LÊ PHƯỚC SANG

Làm nên thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ 72 năm về trước, báo chí đã đóng vai trò như một “binh chủng” đặc biệt tham gia trực tiếp vào cuộc chiến.

Đảm nhiệm vai trò thông tin tại hậu phương, Đài Tiếng nói Việt Nam, Việt Nam Thông tấn xã (hiện là Thông tấn xã Việt Nam), Báo Nhân Dân, Báo Quân đội nhân dân ở hậu phương đã làm rất tốt nhiệm vụ chính trị của mình.

Những bản tin chiến sự của Đài Tiếng nói Việt Nam được duyệt tại chỗ, phát sóng trực tiếp. Bộ phận vô tuyến điện liên hệ chặt chẽ suốt ngày đêm với Tổ Báo chí của Bộ Chỉ huy tiền phương.

Trong mọi thông tin đều không nhắc Chiến dịch Điện Biên Phủ mà dùng mật danh “Trần Đình”, “Ngọc” - bí danh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đài Tiếng nói Việt Nam lúc bấy giờ đã thành lập những nhóm công tác đặc biệt đặt tại Bố Lù, một bản nhỏ hẻo lánh ở tỉnh Bắc Kạn, với đầy đủ phát thanh viên, biên tập viên, người duyệt, trong lúc các chương trình đang phát mà có tin mới nhận thì dừng lại, phát ngay tin chiến sự. Phát thanh viên mở đầu với câu nói: “Mời đồng bào và chiến sĩ nghe tin chúng tôi vừa mới nhận được từ mặt trận…”.

Đặc biệt, trong thời gian 140 ngày đêm, từ ngày 28-12-1953 đến ngày 16-5-1954, Tòa soạn tiền phương Báo Quân đội nhân dân tại mặt trận Điện Biên Phủ đã in ấn và phát hành 33 số báo đặc biệt, trở thành kênh thông tin báo chí hiệu quả nhất, một mũi xung kích trong chiến dịch, cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân ở Điện Biên Phủ và cả nước.

Không chỉ thông tin về kết quả trận đánh, điều quan trọng là 33 số báo đã truyền đạt chỉ đạo trực tiếp từ Tổng Quân ủy (Quân ủy Trung ương), Bộ Tổng Tư lệnh, đứng đầu là Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp; từ đó chuyển hóa chỉ đạo của cấp trên thành hành động thực tiễn đến từng người chiến sĩ.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Đại tướng Võ Nguyên Giáp với tầm nhìn chiến lược và kinh nghiệm làm báo cách mạng nên hết sức coi trọng mặt trận tuyên truyền, báo chí.

Báo Quân đội nhân dân đã tổ chức tòa soạn tiền phương trong rừng Mường Phăng nằm ngay cận kề hầm Đại tướng. Đại tướng thường xuyên chỉ đạo và là tác giả (bút danh Chính Nghĩa) của những bài xã luận, bình luận sắc bén trên 33 số báo như: “Kế hoạch Nava đã gặp những thất bại nặng nề” (3-1-1954), “Chúc mừng thắng lợi đầu năm của nhân dân Pathét Lào” (số 123, ngày 18-2-1954), “Từ Hòa Bình, Nà Sản tới Điện Biên Phủ và Luang Prabang hay là: Tài thao lược của Nava” (số 127, ngày 3-3-1954), “Những lục đục nội bộ trong phe địch, ngụy sau những thất bại quân sự vừa qua” (số 129, ngày 9-3-1954)...

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, báo chí không chỉ đảm nhiệm nhiệm vụ tuyên truyền, mà còn đi sâu vào những câu chuyện trong thực tiễn chiến đấu, các câu chuyện nhân văn có sức lay động lòng người và động viên tinh thần chiến sĩ. Chính điều đó đã làm nên sức mạnh của báo chí trong mọi thời đại.