Lê Lợi – Người lãnh đạo khởi nghĩa Lam Sơn
ê Lợi là thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, người lãnh đạo cuộc đấu tranh chống quân Minh và sau đó trở thành vị vua sáng lập nhà Hậu Lê.
Đầu thế kỷ XV, Đại Việt rơi vào ách đô hộ của nhà Minh sau khi quân Minh đánh bại nhà Hồ. Chính quyền nhà Minh thực hiện nhiều chính sách kiểm soát và khai thác Đại Việt. Nhiều cuộc nổi dậy diễn ra nhưng không thành công.
Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, thuộc Thanh Hóa. Ban đầu, lực lượng nghĩa quân còn ít và gặp nhiều khó khăn. Quân Minh có lực lượng mạnh hơn, trong khi nghĩa quân phải hoạt động ở vùng rừng núi.
Trong những năm đầu, nghĩa quân Lam Sơn nhiều lần phải rút lui để bảo toàn lực lượng. Một trong những vùng căn cứ quan trọng của nghĩa quân là khu vực Chí Linh. Lê Lợi cùng các tướng lĩnh kiên trì tổ chức lực lượng và tìm cách mở rộng địa bàn hoạt động.
Nguyễn Trãi là một trong những nhân vật có đóng góp quan trọng cho cuộc khởi nghĩa. Ông tham gia hoạch định chiến lược và thực hiện công tác vận động, ngoại giao. Nghĩa quân từng bước giành được sự ủng hộ của nhân dân.
Từ năm 1424, tình hình bắt đầu thay đổi. Nghĩa quân tiến vào Nghệ An rồi mở rộng hoạt động ra Thanh Hóa và các khu vực phía Bắc. Năm 1426, nghĩa quân giành thắng lợi quan trọng trong trận Tốt Động – Chúc Động.
Năm 1427, quân Minh đưa viện binh sang Đại Việt. Nghĩa quân Lam Sơn đánh bại viện binh trong trận Chi Lăng – Xương Giang. Tướng Minh Liễu Thăng tử trận, còn lực lượng viện binh bị đánh bại.
Sau những thất bại liên tiếp, quân Minh chấp nhận rút khỏi Đại Việt. Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Thuận Thiên, mở đầu triều Hậu Lê.
Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài mười năm, từ 1418 đến 1427, là một trong những cuộc đấu tranh giành lại độc lập quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam thời trung đại.
