Lê Thánh Tôn
Lê Thánh Tông (1442–1497) là vị hoàng đế thứ năm của nhà Hậu Lê, được coi là một trong những vị vua vĩ đại nhất lịch sử Việt Nam. Trong 37 năm trị vì với niên hiệu Quang Thuận và Hồng Đức, ông đã đưa Đại Việt tới thời kỳ cực thịnh thông qua việc ban hành Bộ luật Hồng Đức, vẽ bản đồ đất nước và mở mang bờ cõi về phương Nam. Không chỉ là nhà chính trị lỗi lạc, ông còn là một nhà văn, nhà thơ tài năng, người sáng lập ra Hội Tao Đàn lừng lẫy.
Tại sao trong lịch sử Việt Nam có một đấng minh quân triều Lê nước Đại Việt là Lê Thánh Tông (1460-1497) mà ở TP.HCM có con đường tên là Lê Thánh Tôn (trước trụ sở UBND TP)?
Việc này có liên quan đến luật kỵ húy của thời quân chủ ở nước ta, phỏng theo các triều đại phong kiến Trung Hoa. Theo đó, tên các bậc vua chúa, cha mẹ vua, vợ vua… đều phải được thần dân tôn trọng, không ai được dùng, không được nói, không được viết, không được đặt tên cho con cháu, tên đường, tên địa phương… Bộ luật Gia Long quy định: “Kẻ nào, trong các bản viết hay trình gì với vua, mà dùng một tiếng trùng với tên vua sẽ bị phạt 80 trượng. Nếu phạm trong những giấy tờ khác thì sẽ bị phạt 40 trượng. Nếu dùng tên ấy đặt tên con sẽ bị phạt 100 trượng”
Vua Lê Thánh Tông - đấng minh quân văn trị, vũ công toàn năng của Đại Việt (1442-1497)
Tên tuổi và sự nghiệp của vua Lê Thánh Tông gắn chặt với một giai đoạn phát triển cường thịnh của đất nước. Sách “Các triều đại Việt Nam” của tác giả Quỳnh Cư- Đỗ Đức Hùng đánh giá về ông:“là ông vua ở ngôi gần như lâu nhất trong lịch sử Việt Nam (38 năm). Nhưng điều đáng nhớ không phải vì ông ở ngôi lâu mà vì những đóng góp của triều vua này vào đời sống mọi mặt của quốc gia Đại Việt cường thịnh thời đó”. Thời trẻ, Lê Thánh Tông với thiên tư thông minh và rất chăm chỉ học hành thể hiện con người có chí khí lớn. Việc lên ngôi vua của Lê Thánh Tông được sử sách ghi chép lại rất rõ. Khi Lê Nghi Dân- ông vua cướp ngôi bị lật đổ, các vị quan đại thần trong triều, đứng đầu là Nguyễn Xí, đều nhận định rằng Lê Tư Thành, thiên tư sáng suốt, hùng tài đại lược thật xứng đáng làm vua. Họ đã đem xe kiệu đến đón vua ở cung riêng (gọi là cung Gia Đế). Lê Thánh Tông lên làm vua năm 1460, hai lần đổi niên hiệu: Quang Thuận (1460-1469) và Hồng Đức (1470-1497). Trong gần 40 năm làm vua, ông đã đưa triều Lê phát triển tới đỉnh cao về mọi mặt: chính trị, xã hội, kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa….
Nguồn: Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử Quốc Gia
Tượng đồng vua Lê Thánh Tông (nguồn Báo Pháp Luật Việt Nam)
