LÊ CÔNG KHAI – GÃY CẢ HAI CHÂN VẪN NẰM LẠI CHỈ HUY TRẬN ĐÁNH ĐAK ĐOA

Ngày 17-2-1954, tại cứ điểm Đak Đoa giữa núi rừng Tây Nguyên, một người đại đội trưởng đã bị thương đến gãy cả hai chân.

Ông không thể đứng dậy.

Không thể tiếp tục xung phong cùng đồng đội.

Nhưng ông vẫn nằm ngay trên trận địa, hướng về phía những người lính của mình và tiếp tục chỉ huy:

Phải đánh cho bằng được cứ điểm Đak Đoa!

Người chỉ huy ấy là Lê Công Khai.

Ông sinh năm 1926 tại xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Khi còn trẻ, Lê Công Khai đã nhanh nhẹn, tháo vát và biết võ. Trước ngày lên đường, chàng trai chưa lập gia đình ấy đến từng nhà trong làng chào bà con, anh em, bạn bè.

Rồi ông xung phong Nam tiến.

Chuyến đi ấy kéo dài gần chín năm và cuối cùng đưa người con Thanh Hóa đến chiến trường Tây Nguyên.

Trong quân đội, Lê Công Khai trưởng thành từ một chiến sĩ liên lạc thành người cán bộ chỉ huy. Ông tham gia và chỉ huy 40 trận đánh, nhiều lần đứng trước những thử thách tưởng như không thể vượt qua.

Đầu năm 1947, Lê Công Khai bị quân Pháp bắt.

Những trận tra khảo liên tiếp không khiến người liên lạc viên trẻ khai báo. Bốn tháng trong nhà giam, ông không chỉ tìm cách giữ vững khí tiết mà còn bí mật vận động những người bị giam cùng mình.

Cuối cùng, Lê Công Khai cùng 10 người tổ chức vượt ngục, trở về đơn vị.

Và ông lại cầm súng.

Tháng 7-1949, tại Ninh Mã, Khánh Hòa, Lê Công Khai sử dụng súng máy kiềm chế hỏa lực đối phương, tiêu diệt 13 tên địch.

Năm 1950, trong một trận phục kích ở Nam Khánh Hòa, ông tiếp tục dùng súng máy tiêu diệt 10 tên, đồng thời chỉ huy tiểu đội đánh lui một đại đội đối phương.

Đến tháng 5-1952, trong trận đánh đồn Túy Loan ở Quảng Nam, Lê Công Khai bị thương ở chân.

Ông tự băng bó.

Rồi tiếp tục chỉ huy.

Chỉ đến khi trận địa được giải quyết, người chỉ huy ấy mới chịu để ý đến vết thương của mình.

Trong trận Tú Thủy, An Khê, khi đại đội trưởng bị thương nặng, Lê Công Khai lập tức thay thế vị trí chỉ huy. Dưới sự phối hợp chiến đấu của đơn vị, cứ điểm bị đánh hạ và hơn một đại đội đối phương bị bắt sống.

Nhưng trận đánh làm nên dấu ấn cuối cùng của cuộc đời Lê Công Khai diễn ra vào đầu năm 1954.

Hai chân gãy – mệnh lệnh vẫn không dừng

Đồn Đak Đoa là một cứ điểm kiên cố của quân Pháp tại Gia Lai.

Ta đã hai lần tiến công nhưng chưa thể dứt điểm.

Lần thứ ba, các đơn vị thuộc Trung đoàn 803, Liên khu 5 tiếp tục nhận nhiệm vụ tiến công.

Trận đánh diễn ra ác liệt.

Giữa hỏa lực dữ dội, Lê Công Khai bị thương, gãy chân trái.

Với một người bình thường, vết thương ấy đã đủ khiến anh không thể tiếp tục chiến đấu.

Nhưng Lê Công Khai vẫn chỉ huy.

Rồi ông trúng đạn lần nữa.

Chân phải cũng bị gãy.

Hai chân không còn khả năng di chuyển, người đại đội trưởng nằm lại ngay tại vị trí chiến đấu.

Trước mắt ông là cứ điểm vẫn đang chống trả.

Xung quanh là đồng đội đang tiếp tục xung phong.

Lê Công Khai không yêu cầu đưa mình về phía sau.

Ông chịu đựng đau đớn, nằm tại chỗ động viên và chỉ huy đơn vị tiếp tục tiến công.

Mệnh lệnh từ người đại đội trưởng bị thương vẫn truyền đi giữa tiếng súng.

Những người lính tiếp tục lao lên.

Cuộc chiến giành giật từng vị trí kéo dài cho đến khi hệ thống phòng thủ của đối phương lần lượt bị phá vỡ.

Ngày 17-2-1954, cứ điểm Đak Đoa bị tiêu diệt.

Nhưng Lê Công Khai không còn trở về cùng đồng đội.

Ông đã anh dũng hy sinh ngay trên chiến trường Tây Nguyên.

Trận đánh ấy phải trả một cái giá rất lớn: theo tư liệu được cung cấp, 27 cán bộ, chiến sĩ hy sinh và 70 người bị thương.

Trong số những người nằm lại có người đại đội trưởng quê Thanh Hóa, người đã đi một hành trình dài từ miền Bắc vào Nam và chiến đấu cho đến trận cuối cùng của cuộc đời.

Hai năm sau, năm 1956, Lê Công Khai được phong tặng danh hiệu Anh hùng quân đội.

Tên tuổi và chiến công của ông còn được khắc trên một tấm bia đá dựng tại Vĩnh Linh, Quảng Trị. Tấm bia được tạc từ đá núi Nhồi của chính quê hương Thanh Hóa, cùng những bia ghi công các anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu trong kháng chiến chống Pháp.

Gia đình còn lưu giữ Huân chương Quân công hạng Ba cấp cho Đại đội trưởng Lê Công Khai ngày 28-2-1954 và Bằng Tổ quốc ghi công cấp ngày 1-8-1959.

Từ Hoằng Hóa đến Đak Đoa là một hành trình rất dài.

Chàng trai năm nào rời quê Nam tiến đã không thể trở về.

Nhưng ở trận đánh cuối cùng, khi một chân rồi cả hai chân bị đánh gãy, Lê Công Khai vẫn không rời vị trí chỉ huy.

Bởi với ông, khi đồng đội còn đang chiến đấu thì nhiệm vụ của người chỉ huy vẫn chưa kết thúc.

Đồn Đak Đoa bị đánh hạ.

Lê Công Khai nằm lại.

Và chính nơi ông ngã xuống đã trở thành dấu chấm cuối cùng cho một cuộc đời gần chín năm cầm súng, từ người liên lạc viên trẻ tuổi đến người đại đội trưởng anh dũng của chiến trường Liên khu 5.