Lê Tấn Tỏa – Người cán bộ kiên trung của quê hương Bình Sơn, Quảng Ngãi

Từ một người con của làng quê nghèo Bình Chánh, sớm tham gia cách mạng, đồng chí Lê Tấn Tỏa đã trải qua nhiều cương vị công tác từ cơ sở đến Khu ủy V và Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi. Hơn 68 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, cuộc đời đồng chí gắn liền với những chặng đường đấu tranh, hy sinh và trưởng thành của quê hương Quảng Ngãi trong hai cuộc kháng chiến cũng như những năm đầu xây dựng đất nước sau ngày thống nhất.

Từ người thanh niên Bình Chánh đến cán bộ cách mạng

Đồng chí Lê Tấn Tỏa, bí danh Võ Hanh, Thanh, sinh ngày 5/5/1924 tại thôn Trung An, xã Bình Chánh, nay thuộc xã Bình Thạnh, tỉnh Quảng Ngãi.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, đồng chí sớm hình thành tinh thần yêu nước và ý thức đấu tranh cách mạng.

Năm 1945, khi phong trào cách mạng đang phát triển mạnh mẽ, đồng chí tham gia hoạt động tại địa phương, trở thành thành viên Mặt trận Việt Minh xã Bình Chánh.

Trong những ngày Cách mạng Tháng Tám, người thanh niên Lê Tấn Tỏa trực tiếp tham gia vận động nhân dân nổi dậy giành chính quyền. Đồng chí được giao giữ chức Trưởng ban Khởi nghĩa, Trưởng ban Quân sự xã Bình Chánh.

Đó là những ngày lịch sử mà người dân từ thân phận bị áp bức đã đứng lên làm chủ quê hương mình.

Tháng 8/1946, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản, tiếp tục đảm nhiệm các cương vị Chính trị viên xã đội, Chi ủy viên, Ủy viên Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Bình Chánh.

Từ cơ sở, người cán bộ trẻ từng bước trưởng thành trong thực tiễn cách mạng.

Người cán bộ gắn bó với đời sống nhân dân

Tháng 10/1947, đồng chí Lê Tấn Tỏa được giao giữ chức Bí thư Chi bộ xã, Phó Chủ nhiệm Việt Minh xã Bình Chánh.

Trong thời gian này, đồng chí cùng chi bộ lãnh đạo nhân dân vừa kháng chiến, vừa chăm lo đời sống.

Giữa những năm tháng chiến tranh thiếu thốn, phong trào tăng gia sản xuất được đẩy mạnh. Cùng với đó là phong trào Bình dân học vụ, đưa việc học chữ đến với đông đảo người dân.

Xã Bình Chánh trở thành một trong ba xã đầu tiên của tỉnh hoàn thành xóa nạn mù chữ.

Chi tiết ấy cho thấy một cách rõ nét quan niệm về cách mạng của thế hệ cán bộ thời kỳ đó: kháng chiến không chỉ là cầm súng chiến đấu, mà còn là làm cho người dân có cơm ăn, có chữ, có niềm tin và có khả năng làm chủ cuộc sống của mình.

Trưởng thành từ cơ sở

Tháng 8/1948, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Bình Sơn, phụ trách các xã Bình Minh và Bình Khương.

Một năm sau, đồng chí tham gia Ban Thường vụ Huyện ủy, lần lượt đảm nhiệm các nhiệm vụ Trưởng ban Kiểm tra, Trưởng ban Tuyên huấn, rồi Phó Bí thư Huyện ủy Bình Sơn.

Tháng 5/1950, đồng chí được bầu giữ chức Bí thư Huyện ủy kiêm Trưởng ban Tổ chức; đến năm 1951 kiêm Chính trị viên Huyện đội Bình Sơn.

Đây cũng là giai đoạn Bình Sơn phải đối mặt với những khó khăn chồng chất.

Thực dân Pháp liên tục đánh phá các xã ven biển. Trong khi đó, hạn hán xảy ra hai năm liên tiếp khiến mùa màng mất trắng, nạn đói xuất hiện ở nhiều nơi.

Trước tình hình đó, đồng chí Lê Tấn Tỏa cùng tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ huyện lãnh đạo nhân dân khai hoang, vỡ hóa, tăng gia sản xuất, tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau để vượt qua đói nghèo.

Giữa chiến tranh, người cán bộ cách mạng không chỉ phải lãnh đạo chiến đấu mà còn phải tìm cách giữ dân, giữ làng và giữ cuộc sống.

Ở lại miền Nam sau Hiệp định Giơnevơ

Từ năm 1954, đồng chí tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, giữ chức Chánh Văn phòng Tỉnh ủy.

Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đất nước tạm thời chia cắt. Trong khi nhiều cán bộ, chiến sĩ được tổ chức đưa ra miền Bắc tập kết, đồng chí Lê Tấn Tỏa được Đảng phân công ở lại miền Nam tiếp tục hoạt động.

