Lâm Uý
Câu chuyện về cuộc đời của Lâm Úy không chỉ là một trang sử về lòng dũng cảm mà còn là biểu tượng của tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Ông là một trong những Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu của Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
Lâm Úy sinh ra và lớn lên tại thôn Hòa Ninh, xã Quảng Hòa (nay là xã Quảng Hòa, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình). Ông lớn lên bên dòng sông Hòa Giang hiền hòa, trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước.Ngay từ khi còn rất trẻ, Lâm Úy đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ông tham gia vào bộ đội địa phương và sau đó trở thành chiến sĩ của Tiểu đoàn 436, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325.Đồng đội nhớ về ông là một thanh niên nhỏ nhắn nhưng cực kỳ nhanh nhẹn, quyết đoán và luôn xung phong trong những nhiệm vụ khó khăn nhất.Chiến công lớn nhất và cũng là trận chiến cuối cùng của Lâm Úy gắn liền với chiến thắng Xuân Bồ lẫy lừng bên dòng sông Kiến Giang vào năm 1950. Trong bối cảnh quân Pháp mở chiến dịch càn quét lớn vào vùng tự do Quảng Bình nhằm phá hoại mùa màng và cơ sở cách mạng. Tiểu đoàn của Lâm Úy nhận lệnh hành quân thần tốc để đánh chặn địch.Sự dũng cảm vô song của ông được trỗi dậy khi vượt sông Kiến Giang dưới làn đạn xối xả của kẻ thù, Lâm Úy là một trong những người đầu tiên nhảy lên khỏi đò. Ngay lập tức, ông bắn gục 2 tên giặc đang tìm cách đặt súng trung liên để bắn vào đội hình ta. Tiếp đó, ông ném liên tiếp 2 quả lựu đạn tiêu diệt thêm 4 tên khác, tạo điều kiện cho đơn vị đổ bộ.Trong lúc giằng co quyết liệt, một tên lính Pháp to lớn đã nhảy vào ôm ghì lấy ông. Dù nhỏ bé hơn đối thủ, Lâm Úy đã dùng hết sức bình sinh vật lộn, kéo tên giặc xuống sông. Trong tư thế không còn vũ khí, ông đã miệng cắn vào cổ tên giặc, hai tay ôm chặt kẻ thù cho đến hơi thở cuối cùng dưới làn đạn điên cuồng của địch.Sự hy sinh của Lâm Úy đã trở thành động lực tinh thần to lớn giúp quân ta quét sạch quân Pháp trong trận Xuân Bồ, bảo vệ vùng tự do. Và vào năm 1951, tại Đại hội tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang lần thứ nhất tại Việt Bắc, Lâm Úy đã được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và liệt sĩ.Hiện nay, tên của ông được đặt cho nhiều trường học và đường phố tại tỉnh Quảng Bình. Ngôi nhà thờ anh hùng Lâm Úy tại quê hương Quảng Hòa vẫn luôn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Cuộc đời Lâm Úy tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại một "vết son" chói lọi trong lịch sử kháng chiến. Hình ảnh ông vật lộn với kẻ thù dưới dòng Kiến Giang đã trở thành huyền thoại về lòng yêu nước nồng nàn và ý chí kiên cường của người lính Bộ đội Cụ Hồ.



