LÊ HỮU THÚY: NHÀ TRIẾT HỌC NHO NHÃ VÀ ĐIỆP VỤ TUYỆT MẬT GIỮA SÀO HUYỆT ĐỐI PHƯƠNG

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hữu Thúy (bí danh Năm Thúy) là một trong những nhà tình báo chiến lược xuất sắc, mảnh ghép không thể thiếu tạo nên sự thành công huyền diệu của cụm tình báo chiến lược mang mật danh A.22. Sinh ra tại huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, ông sớm giác ngộ và dấn thân vào con đường cách mạng từ tuổi 17. Được tổ chức phát hiện và định hướng đào tạo một cách bài bản, ông sở hữu một nền tảng tri thức uyên bác khi tốt nghiệp đại học ngành Triết học phương Đông và thông thạo cả ba ngoại ngữ: Trung, Anh, Pháp. Vẻ ngoài lịch lãm, phong thái quảng giao và tư duy sắc sảo của một nhà trí thức đã trở thành thứ vũ khí tối tân, giúp ông dễ dàng xây dựng các mối quan hệ sâu rộng và thiết lập vỏ bọc hoàn hảo trong giới thượng lưu. 

Năm 1954, thực hiện kế hoạch của ngành tình báo quốc phòng, ông Lê Hữu Thúy cùng đợt tiến vào Nam với nhà tình báo Vũ Ngọc Nhạ. Tại Sài Gòn, ông tận dụng các mối quan hệ với bạn học cũ thời sinh viên, điển hình là trùm mật vụ Trần Kim Tuyến, để thâm nhập sâu vào các giáo phái và cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn. Với tư cách là một thành viên cốt lõi của lưới tình báo H10 thuộc cụm A.22, ông từng giữ chức vụ Phụ tá đặc trách vấn đề tôn giáo tại Phủ Tổng thống. Từ vị trí trọng yếu này, ông đã thu thập được nhiều nguồn tin chiến lược có giá trị cao về các kế hoạch quân sự, chương trình bình định nông thôn và các chuyển động an ninh nội đô. Những văn kiện tuyệt mật này đã giúp Bộ Chính trị tại Hà Nội có được những dữ kiện thực tế chắc chắn để hoạch định các quyết sách chiến tranh. 

Tháng 7 năm 1969, do sự phản bội của một mắt xích liên lạc, chính quyền Sài Gòn mở chiến dịch bẻ gãy cụm tình báo A.22, bắt giữ ông Lê Hữu Thúy cùng hàng chục đồng đội. Dù phải chịu đựng những đòn tra tấn tàn khốc của mật vụ đối phương, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người chiến sĩ cách mạng, nhất quyết không khai báo thông tin tổ chức. Bị kết án tù chung thân khổ sai, ông bị đày ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo. Tuy nhiên, ngay trong chốn lao tù lạnh lẽo, nhà tình báo Năm Thúy vẫn không ngừng chiến đấu. Đầu năm 1973, nhận lệnh mật từ trung tâm giao phó, ông khôn khéo tận dụng việc giúp việc cho kế toán trưởng nhà tù để tiếp cận và sao chép thành công tài liệu gốc của địch. Ông đã thu thập được hồ sơ số liệu có dấu đỏ cùng 5 bản điện mật liên quan đến danh sách gần 17.000 tù chính trí mà chính quyền Sài Gòn có ý đồ thủ tiêu. Tài liệu vô giá này đã được chuyển kịp thời về cho phái đoàn ngoại giao của ta tại Hội nghị Paris, làm bằng chứng đanh thép buộc đối phương phải thực hiện trao trả tù binh tại Lộc Ninh vào tháng 7 năm 1973. 

Sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, hành trình thầm lặng của ông tiếp tục đối mặt với không ít thử thách do tính chất đặc thù của ngành tình báo. Mãi đến năm 1990, thân phận thực tế của ông mới được xác nhận công khai, ông được phục hồi đảng tịch và phong quân hàm Đại tá. Cuộc đời và những chiến công xuất sắc của ông đã trở thành nguồn cảm hứng để nhà văn Nhị Hồ khắc họa thành công qua cuốn tiểu thuyết nổi tiếng mang tên "Điệp viên giữa biển lửa". Năm 1996, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sự cống hiến bền bỉ, lòng trung kiên vô hạn và nhân cách cao đẹp của Đại tá Lê Hữu Thúy mãi mãi là một huyền thoại sáng ngời trong lịch sử Tình báo Quốc phòng Việt Nam.