Đồng chí trở lại giữ chức Bí thư Huyện ủy Bình Sơn lần thứ hai, thực hiện nhiệm vụ sắp xếp, tổ chức lại bộ máy lãnh đạo; đưa cán bộ đi tập kết; phân công cán bộ ở lại địa phương và chuyển hướng hoạt động sang bí mật, phù hợp với tình hình mới.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

Cuộc đấu tranh bước sang một giai đoạn mới, khi những người cách mạng phải hoạt động trong điều kiện bí mật và luôn đối diện với sự truy lùng của đối phương.

Từ năm 1956, đồng chí được phân công phụ trách công tác binh vận, xây dựng cơ sở tại hai huyện Mộ Đức và Đức Phổ.

Năm 1957, đồng chí trở lại giữ chức Bí thư Huyện ủy Bình Sơn lần thứ ba.

Qua những lần trở về Bình Sơn, có thể thấy quê hương không chỉ là nơi đồng chí sinh ra mà còn là địa bàn gắn bó với phần lớn những năm tháng hoạt động cách mạng của mình.

Từ Bình Sơn đến Khu ủy V

Tháng 9/1960, đồng chí được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ các cương vị Trưởng ban Tuyên huấn, Trưởng ban Quân sự.

Năm 1961, đồng chí được điều động công tác tại Khu ủy V, giữ chức Ủy viên, sau đó là Phó ban Tổ chức Khu ủy V, đồng thời làm Bí thư Đảng ủy cơ quan Dân chính Đảng Khu ủy V.

Từ một cán bộ trưởng thành ở cấp xã, cấp huyện, Lê Tấn Tỏa đã từng bước đảm nhận những trọng trách ở cấp tỉnh và khu.

Những năm tháng chiến tranh càng khốc liệt, yêu cầu đối với người cán bộ lãnh đạo càng lớn. Ở mỗi cương vị, đồng chí tiếp tục được giao những nhiệm vụ quan trọng trong công tác tổ chức, tuyên huấn, quân sự và xây dựng Đảng.

Trở về Quảng Ngãi trong những năm tháng quyết liệt

Tháng 8/1969, đồng chí trở về Quảng Ngãi, giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy, phụ trách Ban Đấu tranh Chính trị - Binh vận và thị xã Quảng Ngãi.

Đến tháng 10/1971, đồng chí được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy kiêm Trưởng ban Tổ chức, Ban An ninh, Ban Tuyên huấn tỉnh Quảng Ngãi.

Năm 1973, đồng chí trúng cử Khu ủy viên Khu V.

Đây là giai đoạn cuộc kháng chiến bước vào những năm tháng quyết liệt.

Trên địa bàn Quảng Ngãi, vùng giải phóng phải đối mặt với âm mưu lấn đất, giành dân của đối phương.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, quân và dân vùng giải phóng kiên cường bám trụ, nêu cao quyết tâm:

“Một tấc không đi, một ly không rời”.

Mục tiêu là giữ đất, giữ dân, bảo vệ vùng giải phóng và từng bước tạo thế, tạo lực cho những thắng lợi tiếp theo.

Từ những vùng giải phóng đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng

Trong những năm tháng này, đồng chí Lê Tấn Tỏa cùng tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lãnh đạo quân và dân Quảng Ngãi kiên trì đấu tranh, từng bước mở rộng vùng giải phóng.

Các địa phương Ba Tơ, Minh Long, Sơn Hà lần lượt được giải phóng theo tư liệu được cung cấp.

Khi thời cơ lịch sử xuất hiện, Đảng bộ tỉnh lãnh đạo nhân dân đồng loạt nổi dậy, kết hợp với tiến công quân sự, đánh địch từ miền núi đến thị trấn, thị xã.

Cuộc đấu tranh đi đến thắng lợi.

Quảng Ngãi được giải phóng hoàn toàn.

Từ những ngày đầu tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở Bình Chánh năm 1945 đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng năm 1975 là một hành trình gần ba thập kỷ.

Trong hành trình ấy, người cán bộ trẻ của làng quê Bình Sơn đã trở thành một trong những người lãnh đạo chủ chốt của Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi.

Người lãnh đạo trong những ngày đầu hòa bình

Từ tháng 3/1975, đồng chí Lê Tấn Tỏa giữ chức Bí thư Tỉnh ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng tỉnh Quảng Ngãi.

Sau khi hai tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định hợp nhất, đồng chí tiếp tục được cử giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Nghĩa Bình, trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa IV và là Ủy viên Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

Nếu những năm chiến tranh là cuộc đấu tranh giành độc lập, thì sau ngày thống nhất, nhiệm vụ lại chuyển sang một mặt trận khác: hàn gắn những vết thương chiến tranh và xây dựng lại quê hương.

Đồng chí cùng Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tập trung xây dựng khối đoàn kết nội bộ, lãnh đạo nhân dân khai hoang, phục hóa, khôi phục sản xuất, từng bước phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.

