Lần bắt giam thứ năm và những năm cuối đời tại Côn Đảo

Sau khi ra tù lần thứ tư năm 1939, Nguyễn An Ninh vẫn không ngừng tham gia các phong trào cách mạng, ngày càng tin tưởng vào đường lối đấu tranh của phong trào vô sản. Ngày 5 tháng 10 năm 1939, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giữ lần thứ năm tại Mỹ Tho, bị kết án 5 năm tù và đày ra Côn Đảo, hòn đảo được xem là nơi giam giữ khắc nghiệt nhất dành cho tù nhân chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc.

Tại Côn Đảo, dù phải đối mặt với chế độ nhà tù tàn bạo cùng những cực hình mà cai ngục dùng để tra tấn, ông vẫn kiên cường giữ vững khí tiết, không khuất phục trước những lời khuyến dụ của kẻ thù. Trong những năm tháng bị giam cầm ấy, ông vẫn duy trì được sự kết nối tinh thần với những chiến sĩ cách mạng khác cùng bị giam giữ tại đây, trong đó có Lê Hồng Phong, cùng nhau chia sẻ và động viên nhau vượt qua sự đàn áp khắc nghiệt của nhà tù thực dân.

Do chế độ giam cầm hà khắc kéo dài, sức khỏe của ông suy kiệt dần theo thời gian. Ngày 14 tháng 8 năm 1943, Nguyễn An Ninh qua đời trong nhà tù Côn Đảo, khi mới 43 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào cả nước. Ghi nhận những cống hiến của ông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, Nhà nước đã truy tặng ông là liệt sĩ, và mẹ ông cũng được truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Ngày nay, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước có trường học, tuyến đường mang tên Nguyễn An Ninh để tưởng nhớ công lao của ông.