Lê Hồng Sơn: Người cộng sự tin cậy của Bác Hồ và trang sử anh hùng Sa Điện

Lê Hồng Sơn (1899 – 1933), tên thật là Lê Văn Phan, quê tại làng Xuân Hoà, xã Diễn Bình (nay là xã Minh Châu), huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông là một chiến sĩ cách mạng tiền bối xuất sắc, người học trò và là người cộng sự vô cùng tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động tại Quảng Châu (Trung Quốc).

Năm 1920, giữa lúc đất nước chìm trong đêm đen nô lệ, Lê Hồng Sơn đã dũng cảm xuất dương sang Trung Quốc tìm đường cứu nước. Tại Quảng Châu, ông cùng với Phạm Hồng Thái, Hồ Tùng Mậu thành lập tổ chức Tâm Tâm Xã – một tổ chức thanh niên yêu nước tiến bộ. Tháng 6/1924, Lê Hồng Sơn đã trực tiếp hỗ trợ Phạm Hồng Thái thực hiện tiếng bom Sa Điện chấn động dư luận, mưu sát Toàn quyền Đông Dương Merlin nhằm thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân dân.

Cuối năm 1924, khi Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô về Quảng Châu, Lê Hồng Sơn là một trong những thanh niên ưu tú đầu tiên được Bác Hồ giác ngộ và kết nạp vào nhóm Cộng sản đoàn. Ông đã trở thành cánh tay đắc lực giúp Bác Hồ thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1925) – tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Lê Hồng Sơn đã dành nhiều tâm huyết giúp Bác mở các khóa huấn luyện chính trị cho thanh niên Việt Nam từ trong nước ra, tham gia xuất bản báo "Thanh niên" và vận chuyển tài liệu cách mạng về nước. Ông còn tốt nghiệp Trường Quân sự Hoàng Phố và từng giữ chức Trung đoàn trưởng trong Quân đội Cách mạng Quốc dân Trung Quốc, tích lũy nhiều kinh nghiệm quân sự quý báu cho cách mạng Việt Nam.

Năm 1932, khi đang hoạt động tại Thượng Hải, Lê Hồng Sơn bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giữ và giao cho thực dân Pháp. Kẻ thù đã đưa ông về Việt Nam, giam cầm và dùng mọi đòn tra tấn tàn khốc để khai thác thông tin về tổ chức Đảng. Nhưng Lê Hồng Sơn vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, một lòng trung thành với Đảng và Bác Hồ.

Mùa xuân năm 1933, thực dân Pháp đã xử bắn Lê Hồng Sơn ngay tại quê nhà Diễn Châu nhằm đe dọa phong trào cách mạng địa phương. Sự hy sinh oanh liệt của ông ở tuổi 34 đã trở thành tượng đài bất tử về lòng trung kiên và dấn thân vì độc lập dân tộc.