Lê Anh Xuân

Những câu thơ da diết ấy đã đi cùng năm tháng, khắc sâu hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân hiên ngang giữa đạn bom, để lại cho đời một dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ. Ít ai biết, bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” của liệt sĩ, nhà thơ Lê Anh Xuân ra đời từ cảm hứng có thật. Đó là đồng chí Nguyễn Công Mẹo - Chính trị viên phó Đại đội 1 đã anh dũng chiến đấu trong trận đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất Xuân Mậu Thân 1968.Xuân Mậu Thân 1968, Tiểu đoàn 16 lực lượng chính quy từ Bắc vào đã trở thành mũi tiến công chủ lực đánh thẳng vào sân bay Tân Sơn Nhất. Đêm 30-1-1968, ba đại đội đồng loạt xuất phát. Khi Tiểu đoàn 12 Đặc công chưa mở cửa, Tiểu đoàn 16 đã anh dũng xung phong thay thế, mở màn cho trận đánh. Trung đội trưởng trinh sát Phan Văn Đồ ôm bộc phá lao lên đánh sập lô cốt đầu cầu và anh dũng hy sinh. Chính trị viên phó Đại đội 1 Nguyễn Công Mẹo chiếm được lô cốt, dùng đại liên chặn đứng từng đợt phản kích của Mỹ-ngụy.Đến sáng 31-1, Nguyễn Công Mẹo đứng tựa vào xác xe tăng M41, tay còn kẹp khẩu AK, trong tư thế chiến đấu bất khuất. Một lính Mỹ đến gần, bất ngờ nhìn thấy anh chết đứng nhưng ngỡ anh sắp nã đạn về mình nên vội giơ tay lên... Chính tư thế ấy đã đi vào thơ Lê Anh Xuân, thành “dáng đứng Việt Nam” bất tử:Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn NhứtTổ Quốc bay lên bát ngát mùa xuân…Trận đánh khiến đối phương tổn thất nặng nề, góp phần tạo nên tiếng vang chiến lược của Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân. Nhưng Tiểu đoàn 16 cũng hy sinh hơn 2/3 quân số: 380 cán bộ, chiến sĩ. Chính những chiến công hiển hách của Đại đội 1 nói riêng và toàn Tiểu đoàn 16 nói chung trong trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, làm rung chuyển cả nước Mỹ. Trong máu lửa ấy, biết bao dáng đứng đã hóa vào đất nhưng họ đã làm nên dáng đứng của cả một dân tộc.