Lấp lánh sao vuông (phần 3)

Bà Phạm Thị Viễn nhớ lại: “Theo sự điều chỉnh lực lượng của trên, 3 trung đội tự vệ của Nhà máy Gỗ Hà Nội, Nhà máy Cơ khí Mai động và Nhà máy Cơ khí Lương Yên lập thành Liên đội tự vệ phòng không Hoàn Kiếm-Hai Bà Trưng (tương đương cấp đại đội), trang bị súng máy phòng không 14,5mm, do đồng chí Hoàng Minh Giám làm Liên đội trưởng. Liên đội tổ chức trực chiến bắn máy bay bay thấp, bảo vệ các nhà máy, mục tiêu trong khu vực như: Cảng sông Hồng, Bệnh viện Hữu nghị Việt-Xô (nay là Bệnh viện Hữu nghị), Viện Quân y 108 (nay là Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)... Ngày 22-12-1972, tôi cùng các anh chị em tự vệ cơ động đến trận địa Vân Đồn, bố trí đội hình phục kích, đón lõng đường bay đột nhập của máy bay địch. Đến 20 giờ, Liên đội nhận lệnh vào cấp 1. Chúng tôi vào vị trí đón lõng. 20 giờ 18 phút, máy bay địch bay thấp vào khu vực hỏa lực hiệu quả. Đồng chí Liên đội trưởng Hoàng Minh Giám hạ lệnh bắn. Các khẩu đội đồng loạt nhả đạn. Là pháo thủ số 1 nên sau khi khẩu đội tôi bắn loạt đạn dài, tôi nhìn rõ chiếc máy bay rẹt qua đầu, phần đuôi của nó lóe sáng.

Sáng hôm sau, Liên đội tự vệ phòng không Hoàn Kiếm-Hai Bà Trưng của chúng tôi nhận được thông báo từ Sở chỉ huy phòng không Hà Nội cho biết, trận địa phòng không Vân Đồn đã bắn cháy chiếc máy bay F-111 của địch, rơi tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Dân quân địa phương còn bắt sống 2 phi công lái chiếc máy bay này. Chúng tôi ôm nhau vui sướng. Thế là tôi đã trả thù được cho mẹ và những người dân làng tôi bị bom Mỹ sát hại. Chiến công này củng cố niềm tin chiến đấu cho Liên đội tự vệ chúng tôi, đồng thời góp phần cổ vũ, động viên tinh thần chiến đấu của quân và dân Thủ đô Hà Nội...”.

Thi đua với Liên đội tự vệ phòng không Hoàn Kiếm-Hai Bà Trưng bắn rơi máy bay Mỹ, các trung đội, đại đội dân quân các xã, phường hăng hái tổ chức trực chiến, đánh máy bay địch. Ông Nguyễn Ngọc Tòng, nguyên Xã đội trưởng xã Định Công, huyện Thanh Trì (nay là phường Định Công, quận Hoàng Mai); trú tại tổ 17, phường Định Công, trong một cuộc gặp mặt cựu dân quân Định Công đã kể: “Trong những năm Mỹ tiến hành Chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, sân bay Bạch Mai, ga Giáp Bát là những trọng điểm không quân Mỹ tập trung đánh phá. Xã Định Công nằm gần hai mục tiêu này nên cũng chịu nhiều tổn thất về người và tài sản do những trận bom Mỹ tàn bạo ném xuống. Vì vậy, Bộ tư lệnh Quân khu Thủ đô và Huyện đội Thanh Trì đã thành lập ở Định Công một trung đội dân quân thường trực, bắn máy bay bay thấp. Trung đội dân quân hằng ngày luyện tập sử dụng thành thạo các loại súng phòng không được trang bị.