Lấp lánh sao vuông (phần 1)

Khi đi tìm tư liệu viết về lực lượng dân quân, tự vệ TP Hà Nội, những người sát cánh cùng với Bộ đội Phòng không-Không quân chiến đấu, góp phần làm nên Chiến thắng lịch sử “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” cuối tháng 12-1972, tôi nhớ đến bà Phạm Thị Viễn, nữ tự vệ Nhà máy Cơ khí Mai Động (Hà Nội). Hình ảnh nữ tự vệ Phạm Thị Viễn đã được khắc họa trong bài thơ “Việt Nam máu và hoa” của nhà thơ Tố Hữu, viết ngày 28-1-1973 - một ngày sau khi Hiệp định Paris được ký kết. “Trắng khăn tang, em chẳng khóc đâu/ Hỡi em gái mất cha mất mẹ/ Nước mắt rơi, làm nhòa mặt quân thù/ Em phải bắn, trúng đầu giặc Mỹ”...

Tại hội thảo khoa học kỷ niệm 45 năm Chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không” (1972-2017), tôi được nghe nữ tự vệ Phạm Thị Viễn kể về những năm tháng trực chiến đánh máy bay Mỹ với tư cách là nhân chứng: “Tháng 11-1967, khi đang là công nhân Nhà máy Cơ khí Mai Động, tôi đau đớn nhận được tin mẹ mất do bom bi của Mỹ oanh tạc vào làng Tương Mai (nay thuộc phường Tương Mai, quận Hoàng Mai, TP Hà Nội). Căm thù giặc, thề trả thù nhà, tôi xung phong vào lực lượng tự vệ của nhà máy. Từ đó, tôi cùng các anh chị em trong Trung đội tự vệ Nhà máy Cơ khí Mai Động tích cực học tập, huấn luyện, sử dụng thành thạo các loại súng máy phòng không 12,7mm và 14,5mm. Chúng tôi hằng ngày chia ca trực chiến, khi máy bay Mỹ đến đánh phá, chúng tôi không rời trận địa, kiên cường nổ súng đánh địch. Lưới lửa phòng không tầm thấp của chúng tôi khiến máy bay địch phải bay lên cao, tạo điều kiện cho bộ đội tên lửa và pháo tầm cao tiêu diệt địch”, bà Viễn kể.