Lê Mao - Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, người lãnh đạo phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

Lê Mao, còn có tên Lê Viết Mao và bí danh Cát, sinh năm 1903 trong một gia đình nghèo ở Đệ Thập, nay thuộc phường Bến Thủy, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Cha ông là công nhân Nhà máy Diêm Bến Thủy. Khi cha qua đời lúc ông mới 12 tuổi, ông buộc phải nghỉ học và đến năm 14 tuổi đã trở thành công nhân tại chính nhà máy ấy.

Từ sớm, ông đã sớm tìm đến con đường cách mạng. Năm 1925, ông gia nhập Hội Phục Việt và phụ trách một tiểu tổ của hội tại làng Yên Dũng Hạ cùng nhà máy. Ông tích cực tham gia các hoạt động đòi ân xá cho Phan Bội Châu và tưởng niệm Phan Châu Trinh. Đến năm 1927, ông đã có liên hệ với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, mở ra bước chuyển quan trọng trong hành trình hoạt động của mình.

Năm 1929, ông kết nối được với Đông Dương Cộng sản Đảng vừa mới thành lập, và năm 1930 chính thức tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông được giao làm Bí thư chi bộ nhà máy diêm Bến Thủy, rồi được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Vinh - Bến Thủy, đảm nhận trọng trách ngày càng lớn trong tổ chức.

Trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh bùng lên từ cuộc biểu tình của công nhân, nông dân ngày 1 tháng 5 năm 1930, Lê Mao là một trong những người đứng ra lãnh đạo cuộc biểu tình ấy cũng như cuộc bãi công của công nhân Vinh - Bến Thủy diễn ra sau đó. Tháng 10 năm 1930, ông cùng Trần Phú dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ nhất tại Hồng Kông và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương.

Tháng 3 năm 1931, ông cùng Nguyễn Phong Sắc tham dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ hai tại Sài Gòn và trở thành Ủy viên chính thức của Ban Chấp hành. Sau khi trở về, ông phối hợp với Nguyễn Phong Sắc triệu tập Hội nghị Xứ ủy Trung Kỳ, rồi được Trung ương phân công làm Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh của công nông Nghệ Tĩnh dịp Ngày Quốc tế Lao động năm 1931.

Ngày 2 tháng 5 năm 1931, trong lúc đang trên đường đi công tác, Lê Mao bị quân lính bắt giữ và sát hại tại cầu cảng Bến Thủy, hưởng dương 28 tuổi. Ông được ghi nhận là một trong những cán bộ xuất sắc của phong trào công nhân Vinh - Bến Thủy giai đoạn 1930-1931. Tên ông hiện được đặt cho một con đường và một trường cấp 1-2 tại thành phố Vinh, như lời nhắc nhớ về một người con đất Nghệ đã dâng hiến tuổi xuân cho cách mạng.

Với các bạn đoàn viên, thanh niên hôm nay, cuộc đời ngắn ngủi mà đầy nhiệt huyết của Lê Mao cho thấy giá trị của ý chí tự học, của sự dấn thân và lòng tin vào lý tưởng. Dù xuất thân khó khăn, ông vẫn vươn lên trở thành người lãnh đạo tiêu biểu, và đó là bài học sâu sắc về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước của thế hệ trẻ.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Lê Mao" (https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_Mao), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.