Lê Bá Dương

Như nhiều thanh niên Xứ Nghệ khác, khi chưa đủ tuổi, Dương đã nhiều lần viết đơn bằng máu xung phong đi bộ đội. Anh chính thức nhập ngũ ngày 10-4-1968, khi mới 15 tuổi và có lẽ là quân nhân trẻ nhất nước.

Sau 2 tuần huấn luyện ở Đoàn 22 Quân Khu 4 và gần một tháng hành quân bộ vào chiến trường, Lê Bá Dương được biên chế vào đại đội 3, tiểu đoàn 2, trung đoàn 27, mặt trận B5 tham gia chiến đấu tại mặt trận đường 9 Quảng Trị. Trận đánh đầu tiên tại thôn Tây Trì - Thị trấn Đông Hà, Lê Bá Dương đã lập công xuất sắc, trở thành Dũng sĩ diệt Mỹ cấp II khi vừa tròn 15 tuổi 49 ngày.

Từ năm 1968 đến hết chiến tranh, Lê Bá Dương đã tham gia chiến đấu trực tiếp trong hàng chục chiến dịch và hàng trăm trận đánh then chốt, từ vai trò chiến sĩ đến cán bộ chỉ huy đại đội. Tên Lê Bá Dương xuất hiện ấn tượng trên các báo Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Tiền phong, Báo ảnh Việt Nam, Tiền tuyến (của Mặt trận B5) như “Ba dũng sĩ thắng hàng trăm giặc Mỹ” (Quân đội Nhân dân số ra ngày 15/11/1969); “Tổ chiến đấu Lê Bá Dương” (Tiền Phong số 12408 ra 11/1970)…

Ngoài trận đầu, Lê Bá Dương còn có nhiều trận đánh oai hùng khác. Đó là trận cao điểm 161, phía bắc đường số 9 thuộc huyện Cam Lộ. Trận này, ba chiến sĩ Lê Bá Dương, Ngân Quốc Phòng, Trần Minh Gương đã đánh thắng hai đại đội tăng cường thuộc đơn vị Kỵ binh bay Mỹ , tiêu diệt hơn 100 tên địch và 1 máy bay trực thăng.

Năm 1970, với cương vị trung đội trưởng, Lê Bá Dương chỉ huy một tổ 4 chiến sỹ giữ chốt trên cao điểm 322 nhằm chặn hướng địch di chuyển lên chi viện cho cao điểm 544 (Pu Lơ). Liên tục hai ngày đối mặt với hai đại đội tăng cường thuộc trung đoàn 2 ngụy, bất chấp bom pháo và số quân đông áp đảo của địch, Lê Bá Dương đã chỉ huy và cùng 4 đồng chí chiến sĩ của mình đánh lui hàng chục cuộc phản kích của địch, tiêu diệt hơn 40 tên, thu nhiều vũ khí cùng tài liệu quân sự.

Một trận đánh khác vào ngày 7/2/1971 được ghi trong “Lịch sử trung đoàn 27 - Triệu Hải” được coi là trận đánh có ý nghĩa mở đầu cho phong trào diệt xe cơ giới của địch trên đường số 9. Đơn vị vừa tiếp cận trận địa, thì bị pháo địch bắn trúng. Sau khi chôn cất các liệt sĩ và tổ chức cho thương binh về phía sau, Lê Bá Dương cùng 21 tay súng còn lại của đại đội kiên quyết bám đường số 9 (đoạn phía đông cầu Sa Mưu) để chặn đánh hơn 200 xe tăng, xe chở dầu và chở lính của đơn vị lính Mỹ khi chúng ngược đường lên chi viện cho mặt trận Nam Lào. Sau khi nắm tin trinh sát, đơn vị mưu trí cho cắt đuôi đoàn xe, đánh trực diện, áp sát, tiêu diệt gọn 19 chiếc xe tăng, xe chở dầu và 90 lính Mỹ... Riêng Lê Bá Dương diệt một xe bọc thép và hơn 20 tên lính bộ binh Mỹ đi kèm.