Đất nước hòa bình nhưng hậu quả chiến tranh còn rất nặng nề.

Những cánh đồng cần được phục hồi.

Những làng quê cần được dựng lại.

Cuộc sống của nhân dân cần từng bước ổn định.

Người cán bộ từng lãnh đạo trong chiến tranh lại tiếp tục nhận nhiệm vụ trong thời bình.

Những năm tháng cuối trong sự nghiệp

Tháng 8/1977, đồng chí Lê Tấn Tỏa đi học tại Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, Hà Nội.

Đến năm 1979, đồng chí được điều động giữ chức Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đắk Lắk.

Tháng 10/1983, đồng chí nghỉ hưu theo chế độ.

Nhưng nghỉ công tác không có nghĩa là những năm tháng cống hiến bị khép lại.

Nhìn lại chặng đường đã qua, từ một thanh niên tham gia cách mạng ở Bình Chánh đến cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, Khu ủy, rồi trở về với cuộc sống đời thường, dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời đồng chí chính là sự gắn bó với cách mạng và nhân dân.

Một đời người, một lòng với Đảng

Ngày 12/1/2015, sau 91 năm tuổi đời, đồng chí Lê Tấn Tỏa từ trần tại nhà riêng ở thành phố Quảng Ngãi.

Đồng chí có hơn 68 năm tuổi Đảng, được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Thành đồng hạng Ba, Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân, huy chương khác.

Nhưng phía sau những phần thưởng ấy là một cuộc đời đã trải qua gần như trọn vẹn những chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX.

Từ người thanh niên nghèo ở Bình Chánh năm 1945, đồng chí đã đi qua những năm tháng kháng chiến chống Pháp; ở lại miền Nam sau Hiệp định Giơnevơ; hoạt động tại Quảng Ngãi và Khu ủy V; lãnh đạo Đảng bộ tỉnh trong những năm tháng quyết liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ; rồi tiếp tục tham gia xây dựng quê hương sau ngày đất nước thống nhất.

Người cán bộ của những quyết định khó khăn

Có lẽ điều đáng nhớ nhất khi nhìn lại cuộc đời đồng chí Lê Tấn Tỏa không chỉ là những chức vụ từng đảm nhiệm.

Đó còn là những thời điểm mà người cán bộ cách mạng phải lựa chọn.

Năm 1954, khi đất nước tạm thời chia cắt, đồng chí ở lại miền Nam.

Trong những năm chiến tranh, đồng chí nhiều lần trở về Bình Sơn, rồi đi Mộ Đức, Đức Phổ, Khu ủy V và trở lại Quảng Ngãi khi tình hình chiến trường ngày càng quyết liệt.

Mỗi lần nhận nhiệm vụ mới cũng là một lần chấp nhận khó khăn mới.

Nhưng theo tư liệu, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí luôn giữ sự trung thành với Đảng, tận tâm với nhiệm vụ, sống liêm khiết, trung thực, thẳng thắn và kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái.

Có một câu chuyện xuyên suốt cuộc đời người cán bộ ấy:

Khi Đảng cần, đi bất cứ nơi đâu; khi Tổ quốc giao nhiệm vụ, làm bất cứ việc gì; ở bất cứ cương vị nào cũng tận lực hoàn thành nhiệm vụ.

Đó không chỉ là một lời tự sự về cuộc đời đồng chí Lê Tấn Tỏa.

Đó còn là hình ảnh của một thế hệ cán bộ cách mạng đã trưởng thành từ trong lòng nhân dân, đi qua chiến tranh, đi qua những mất mát và tiếp tục cống hiến trong những ngày hòa bình.

Một đời người giữa dòng lịch sử

91 năm tuổi đời, hơn 68 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, đồng chí Lê Tấn Tỏa – Võ Hanh, Thanh đã để lại dấu ấn trên nhiều vùng đất của Quảng Ngãi và Khu V.

Từ Bình Chánh, nơi người thanh niên năm xưa tham gia giành chính quyền, đến Bình Sơn, nơi đồng chí nhiều lần giữ cương vị Bí thư Huyện ủy; từ Khu ủy V đến cương vị Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi, cuộc đời đồng chí gắn liền với những bước ngoặt của quê hương.

Hôm nay, khi những vùng đất từng là chiến trường đã khoác lên mình diện mạo mới, những thế hệ từng sống qua chiến tranh cũng dần thưa vắng.

Nhưng những câu chuyện về họ vẫn cần được kể lại.

Bởi lịch sử không chỉ được làm nên bởi những chiến thắng lớn.

Lịch sử còn được làm nên từ những con người đã âm thầm lựa chọn đứng về phía nhân dân, chấp nhận gian khổ, giữ vững niềm tin và dành trọn cuộc đời cho quê hương, đất nước.

Và đồng chí Lê Tấn Tỏa là một trong những người con như thế của quê hương Quảng Ngãi.