Lê Đức Thọ - Nhà Lãnh đạo tài năng

Đồng chí Lê Đức Thọ tên khai sinh là Phan Đình Khải, sinh ngày 10-10-1911 tại xã Địch Lễ, huyện Mỹ Lộc (nay là xã Nam Vân, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định). Ông sinh ra và lớn lên trên quê hương giàu truyền thống yêu nước đấu tranh cách mạng trong một gia đình nho giáo có truyền thống hiếu học, yêu nước, nề nếp gia phong. Ông nội là cụ đồ nho Phan Đình Diễn, mở trường dạy học và bốc thuốc cứu người tại quê hương. Đặc biệt nổi tiếng là cụ Phan Đình Hòe (1876-1954) là bác ruột đồng chí đỗ Cử nhân khoa Canh Tý, niên hiệu Thành Thái thứ XII (1900) cụ làm quan trải bốn triều vua. Thành Thái, Duy Tân, Khải Định, Bảo Đại được triều đình bổ nhiệm các chức vụ: Tri huyện, Tri phủ, Tuần phủ, Tổng đốc Nam Định. Trong suốt thời gian làm quan cụ là người liêm khiết, nhân từ luôn chăm lo đến đời sống nhân dân. Thân phụ của đồng chí Phan Đình Khải là cụ Phan Đình Quế (1882-1928), sinh thời nổi tiếng là người hay chữ theo nghiệp khoa cử tuy không đỗ đạt nhưng vẫn là bậc danh nho được dân làng kính trọng bầu làm Hương trưởng. Vào năm Kỷ Dậu niên hiệu Duy Tân thứ 3 (1909) cụ theo anh trai là Phan Đình Hòe đánh giặc lập công được thưởng Cửu phẩm văn gia. Cụ Phan Đình Quế kết duyên cùng cụ Đinh Thị Hoàng sinh hạ được 8 người con (5 trai, 3 gái). Khi trưởng thành các con của ông bà đều tham gia hoạt động và phục vụ cách mạng. Đặc biệt trong số 8 người con thì 3 người : Phan Đình Khải (tức đ/c Lê Đức Thọ), Phan Đình Dinh (tức đ/c Đinh Đức Thiện), Phan Đình Đống (tức đ/c Mai Chí Thọ) đều là Ủy viên TƯ Đảng trong đó đ/c Lê Đức Thọ và đ/c Mai Chí Thọ là Ủy viên Bộ Chính trị được Đảng phân công giữ những cương vị trọng trách lớn của Đảng và Nhà nước ta. Tại ngôi nhà nay là từ đường chi Ất, thân mẫu của đ/c là Cụ Đinh Thị Hoàng đã nuôi giấu các đ/c Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh hoạt động cách mạng. Năm 1939 báo Tiến lên, cơ quan ngôn luận của Đảng bộ Nam Định và liên khúc đã dời về nhà cụ Đinh Thị Hoàng. Ngôi nhà trở thành địa điểm hoạt động bí mật, an toàn của Đảng trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc và kháng chiến chống thực dân Pháp nửa đầu thế kỷ XX. Ghi nhận những công lao to lớn đó, gia đình cụ vinh dự được Nhà nước trao tặng Bằng có công với nước (1979).

Truyền thống của quê hương và gia đình đã trở thành cái nôi nuôi dưỡng tư tưởng yêu nước, khơi dậy, hun đúc ý chí và thôi thúc đồng chí đến với cách mạng, suốt đời cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng quê hương, đất nước. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đòng chí Lê Đức Thọ từng giữ nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo Đảng và nhà nước như : Ủy viên Bộ chính trị, Ủy viên Ban bí thư, Bí thư thường trực ban Bí thư, Trưởng ban tổ chức Trung ương Đảng…Với những công lao to lớn đó đồng chí được Đảng và nhà nước ta trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Sao vàng, Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, Đảng và nhà nước Liên Xô tặng Huân chương Cách mạng Tháng Mười, Đảng và nhà nước Campuchia tặng Huân chương Ăngco…

Điều đặc biệt đáng quý là dù trên cương vị nào hay công tác ở bất cứ đâu, đồng chí Lê Đức Thọ cũng luôn hướng về quê hương Nam Định với tình cảm tha thiết. Mỗi lần về thăm quê đồng chí luôn ân cần thăm hỏi, động viên cán bộ và nhân dân địa phương. Với những đóng góp to lớn của đồng chí Lê Đức Thọ với cách mạng Việt Nam, tỉnh Nam Định đã xây dựng khu tưởng niệm đồng chí Lê Đức Thọ trên quê hương Nam Vân để ghi nhớ công lao của đồng chí, qua đó giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng cho các thế hệ và các tầng lớp nhân dân.