Lê Đức Thọ – Vì sao ông từ chối giải Nobel Hòa bình năm 1973?

Tháng 10/1973, một thông tin từ Oslo khiến thế giới chú ý.

Ủy ban Nobel Na Uy quyết định trao Giải Nobel Hòa bình năm 1973 cho Lê Đức Thọ và Henry Kissinger vì vai trò của hai người trong quá trình thương lượng dẫn tới thỏa thuận ngừng bắn tại Việt Nam.

Kissinger chấp nhận.

Lê Đức Thọ thì không.

Ông thông báo từ chối nhận giải.

Lý do căn bản nằm ở tình hình Việt Nam lúc ấy.

Hiệp định Paris đã được ký nhưng chiến sự tại miền Nam chưa thực sự chấm dứt. Những điều khoản của hiệp định vẫn chưa được thực hiện đầy đủ và một nền hòa bình thực sự chưa hình thành.

Trong hoàn cảnh đó, Lê Đức Thọ cho rằng mình không thể nhận một giải thưởng mang tên hòa bình.

Quyết định ấy trở thành một trường hợp đặc biệt trong lịch sử Nobel.

Theo chính Nobel Foundation, Lê Đức Thọ là một trong rất ít người từng chủ động từ chối một giải Nobel và là người đã từ chối Nobel Hòa bình năm 1973.

Hai năm sau, chiến tranh Việt Nam mới thực sự kết thúc vào tháng 4/1975.

Câu chuyện Nobel tạo nên một nghịch lý lịch sử:

Một giải thưởng hòa bình đã được công bố, nhưng một trong hai người được trao giải cho rằng hòa bình chưa thực sự tồn tại.

Và ông chọn không bước lên bục nhận giải.

Trong rất nhiều dấu mốc của cuộc đời Lê Đức Thọ, đây có lẽ là sự kiện khiến tên tuổi ông được biết đến rộng rãi nhất ngoài Việt Nam:

người Việt Nam được trao Nobel Hòa bình – nhưng quyết định không nhận.