàu bị đánh chìm tại Cảng Sài Gòn; phía Mỹ xác nhận sau vụ nổ, thân tàu bị thủng nghiêm trọng ở khu vực mạn phải và nước tràn vào khoang động cơ.
Sự kiện ấy nhanh chóng gây chấn động. Một con tàu quân sự lớn của Mỹ bị đánh chìm ngay tại một cảng được bảo vệ nghiêm ngặt, giữa lòng đô thị Sài Gòn. Theo các nguồn tư liệu Việt Nam, vụ đánh chìm đã làm hư hỏng nhiều máy bay, trực thăng đang được vận chuyển và gây thiệt hại lớn cho phía Mỹ. Tư liệu của Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng ghi nhận đây là một chiến công lớn của Lâm Sơn Náo, đồng đội Nguyễn Phú Hùng và lực lượng biệt động, đồng thời cho biết tin con tàu bị đánh chìm nhanh chóng được các đài phát thanh đưa tin.
Điều đáng khâm phục trong chiến công ấy không chỉ nằm ở sức công phá của những khối thuốc nổ. Điều khiến người ta phải nể phục chính là cách những người lính biệt động biến một công việc bình thường thành lợi thế chiến đấu. Lâm Sơn Náo không phải một người xa lạ với Cảng Sài Gòn. Ông là người công nhân đã quá quen với từng khu vực của cảng, từng hoạt động của tàu thuyền. Chính vỏ bọc ấy giúp ông có thể quan sát những điều mà người khác khó có được. Từ một người công nhân, ông trở thành người trinh sát ngay trong lòng địch; từ những con đường tưởng như chỉ phục vụ cho đời sống của cảng, ông tìm ra lối đi để tiếp cận một mục tiêu quân sự quan trọng.
Đằng sau tiếng nổ làm rung chuyển Cảng Sài Gòn là biết bao ngày tháng âm thầm chuẩn bị. Đó là những lần quan sát, những lần nghiên cứu đường đi, những lần tính toán cách tiếp cận và cả sự kiên nhẫn chờ đợi thời cơ. Bởi vậy, chiến công đánh chìm USNS Card không chỉ là câu chuyện về lòng gan dạ. Đó còn là câu chuyện về trí thông minh, khả năng hóa trang, sự bình tĩnh và nghệ thuật đánh địch bằng chính những điều mà địch không ngờ tới.
Sau chiến công vang dội ấy, Lâm Sơn Náo tiếp tục hoạt động trong lực lượng biệt động. Nhưng cuộc chiến của ông không phải lúc nào cũng kết thúc bằng những chiến thắng. Năm 1967, ông bị địch bắt và đưa đi giam giữ tại Côn Đảo. Người chiến sĩ từng len vào nơi được canh phòng nghiêm ngặt nhất để đánh chìm một con tàu lớn giờ phải bước vào một cuộc chiến khác – cuộc chiến trong nhà tù, nơi vũ khí không còn trong tay và thử thách đặt lên chính ý chí của người tù cách mạng. Những năm tháng ấy một lần nữa thử thách lòng trung thành và sự kiên cường của người chiến sĩ biệt động.
Sau ngày đất nước thống nhất, Lâm Sơn Náo trở về cuộc sống đời thường. Chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về đêm 2/5/1964 vẫn còn nguyên trong tâm trí người chiến sĩ năm xưa. Đó là ký ức về một con tàu khổng lồ nằm im trên sông Sài Gòn, về tiếng nổ vang lên giữa đêm và về những người đồng đội đã cùng ông bước vào một nhiệm vụ mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.
Nhắc đến Lâm Sơn Náo, người ta có thể nhớ đến cái tên Ba Náo, nhớ đến người công nhân Cảng Sài Gòn, nhớ đến người chiến sĩ Đội 65 Biệt động Sài Gòn – Gia Định. Nhưng có lẽ hình ảnh đáng nhớ nhất vẫn là người chiến sĩ âm thầm chèo xuồng trong đêm, mang thuốc nổ tiến về phía chiếc USNS Card đang neo giữa lòng cảng. Không một tiếng hô xung trận, không một đội quân đông đảo, chỉ có hai người lính và một nhiệm vụ tưởng như không thể thực hiện: đưa thuốc nổ vào sát thân con tàu và trở về an toàn trước khi tiếng nổ vang lên.
Rạng sáng 2/5/1964, tiếng nổ ấy đã vang lên.
Và từ khoảnh khắc đó, cái tên Lâm Sơn Náo gắn với một trong những chiến công đặc biệt của lực lượng biệt động Sài Gòn trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Chiếc USNS Card từng là một phương tiện quân sự quan trọng của Mỹ, nhưng đã bị đánh chìm ngay tại Cảng Sài Gòn bằng một trận đánh được chuẩn bị công phu và thực hiện bằng lòng dũng cảm của những người lính hoạt động trong thầm lặng.
Chiến tranh đã đi qua, Cảng Sài Gòn hôm nay đã mang một diện mạo khác. Những con tàu vẫn ra vào trên dòng sông, thành phố vẫn nhộn nhịp với những nhịp sống bình yên. Có lẽ giữa dòng người hôm nay, không phải ai cũng biết rằng hơn sáu thập niên trước, chính nơi đây từng chứng kiến một trận đánh táo bạo của những người lính biệt động. Nhưng lịch sử không chỉ được viết bằng những trận đánh lớn với hàng nghìn người tham gia. Lịch sử đôi khi được làm nên từ một chiếc xuồng nhỏ trong đêm, từ hai người chiến sĩ lặng lẽ vượt qua hiểm nguy và từ một tiếng nổ làm rung chuyển cả một khu cảng.
Với thế hệ hôm nay, câu chuyện về Lâm Sơn Náo vì thế không chỉ là câu chuyện về một con tàu bị đánh chìm. Đó là câu chuyện về một con người bình dị đã biến công việc, sự am hiểu địa bàn và lòng quả cảm của mình thành sức mạnh chiến đấu. Đó cũng là câu chuyện để chúng ta hiểu hơn về những người lính biệt động – những con người không xuất hiện ồn ào trên chiến trường nhưng luôn có mặt ở những nơi nguy hiểm nhất, chấp nhận sống giữa hiểm nguy, lấy trí tuệ làm vũ khí và lấy lòng yêu nước làm điểm tựa.
Hôm nay, khi nhìn lại chiến công đánh chìm USNS Card trên sông Sài Gòn, điều còn lại không chỉ là một tiếng nổ của quá khứ. Đó là sự kính phục đối với Lâm Sơn Náo và những người đồng đội đã đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên sự an nguy của bản thân. Đó là lòng biết ơn đối với một thế hệ đã âm thầm chiến đấu để giành lại độc lập, thống nhất cho đất nước. Và cũng từ câu chuyện ấy, chúng ta càng hiểu rằng bình yên hôm nay được đánh đổi bằng những năm tháng mà biết bao con người đã sống giữa hiểm nguy, làm những việc phi thường trong sự lặng thầm của chiến tranh.