Đặc biệt, tháng 6/1971, trong chiến dịch A2 , thực hiện kế hoạch, phương án vây ép để tiêu diệt cao điểm 544, còn gọi là căn cứ Pu Lơ – nơi tập trung hệ thống ra đa quan sát định vị được coi là “con mắt thần” quan trọng bậc nhất trong hệ thống hàng rào điện tử Mắc Na-ma-ra của Mỹ tại Quảng Trị. Xác định vị trí sống còn của cao điểm này, chúng ta từng nhiều lần tấn công nhưng chưa thành. Lần này, mặt trận B5 quyết định giao cho Trung đoàn 27 dùng bộ binh biên chế gọn, có kinh nghiệm đánh vận động tiến công kết hợp chốt để vây ép từng bước, sau đó phối hợp đơn vị đặc chủng dùng vũ khí mới F2 (Rồng lửa) để tiêu diệt và làm chủ cao điểm. Được đánh giá là một chỉ huy đánh chốt có bản lĩnh và hiệu quả, trung đội trưởng Lê Bá Dương cùng 3 chiến sĩ Trần Hồng Quán, Vi Sinh Thoòng, Phùng Hoè được giao nhiệm vụ chốt giữ mỏm đồi “thám báo” đối diện sát hệ thống phòng thủ trên đỉnh 544 với một quyết tâm: Bằng mọi giá phải giữ được vị trí đồi thám báo để đêm hôm sau đơn vị có địa thế tập kết thuận lợi làm bàn đạp tấn công cao điểm. Với quyết tâm và kinh nghiệm trận mạc dày dạn, Lê Bá Dương cùng 3 chiến sĩ của mình suốt một ngày dầm dưới mưa bom, mưa pháo... đánh lui hàng chục cuộc tấn công điên cuồng của hai đại đội thuộc trung đoàn 2 ngụy. Trong trận đánh đối mặt với phi pháo và số địch đông gấp hàng trăm lần, Lê Bá Dương và các chiến sĩ đều lần lượt bị thương, vết thương này chồng lên vết thương khác. Cơ số đạn dành cho hai ngày chiến đấu đã hết. Hai chiến sĩ đã hy sinh. Như đoán biết thực lực của ta, hơn 400 tên đột ngột tổ chức chia thành nhiều hướng cùng lúc tấn công lên chốt, chiếm bằng được tử huyệt này. Trong giây phút sinh tử, Lê Bá Dương đã lấy máu từ vết thương của mình viết sau tấm ảnh Bác Hồ lời thề quyết tử và lần lượt cùng người chiến sĩ còn lại hôn vào ảnh Bác. Sau đó cho nổ hết số mìn ĐH10 về hướng địch và phát tín hiệu gọi pháo của đơn vị phía sau bắn huỷ trận địa, chấp nhận hy sinh vì thắng lợi của chiến dịch. Chính nhờ quyết định cảm tử của Lê Bá Dương và đồng đội, trận địa được giữ vững đến đêm cho đơn vị tập kết làm bàn đạp tấn công cao điểm. Tại đây, tấm ảnh Bác Hồ và lời thề quyết tử viết bằng máu hết sức cảm động này của Lê Bá Dương đã góp phần động viên khích lệ quyết tâm chiến đấu của cả đơn vị trong đêm đó tiêu diệt và làm chủ cao điểm 544. Tổ Lê Bá Dương trở thành tấm gương chiến đấu đặc biệt xuất sắc của đơn vị, lan rộng khắp mặt trận Đường 9 phong trào thi đua “Chốt chặt như Lê Bá Dương, xung kích như Lê Bá Dương”. Tấm ảnh và lời thề quyết tử của tổ chốt Lê Bá Dương nay còn lưu trong trang sử truyền thống vẻ vang của Trung đoàn 27 - Triệu Hải anh hùng, truyền qua nhiều thế hệ của Quân đội Nhân Dân Việt Nam.

Với những thành tích chiến đấu đặc biệt xuất sắc, nhân cách trung thực, thuỷ chung, sống hết mình vì đồng bào, đồng chí, đồng đội, sẵn sàng hy sinh vì thắng lợi, vì độc lập tự do của Tổ quốc, Lê Bá Dương đã được tặng nhiều phần thưởng cao quý: Một Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì; Hai Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba; Tám danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt máy bay, Dũng sĩ diệt cơ giới… từ cấp 3 đến cấp ưu tú; Chiến sĩ Quyết thắng Mặt trận B5; Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng…