Lê Lợi và bản anh hùng ca mười năm kháng chiến Lam Sơn
Lê Lợi (1385–1433) sinh ra và lớn lên tại vùng đất Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình hào trưởng giàu lòng yêu nước. Trước ách đô hộ tàn bạo, dã man của nhà Minh (Trung Quốc) vào đầu thế kỷ XV, ông đã dốc toàn bộ tài sản, chiêu mộ hào kiệt, dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn vào năm 1418. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trải qua mười năm nếm mật nằm gai vô cùng gian khổ, từ những năm tháng bị vây hãm ở núi Chí Linh phải ăn củ nâu, măng rừng cho đến những trận đánh oanh liệt lật ngược thế cờ. Nhờ có sự phò tá của các mưu sĩ kiệt xuất như Nguyễn Trãi và bộ tướng tài ba, Lê Lợi đã áp dụng thành công nghệ thuật chiến tranh nhân dân, kết hợp "lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều". Tiêu biểu là các chiến thắng lẫy lừng tại Tốt Động - Chúc Động và trận Xương Giang, đặc biệt là kế sách "vây thành diệt viện", buộc chủ tướng giặc là Vương Thông phải đầu hàng. Năm 1428, toàn bộ giặc Minh bị quét sạch khỏi bờ cõi, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế (Lê Thái Tổ), mở ra một kỷ nguyên hòa bình, thịnh trị và phát triển rực rỡ cho Đại Việt.
Trong trường ca dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những trang sử được viết bằng mồ hôi, nước mắt, ý chí sắt đá và cả sự hy sinh cao cả của toàn dân tộc. Nổi bật giữa những trang vàng chói lọi ấy là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn vĩ đại do Bình Định vương Lê Lợi lãnh đạo – một mốc son rực rỡ minh chứng cho sức mạnh đoàn kết và tinh thần yêu nước bất khuất không gì lay chuyển nổi của người Việt.
Lê Lợi sinh năm 1385 tại vùng đất Lam Sơn thượng võ (Thanh Hóa), xuất thân trong một gia đình hào trưởng giàu lòng nhân ái và uy tín lớn. Khi nhà Minh mang đại quân sang xâm lược nước ta, chúng thi hành chính sách cai trị tàn bạo đến tận cùng: vơ vét tài nguyên, tàn sát dã man người vô tội, âm mưu đồng hóa và xóa sổ nền văn hóa Đại Việt. Đứng trước cảnh nước mất nhà tan, lòng người oán thán, Lê Lợi đã nén đau thương, dốc toàn bộ gia sản, quy tụ các hào kiệt bốn phương để phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn vào mùa xuân năm 1418.
Mười năm kháng chiến chống quân Minh là mười năm nếm mật nằm gai, trường kỳ gian khổ bậc nhất trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Đã có những thời điểm lực lượng nghĩa quân vô cùng mỏng manh, bị quân Minh vây hãm ngặt nghèo trên đỉnh núi Chí Linh cao vút, thiếu lương thực đến mức phải ăn củ nâu, măng rừng, lấy lá cây làm áo giáp. Thế nhưng, chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, ý chí và nhân cách của người anh hùng Lê Lợi lại càng ngời sáng. Ông luôn đồng cam cộng khổ với tướng sĩ, xem binh lính như ruột thịt, lấy lòng nhân nghĩa và sự chân thành để quy tụ nhân tâm.
Bằng thiên tài quân sự xuất chúng kết hợp với sự phò tá đắc lực của nhà tư tưởng vĩ đại Nguyễn Trãi cùng các tướng lĩnh tài ba, Lê Lợi đã chuyển từ chiến thuật du kích vùng rừng núi sang chiến lược phản công chớp nhoáng trên quy mô toàn quốc.
Đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Lam Sơn là chiến thắng Tốt Động - Chúc Động vang dội, tiếp đó là chiến dịch vây hãm và tiêu diệt hoàn toàn viện binh của giặc tại ải Chi Lăng - Xương Giang. Lê Lợi và nghĩa quân đã thực hiện xuất sắc kế sách "tâm công" kết hợp "vây thành diệt viện", vừa đánh tan lực lượng chủ lực của địch, vừa mở đường sống, cấp ngựa và thuyền cho hàng vạn tên tù binh giặc tháo chạy về nước trong danh dự, thể hiện truyền thống nhân đạo sáng ngời của dân tộc Việt Nam.
Cuối năm 1427, khi đất sạch bóng quân thù, với tấm lòng bao dung và tầm nhìn chiến lược vĩ đại, Lê Rợi thay mặt nhân dân viết bài Bình Ngô đại cáo do Nguyễn Trãi soạn thảo – bản tuyên ngôn độc lập thứ hai hùng tráng, tuyên bố chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của ngoại bang. Năm 1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi hoàng đế (Lê Thái Tổ), lập ra triều đại nhà Lê sơ, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và thịnh trị lâu dài cho đất nước Đại Việt.
Cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách thanh cao của Lê Lợi mãi mãi là tượng đài vĩnh cửu trong tâm khảm muôn đời của người dân Việt Nam. Ông không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, một nhà chính trị thiên tài mà còn là vị minh quân có trái tim nhân ái, hết lòng vì nước vì dân.
Bạn có muốn tìm hiểu thêm về khu di tích lịch sử Lam Kinh (Thanh Hóa) – kinh đô thứ hai của nhà Lê sơ hay những giai thoại cảm động về tình cảm giữa Lê Lợi và Nguyễn Trãi không?
