Lần đầu nhìn thấy gương mặt chồng và con khi đã 105 tuổi

Trong căn nhà nhỏ ở phường Hội An Tây (TP Đà Nẵng), Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang năm nay 105 tuổi. Đôi mắt đã mờ, mái tóc bạc trắng, nhưng mẹ vẫn minh mẫn. Mẹ bảo phải cố sống khỏe, cố giữ trí nhớ, vì còn một tâm nguyện chưa thành.

Chồng mẹ, liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi, hy sinh năm 1950 trong kháng chiến chống Pháp. Người phụ nữ gầy gò ấy một mình nuôi ba con, đồng thời âm thầm hoạt động cách mạng ngay trong căn hầm bí mật đào dưới gian bếp. Năm 1963, con gái đầu ra Bắc học, con trai út đi làm xa, chỉ còn người con thứ là Huỳnh Quang Thợ (sinh năm 1946) ở nhà đỡ đần mẹ. Năm 19 tuổi, anh Thợ trốn mẹ đi tòng quân. Năm 1965, anh hy sinh ở chiến trường Núi Thành.

Không có hài cốt, gia đình chỉ dựng được một ngôi mộ gió. Nhiều năm liền, trên bàn thờ không có tấm ảnh nào của chồng, của con. Mỗi lần vào Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nghĩa, nơi có thể anh đang nằm, mẹ lại đi giữa những hàng mộ không tên, thắp hương và gọi tên con.

Năm 2026, anh Dương Cao Thành (35 tuổi, quê Phú Thọ), người nhiều năm tình nguyện phục dựng chân dung liệt sĩ, đọc được câu chuyện của mẹ trên báo. Không còn ảnh gốc, anh dựa vào ký ức của người thân, sửa đi sửa lại từng nét mặt. Khi hai bức chân dung được trao tận tay, người mẹ 105 tuổi lặng đi rất lâu, đôi tay run run vuốt lên gương mặt chồng và con sau hơn nửa thế kỷ.

Tâm nguyện còn lại của mẹ là được đón anh Thợ về. Đó cũng là việc của những người trẻ hôm nay — trong từng mẫu ADN được lấy, từng phần mộ được xác định danh tính.