Lê Lợi – Bình Định Vương, vị anh hùng dân tộc vĩ đại đưa Đại Việt bước vào kỷ nguyên độc lập và thịnh vượng (1385 – 1433).
Một tấm gương Hoàng đế anh minh, nhà quân sự - chính trị thiên tài và là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn lẫy lừng đập tan ách đô hộ của nhà Minh, khai sinh ra triều đại Hậu Lê chính là Lê Lợi – Bình Định Vương, vị anh hùng dân tộc vĩ đại đưa Đại Việt bước vào kỷ nguyên độc lập và thịnh vượng (1385 – 1433).
Xuất thân hào trưởng xứ Thanh và thời kỳ giặc Minh đô hộ
Lê Lợi (sinh ngày 10 tháng 9 năm 1385, quê ở làng Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) sinh ra trong một gia đình hào trưởng giàu có, đời đời đời làm chủ vùng đất Lam Sơn.
Đầu thế kỷ XV, nhà Minh (Trung Quốc) đem 80 vạn quân xâm lược nước ta, đặt ách đô hộ tàn bạo, thi hành chính sách vơ vét tài nguyên, hủy hoại văn hóa và đàn áp đẫm máu nhân dân ta.
Mang trong lòng nỗi nhục mất nước, từ năm 1405, Lê Lợi đã từ chối mọi lời mời hợp tác của giặc Minh, dốc toàn bộ gia sản để chiêu mộ nghĩa sĩ, nuôi dưỡng chí lớn cứu nước.
Mười năm nếm mật nằm gai tại núi rừng Lam Sơn (1418 – 1427)
Ngày 2 tháng 1 năm 1418, Lê Lợi chính thức phất cờ khởi nghĩa tại núi rừng Lam Sơn, tự xưng là Bình Định Vương:
Gian nan thuở ban đầu: Trong những năm đầu, nghĩa quân Lam Sơn lực lượng còn mỏng, nhiều lần bị quân Minh vây quét khốc liệt, phải ba lần rút lên núi Chí Linh, chịu cảnh thiếu lương thảo trầm trọng, ăn củ măng rừng, rễ cây qua ngày.
Tư tưởng "Lấy đại nghĩa thắng bạo tàn": Nhờ sự phò tá của bộ óc chiến lược thiên tài Nguyễn Trãi và các tướng lĩnh kiệt xuất như Lê Sát, Phạm Văn Xảo, Trần Nguyên Hãn, Đinh Lễ..., nghĩa quân đã thu phục được lòng dân toàn quốc.
Chiến lược chuyển hướng thiên tài: Theo mưu kế của Nguyễn Chích, nghĩa quân rút vào Nam giải phóng vùng Nghệ An - Tân Bình - Thuận Hóa, tạo thế "vây ngụy cứu nước", biến thế bị động thành thế chủ động tiến công ra Bắc.
Đại thắng Chi Lăng - Xương Giang và Hội thề Đông Quan (1427)
Đỉnh cao của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là chiến dịch Chi Lăng - Xương Giang năm 1427:
Trận phục kích kinh hoàng: Khi nhà Minh cử Liễu Thăng mang 10 vạn viện binh sang cứu viện, Lê Lợi và các tướng lĩnh đã mai phục sẵn tại ải Chi Lăng, chém chết chủ tướng Liễu Thăng, tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch.
Mở đường hiếu nghĩa: Sau khi đập tan hoàn toàn quân Minh, hàng chục vạn giặc bị vây hãm tại thành Đông Quan. Thay vì tiêu diệt tất cả, Lê Lợi đã nghe theo lời khuyên của Nguyễn Trãi, mở hội thề Đông Quan, cấp thuyền ngựa, lương thảo cho Vương Thông và toàn bộ quân Minh rút về nước an toàn, giữ gìn hòa hiếu lâu dài.
Lên ngôi Hoàng đế, khai sinh triều Hậu Lê và dựng xây đất nước
Mùa xuân năm 1428, sau khi quét sạch bóng quân xâm lược, đất nước hoàn toàn độc lập, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế (Lê Thái Tổ), khôi phục quốc hiệu Đại Việt, đóng đô tại Thăng Long, mở ra vương triều Hậu Lê kéo dài hơn 360 năm.
Trở thành vị vua khai quốc, ông tập trung toàn lực củng cố đất nước:
Xây dựng bộ máy nhà nước quy củ từ trung ương đến địa phương.
Hoàn thiện luật pháp (Luật Hồng Đức sau này được phát triển từ nền tảng này), chia ruộng đất công cho nông dân, phát triển kinh tế, nông nghiệp, giáo dục và thi cử.
Tháng 8 năm 1433, Vua Lê Lợi băng hà, hưởng thọ 48 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn thể quốc dân.
Di sản ngàn thu
Lê Lợi là một trong những vị vua vĩ đại nhất lịch sử Việt Nam. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do ông lãnh đạo là bản anh hùng ca chói lọi về tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường và nghệ thuật quân sự đỉnh cao của dân tộc.
