Làng Đông Tác – Pháo đài giữa đồng lúa
Làng Đông Tác – Pháo đài giữa đồng lúa
Làng Đông Tác – Pháo đài giữa đồng lúa
Ở vùng ven biển Thái Thụy, có một làng nhỏ tên Đông Tác. Trước Cách mạng, đó chỉ là một vùng quê yên bình với những mái nhà tranh nép mình bên bờ sông Diêm Hộ, nơi người dân lam lũ với ruộng muối, đồng lúa và những con thuyền đánh cá mưu sinh. Nhưng khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, mảnh đất bình dị ấy đã hóa thành một pháo đài kiên cường mà kẻ thù không thể nào khuất phục.
Những ngày đầu kháng chiến, Đông Tác nằm ở nơi chúng coi là “vùng xôi đỗ”, vừa gần biển, vừa gần đường giao thông, lại thuận lợi cho việc đóng đồn. Pháp nhiều lần kéo quân về càn quét, đốt phá, bắt bớ, hòng biến nơi đây thành bàn đạp quân sự. Nhưng người dân Đông Tác không chịu khuất phục. Dưới sự lãnh đạo của cán bộ huyện và xã, các đội du kích từng bước hình thành, từ vài ba người với súng kíp thô sơ đến những tiểu đội có tổ chức, mưu trí và gan góc.
Trong ngôi đình cổ giữa làng, bao kế hoạch được vạch ra: đào công sự, mở hầm bí mật, tổ chức trận địa liên hoàn, bố trí chòi canh gác ven sông. Những người nông dân tưởng như chỉ quen với cuốc cày bỗng trở thành những chiến sĩ làng chiến đấu, tay cầm súng kíp, mác, giáo; tay còn lại che chở cho vợ con, xóm làng. Ban đêm, họ đào hầm; ban ngày, họ luyện tập, bố trí bẫy chông, hố cáng, gài mìn tự chế. Nhà nào cũng có hầm bí mật, vườn nào cũng có giao thông hào nối liền với nhau như mạng nhện.
Một đêm cuối năm 1951, quân Pháp mở cuộc càn quy mô lớn vào Đông Tác. Chúng cho pháo sáng thả trắng trời, đạn cối dội xuống như muốn nghiền nát cả làng. Nhưng ngay khi những chiếc xe bọc thép lăn vào cổng làng, hàng loạt mìn tự tạo nổ tung, khiến đội quân xâm lược choáng váng. Từ những giao thông hào ẩn mình dưới lũy tre, du kích Đông Tác đồng loạt nổ súng, bắn tỉa chính xác từng tên địch. Những cụ già, phụ nữ trong làng cũng tham gia giữ chốt, tiếp đạn, tải thương, nấu cơm phục vụ bộ đội. Trẻ em làm liên lạc, băng đồng chuyển tin đến các xã lân cận.
Suốt mấy giờ liền, tiếng súng nổ vang cả vùng duyên hải. Quân Pháp tưởng dễ dàng chiếm một làng nhỏ, nhưng lại gặp phải sự kháng cự kiên cường ngoài sức tưởng tượng. Không chiếm nổi, chúng phải rút lui trong đêm, để lại xác lính và vũ khí trên bờ đê.
Sau trận đó, Đông Tác được các chiến sĩ trong huyện gọi bằng cái tên đầy tự hào: “Làng chiến đấu ven biển”. Tinh thần kiên trung của Đông Tác lan sang nhiều xã khác của Thái Thụy, góp phần tạo thành thế trận chiến tranh nhân dân rộng lớn, khiến quân Pháp khiếp sợ mỗi lần nhắc đến vùng này.
Ngày hòa bình lập lại, những giao thông hào dần được lấp lại, hầm bí mật được cải tạo thành nền nhà mới. Nhưng những câu chuyện về những đêm chiến đấu không ngủ, về tinh thần đoàn kết như thép của cả làng, về lòng yêu nước của những con người chân đất… vẫn được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Hôm nay, khi đứng giữa cánh đồng gió biển lồng lộng hay trước con đường mới mở dẫn vào làng, người ta khó tưởng tượng được nơi đây từng là pháo đài đánh giặc năm xưa. Nhưng với người dân Đông Tác, ký ức về những ngày làng mình “hóa thành trận địa” vẫn mãi sống, như một niềm tự hào không bao giờ phai mờ.
