Lê Hồng Phong và bước chuyển của phong trào dân chủ 1936–1939

Năm 1936 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong phong trào cách mạng Việt Nam. Tình hình thế giới thay đổi, đặc biệt là sự phát triển của chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh. Quốc tế Cộng sản chủ trương xây dựng các mặt trận rộng rãi chống phát xít và bảo vệ hòa bình.

Trong bối cảnh đó, tháng 7/1936, Lê Hồng Phong chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng họp tại Thượng Hải. Hội nghị bàn về phương hướng mới của cách mạng Đông Dương và xác định những nhiệm vụ trước mắt phù hợp với tình hình.

Hội nghị xác định nhiệm vụ trước mắt là chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống phản động thuộc địa và tay sai, đồng thời đấu tranh đòi tự do dân chủ, cơm áo và hòa bình.

Một điểm đáng chú ý là chủ trương mở rộng mặt trận tập hợp lực lượng. Thay vì chỉ giới hạn trong một số nhóm cách mạng, phong trào hướng tới việc thu hút nhiều giai cấp, tầng lớp, tổ chức và cá nhân có cùng lợi ích trong các cuộc đấu tranh trước mắt.

Hình thức tổ chức và đấu tranh cũng được điều chỉnh. Hội nghị chủ trương kết hợp hoạt động bí mật với các hình thức công khai, nửa công khai, hợp pháp và nửa hợp pháp nhằm mở rộng ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng.

Đây là một sự thay đổi quan trọng về phương pháp. Trong điều kiện thuộc địa, hoạt động cách mạng luôn phải đối diện với sự kiểm soát của chính quyền. Việc tận dụng những khả năng hoạt động công khai và hợp pháp, khi có điều kiện, giúp phong trào tiếp cận rộng hơn với xã hội.

Vai trò của Lê Hồng Phong trong giai đoạn này thể hiện ở khả năng tiếp thu tình hình quốc tế và vận dụng vào hoàn cảnh Đông Dương. Ông không xem đường lối cách mạng như một khuôn mẫu bất biến mà chú trọng thích ứng với những thay đổi của thời cuộc.

Giai đoạn 1936–1939 sau đó trở thành một thời kỳ đấu tranh rộng rãi về dân chủ, dân sinh và hòa bình. Nhiều hình thức vận động quần chúng được triển khai.

Dù Lê Hồng Phong không hoạt động công khai trong toàn bộ thời kỳ này, những định hướng được hình thành dưới sự chủ trì của ông năm 1936 đã góp phần mở ra một phương thức hoạt động mới.

Qua giai đoạn này, có thể thấy một trong những đóng góp quan trọng của Lê Hồng Phong là khả năng kết hợp giữa mục tiêu lâu dài của cách mạng với nhiệm vụ trước mắt, từ đó mở rộng lực lượng và tạo điều kiện cho phong trào phát triển.