Lấy thơ địch vận làm “giấy thông hành”

QĐND - Trong những năm kháng chiến chống Pháp ở Liên khu 5, đi đôi với việc tiến công địch bằng vũ trang, quân và dân ta còn đẩy mạnh hoạt động binh, địch vận như rải truyền đơn, gửi thư, dùng loa kêu gọi binh lính địch phản chiến, không đi càn quét giết hại đồng bào, đốt phá xóm làng, đặc biệt là kêu gọi quân ngụy bỏ hàng ngũ địch, trở về với nhân dân.Ở Mặt trận Quảng Nam-Đà Nẵng, nhà thơ Lưu Trùng Dương đã làm bài thơ nổi tiếng “Mấy lời tâm huyết gửi người lính ngụy”, có những câu:Chim không đánh chim cùng một tổTrâu một chuồng không nỡ húc nhauCùng chung một giọt máu đàoAnh còn nhớ nước, nước nàoquên anh!...…Chỉ vì muốn diệt giặc TâyBuộc lòng bộ đội phải vây diệt đồnNên súng nổ loa còn kêu gọiMong các anh cải hối bỏ đồnAnh về Chính phủ khoan hồngNgày đêm làng xóm vẫn monganh về!...Tại tỉnh Phú Yên, khi quân địch mở Chiến dịch Át-lăng, chiếm đóng nhiều nơi trong tỉnh, nhà thơ Nguyên Hồ làm bài thơ địch vận “Chờ mong anh về”, lấy lời người vợ gửi cho chồng là ngụy binh: Đêm khuya bên ngọn đèn dầuEm thương vì nước, em sầu vì anh Nhà còn trang rưỡi giấy manhViết thư em gửi cho anh trong đồn Từ ngày rời bỏ xóm thônAnh đi theo giặc, em buồn thâu canh… Đau lòng em lắm anh ơiSao anh nhẹ dạ nghe lời thằng Tây Anh nhìn khẩu súng trong tayBộ đồ anh mặc, đôi giày anh mang Anh nhầm tưởng vậy là sangHay đâu hại nước hại làng anh đây Khác nào quả ớt chín câyCàng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng… Nằm đêm em nghĩ cho cùngDấn thân theo giặc vào vòng binh đao Gây nên xương trắng máu đàoNồi da xáo thịt lòng nào không đau Chi bằng suy kỹ nghĩ sâuNhanh tay anh bắn vào đầu thằng Tây Rồi anh mang súng về đâyXóm làng đang đợi, luống cày đang mong Về đây, Chính phủ khoan hồngCho tình em thắm, cho lòng mẹ vui…Các bài thơ nói trên được in li-tô, quay rô-nê-ô, viết tay, gửi cho lính ngụy, đọc qua loa phát thanh v.v.. rất có tác dụng. Nhiều lính ngụy nghe thơ, nhặt truyền đơn địch vận của ta, trở nên bớt hung hăng khi đi càn quét. Một số đã bỏ hàng ngũ địch về với nhân dân.Ở Phú Yên, tại các cứ điểm địch Hồ Sơn, Núi Sầm, có một số lính ngụy bỏ đồn địch chạy ra vùng tự do. Một anh bị dân quân xét hỏi, anh ta rút trong túi áo ra một tờ truyền đơn địch vận có in bài thơ “Chờ mong anh về” của Nguyên Hồ. Anh ta nói là nhặt được tờ truyền đơn, anh ta giấu kỹ để chờ dịp mang ra vùng do cách mạng kiểm soát xem như “giấy thông hành” nếu bị xét hỏi. Anh lính ngụy được đón tiếp tử tế. Vài tuần lễ sau, tại các đồn địch ở Phú Yên đã có hàng chục lính ngụy ra vùng tự do, mang theo truyền đơn in thơ địch vận làm “giấy thông hành”.Khi Tiểu ban địch vận tỉnh Phú Yên báo cáo tình hình này trước Hội nghị địch vận Liên khu 5 họp tại Nghĩa Hành, Quảng Ngãi thì được biết ở Quảng Nam-Đà Nẵng cũng có tình hình như ở Phú Yên.Việc lính ngụy bỏ hàng ngũ địch mang truyền đơn có in các bài thơ địch vận làm “giấy thông hành” ra vùng tự do trở thành chuyện kể rất thú vị về công tác binh, địch vận ở chiến trường Liên khu 5 thời kháng chiến chống Pháp.