LÊ HỮU NGHĨA – KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH TRONG TRẬN ĐÁNH MỞ CỬA DĨ AN

Cuối tháng 4 năm 1975.

Chiến tranh đã bước vào những ngày cuối cùng.

Từ nhiều hướng, các cánh quân giải phóng đang tiến về Sài Gòn.

Nhưng để đến được ngày 30 tháng 4, những người lính vẫn phải vượt qua những trận đánh cuối cùng.

Và có những người đã nằm lại khi hòa bình chỉ còn cách họ vài ngày, thậm chí vài giờ.

Trong đội hình những người lính tiến về phía Sài Gòn năm ấy có một người chiến sĩ mang tên Lê Hữu Nghĩa.

Ông quê ở xã Nam Hồng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.

Từ miền Bắc, người thanh niên ấy khoác ba lô lên đường vào chiến trường.

Cuộc hành quân đưa ông đi qua nhiều vùng đất, để rồi trong những ngày tháng 4 lịch sử, ông cùng đồng đội có mặt trên hướng Dĩ An – Biên Hòa.

Dĩ An lúc ấy có vị trí đặc biệt quan trọng.

Đây là khu vực cửa ngõ phía Đông Bắc Sài Gòn, nằm trên hướng tiến quân của các lực lượng cách mạng.

Muốn đội hình lớn tiến về trung tâm Sài Gòn, những cứ điểm và lực lượng phòng thủ trên tuyến đường này phải được giải quyết.

Vì vậy, nhiệm vụ của những người lính tại Dĩ An rất rõ ràng:

Phải mở đường.

Ngày toàn thắng đã ở rất gần.

Nhưng đối với người lính ngoài trận địa, không ai biết chắc mình có thể sống đến ngày ấy hay không.

Trước mặt họ vẫn là súng đạn.

Vẫn là những vị trí phòng thủ.

Vẫn có những người đồng đội có thể ngã xuống bất cứ lúc nào.

Lê Hữu Nghĩa cùng đơn vị bước vào trận đánh.

Tiếng súng vang lên trên vùng đất Dĩ An.

Những người lính tiến từng bước về phía trước.

Phía sau họ là cả một đội hình đang chờ con đường được khai thông.

Phía trước là Sài Gòn.

Và ở khoảng giữa hai nơi ấy, những người lính phải chiến đấu để mở ra con đường cuối cùng dẫn đến ngày thống nhất.

Trong những thời khắc như thế, người lính không có nhiều thời gian để nghĩ về bản thân.

Họ nhìn người đồng đội bên cạnh.

Người này tiến lên thì người kia tiến lên.

Người phía trước ngã xuống, người phía sau tiếp tục thay vị trí.

Có những đồng đội vừa mới nói chuyện với nhau trước trận đánh.

Có những người còn hẹn rằng khi chiến tranh kết thúc sẽ cùng nhau trở về quê.

Nhưng rồi sau một loạt đạn, lời hẹn ấy mãi mãi không thể thực hiện.

Lê Hữu Nghĩa đã chứng kiến những mất mát như thế.

Nhưng trận đánh vẫn phải tiếp tục.

Bởi lúc ấy, mỗi phút đều có ý nghĩa.

Các cánh quân đang đồng loạt tiến về Sài Gòn.

Nếu một hướng bị chậm lại, kế hoạch chung có thể bị ảnh hưởng.

Vì thế, những người lính tại Dĩ An tiếp tục chiến đấu.

Mệt mỏi.

Khói súng.

Tiếng đạn.

Những người bị thương.

Những người đã hy sinh.

Tất cả diễn ra trong những ngày mà hòa bình đã gần đến mức người lính gần như có thể cảm nhận được.

Và cuối cùng, tuyến đường được mở.

Lực lượng cách mạng tiếp tục tiến về phía trước.

Dĩ An trở thành một trong những bàn đạp trên hướng Đông để các cánh quân tiến về Sài Gòn. Chiến thắng tại khu vực Dĩ An – Biên Hòa đã góp phần vào thắng lợi chung của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Rồi buổi trưa 30 tháng 4 năm 1975 đến.

Sài Gòn được giải phóng.

Chiến tranh kết thúc.

Đất nước thống nhất.

Đối với những người lính như Lê Hữu Nghĩa, đó là khoảnh khắc họ đã chờ đợi suốt những năm tháng chiến đấu.

Nhưng trong niềm vui ấy cũng có những khoảng lặng.

Bởi đội hình bước vào ngày chiến thắng không còn đầy đủ như ngày xuất phát.

Có những người đã nằm lại ở Dĩ An.

Có người nằm lại trên những con đường tiến về Sài Gòn.

Có người hy sinh chỉ ít giờ trước khi lá cờ chiến thắng tung bay.

Họ đã đi gần hết cuộc chiến, nhưng không kịp nhìn thấy ngày hòa bình.

Lê Hữu Nghĩa may mắn là một trong những người trở về.

Ông trở thành một cựu chiến binh.

Thời gian trôi qua, người chiến sĩ trẻ năm nào dần trở thành một người lính già.

Nhưng những ký ức của tháng 4 năm 1975 vẫn còn đó.

Nhiều năm sau, khi kể lại trận đánh mở đường tại Dĩ An, ông không chỉ kể về chiến thắng.

Ông kể về đồng đội.

Về những người đã cùng mình bước vào trận đánh.

Về những con người đã ngã xuống để đội hình phía sau tiếp tục tiến lên.

Đó có lẽ cũng là điều đặc biệt của những cựu chiến binh.

Khi chiến tranh kết thúc, họ mang trở về không chỉ những tấm huân chương hay những vết thương.

Họ còn mang về ký ức của những người không trở về.

Ngày hôm nay, Dĩ An đã thay đổi rất nhiều.

Những nơi từng là chiến trường nay là những tuyến đường đông đúc.

Nhà cửa mọc lên.

Trường học mở cửa mỗi sáng.

Những thế hệ sinh ra sau chiến tranh lớn lên mà không phải biết cảm giác chạy tránh bom hay nghe tiếng súng ngoài chiến trường.

Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, trên chính vùng đất ấy, những người lính như Lê Hữu Nghĩa đã chiến đấu trong những giờ phút quyết định của lịch sử.

Câu chuyện của ông vì thế không chỉ là hồi ức của một cựu chiến binh.

Đó còn là lời nhắc nhở thế hệ trẻ rằng ngày 30 tháng 4 năm 1975 không tự nhiên mà đến.

Để đoàn quân có thể tiến vào Sài Gòn trong ngày toàn thắng, đã có những người phải chiến đấu để mở từng con đường.

Để đất nước bước vào hòa bình, đã có những người phải dừng lại ngay trước ngưỡng cửa hòa bình.

Cựu chiến binh Lê Hữu Nghĩa đã may mắn trở về để kể lại câu chuyện ấy.

Và qua lời kể của những nhân chứng như ông, những người đồng đội đã nằm lại dường như vẫn tiếp tục sống trong ký ức của các thế hệ hôm nay.

Bởi người lính có thể rời chiến trường, nhưng chiến trường không bao giờ hoàn toàn rời khỏi ký ức của người lính.

Và ký ức ấy chính là một phần của lịch sử để thế hệ hôm nay hiểu rằng: hòa bình mà chúng ta đang có đã được mở đường bằng tuổi trẻ, máu xương và cả những lời hẹn trở về còn dang dở của một thế hệ.