LÊ ĐẠI HÀNH – VỊ VUA SÁNG LẬP NHÀ TIỀN LÊ
Lê Thị Cẩm Tú
Lê Đại Hành (941–1005), tên húy là Lê Hoàn, là vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tiền Lê, trị vì nước Đại Cồ Việt từ năm 980 đến năm 1005. Ông là một trong những nhân vật có vai trò quan trọng trong lịch sử Việt Nam thời kỳ đầu xây dựng nền độc lập tự chủ, có công bảo vệ đất nước trước sự xâm lược từ bên ngoài và củng cố quốc gia Đại Cồ Việt.
Lê Hoàn sinh năm 941, quê quán được các nguồn sử liệu ghi chép khác nhau, trong đó nhiều tài liệu cho rằng ông xuất thân từ vùng Ái Châu (nay thuộc Thanh Hóa). Thuở nhỏ, ông có hoàn cảnh khó khăn nhưng sớm thể hiện tài năng, ý chí và khả năng quân sự. Sau này, ông trở thành một vị tướng tài dưới triều nhà Đinh.
Khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước và thành lập nhà Đinh, Lê Hoàn được trọng dụng, từng giữ chức Thập đạo tướng quân, đứng đầu lực lượng quân đội của Đại Cồ Việt. Ông có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và tổ chức quân đội, góp phần bảo vệ triều đình nhà Đinh.
Năm 979, vua Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị sát hại, vua Đinh Toàn còn nhỏ tuổi lên ngôi. Lê Hoàn được giao quyền phụ chính, điều hành việc nước. Trong bối cảnh nhà Tống chuẩn bị đưa quân xâm lược Đại Cồ Việt, trước yêu cầu bảo vệ nền độc lập dân tộc, triều đình và tướng sĩ đã suy tôn Lê Hoàn lên ngôi hoàng đế vào năm 980. Ông lấy hiệu là Lê Đại Hành, lập ra nhà Tiền Lê, tiếp tục đóng đô tại Hoa Lư.
Năm 981, quân Tống tiến hành xâm lược Đại Cồ Việt. Dưới sự chỉ huy của Lê Đại Hành, quân dân ta đã tổ chức kháng chiến, đánh bại quân Tống trên cả đường bộ và đường thủy, giữ vững nền độc lập của đất nước. Chiến thắng này có ý nghĩa quan trọng, khẳng định vị thế của Đại Cồ Việt và bảo vệ thành quả của quá trình xây dựng quốc gia độc lập sau thời kỳ Bắc thuộc.
Trong thời gian trị vì, Lê Đại Hành không chỉ chú trọng xây dựng quân đội, củng cố chính quyền mà còn quan tâm phát triển sản xuất nông nghiệp, mở mang giao thông thủy lợi và duy trì quan hệ ngoại giao với các nước láng giềng. Năm 982, ông tổ chức cuộc tiến quân về phía Nam nhằm giải quyết những vấn đề trong quan hệ với Champa, góp phần giữ vững sự ổn định của đất nước.
Lê Đại Hành qua đời năm 1005, sau 25 năm trị vì. Ông để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử dân tộc với vai trò là một vị vua có tài năng quân sự, có công bảo vệ nền độc lập và đặt nền móng cho sự phát triển của quốc gia Đại Cồ Việt.
Ngày nay, Lê Đại Hành được ghi nhớ là một vị anh hùng dân tộc, một nhà lãnh đạo có đóng góp quan trọng trong sự nghiệp giữ nước và xây dựng đất nước ở buổi đầu thời kỳ độc lập tự chủ của Việt Nam.



