Lê Bá Ước - Người Đội Trưởng Giữ Hồn Rừng Sác
Vùng đất bạt ngàn bùn lầy và rễ đước chằng chịt của Rừng Sác từng là "vùng tử địa" chia cắt tuyến vận tải huyết mạch từ biển vào cửa ngõ Sài Gòn. Ở nơi nước mặn chát, muỗi vắt ken dày và bom đạn rải thảm từng ngày ấy, tên tuổi của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Bá Ước — người chiến sĩ mà đồng đội trìu mến gọi là Bảy Ước — đã tạc vào lịch sử như một "linh hồn", người anh cả của Đoàn 10 Đặc công huyền thoại.
Sinh ngày 12 tháng 4 năm 1931 tại xã Vĩnh Hòa Hưng, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang (trước đây là Rạch Giá), cậu bé Bảy Ước lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan. Khí phách kiên cường của vùng đất phương Nam đã đưa ông đến với hàng ngũ Việt Minh từ năm 1945, khi mới vừa tròn 14 tuổi. Trải qua bao năm tháng trui rèn nơi khói lửa, bản lĩnh của người lính can trường đã tôi luyện ông thành một chỉ huy mưu lược, gắn chặt đời mình với những khúc sông, cánh rừng sác mênh mông.
Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác (T10) thành lập giữa muôn trùng hiểm nguy, gánh vác sứ mệnh thọc sâu vào "yết hầu" tiếp vận quân sự của đối phương hướng về đô thành Sài Gòn. Trên cương vị Đoàn trưởng kiêm Chính ủy, Bảy Ước không chỉ là vị chỉ huy thao lược mà còn là điểm tựa tinh thần vững chãi cho hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ. Dưới sự lãnh đạo của ông, các chiến sĩ đặc công thủy ngâm mình hàng giờ dưới làn nước đục ngầu, vượt qua cá sấu, bom từ trường và mạng lưới tuần tra gắt gao của tàu tuần duyên, phi cơ địch để xuất quỷ nhập thần giáng trả những đòn sấm sét.
Dưới sự chỉ huy của ông, Đoàn 10 đã lập nên những chiến công chấn động:
Tiêu biểu là trận đánh ngày 23 tháng 8 năm 1966, nhấn chìm tàu Baton Rouge Victory trọng tải hơn 10.000 tấn chở đầy vũ khí, trang thiết bị quân sự hạng nặng của Mỹ trên luồng sông Lòng Tàu, làm nghẽn tuyến huyết mạch thủy vận vào Sài Gòn suốt nhiều ngày đêm.
Đơn vị tổ chức các mũi thọc sâu thiêu rụi kho xăng Nhà Bè — bồn chứa nhiên liệu chiến lược của đối phương, cùng trận tập kích phá hủy kho bom Thành Tuy Hạ, biến những kho tàng quân sự kiên cố bậc nhất thành biển lửa ngút trời.
Với những kỳ tích phi thường ấy, Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác đã hai lần vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (lần đầu vào năm 1973 và lần thứ hai sau này).
Sau ngày đất nước thống nhất, người lính già vẫn bền bỉ dành trọn phần đời còn lại để đi tìm hài cốt đồng đội nằm lại dưới những tán đước Rừng Sác. Ghi nhận công lao to lớn và đức hy sinh thầm lặng ấy, tháng 10 năm 2012, Đại tá Lê Bá Ước được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày 18 tháng 10 năm 2016, người anh cả của Đoàn 10 trút hơi thở cuối cùng tại Thành phố Hồ Chí Minh ở tuổi 85, để lại khúc ca bất tử về những người lính đặc công kiên trung "rừng là nhà, sông biển là chiến trường".
