Anh hùng Lực lượng vũ trang

LÊ THỊ HỒNG GẤM – NỮ ANH HÙNG TUỔI 19 VÀ TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG GIỮA CÁNH ĐỒNG

Lê Thị Hồng Gấm, sinh năm 1951, quê xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Từ một nữ giao liên, chị trưởng thành thành cán bộ chỉ huy lực lượng vũ trang địa phương, tham gia xây dựng dân quân, du kích và trực tiếp chiến đấu hàng chục trận. Ngày 18-4-1970, khi mới 19 tuổi, để bảo vệ hai nữ đồng đội, chị chủ động ở lại một mình chiến đấu với lực lượng địch được trực thăng yểm trợ. Chị bắn rơi 1 trực thăng, diệt thêm 3 địch, chiến đấu đến khi hết đạn, hủy súng rồi anh dũng hy sinh. Ngày 20-9-1971, Lê Thị Hồng Gấm được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Đồng Tháp22/08/2026Xã Thạnh Mỹ Tây (Đoàn xã Thạnh Mỹ Tây)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Lê Thị Hồng Gấm sinh năm 1951 tại xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

Cuộc đời chị rất ngắn ngủi, nhưng những năm tháng tuổi trẻ lại gắn với một hành trình đặc biệt: từ cô gái giao liên vượt vành đai địch đến người cán bộ trực tiếp chỉ huy du kích chiến đấu.

MỘT MÌNH GÁNH TUYẾN GIAO LIÊN

Từ tháng 12-1967 đến tháng 5-1968, Hồng Gấm làm nhiệm vụ giao liên cho xã.

Tổ giao liên chỉ có 3 người và đều là nữ, đảm nhiệm việc chuyển công văn, tài liệu từ huyện xuống các cơ sở.

Mỗi chuyến đi đều phải vượt qua những khu vực đối phương kiểm soát và các vành đai canh phòng.

Cuối năm 1968, một người trong tổ hy sinh, một người khác không thể tiếp tục hoạt động. Chỉ còn lại Hồng Gấm.

Có ngày chị phải thực hiện tới 7 chuyến chuyển công văn.

Hơn 10 lần chị rơi vào những tình huống nguy hiểm: chạm mặt lực lượng tuần tra, gặp phục kích hoặc đang bơi qua kênh thì gặp tàu tuần tra.

Một lần trên đường làm nhiệm vụ, Hồng Gấm gặp lính Mỹ.

Không còn đường tránh, chị nhanh chóng buộc tài liệu vào bắp chân, bôi bùn đất lên quần áo rồi giả làm người vừa đi làm đồng trở về.

Khi bị giữ lại, chị bình tĩnh ứng phó, khéo léo tranh thủ người phiên dịch. Cuối cùng, đối phương không phát hiện được tài liệu và để chị đi.

TỪ NỮ GIAO LIÊN ĐẾN XÃ ĐỘI PHÓ

Tháng 12-1968, Hồng Gấm được chỉ định làm xã đội phó.

Đó là thời điểm cơ sở cách mạng tại địa phương gặp nhiều khó khăn. Một bộ phận người dân hoang mang, không dám tham gia hoạt động hoặc rời khỏi làng.

Hồng Gấm cùng cán bộ xã xuống từng ấp vận động nhân dân bám làng, bám ruộng, đồng thời xây dựng lực lượng bảo vệ địa phương.

Qua quá trình vận động, chị góp phần xây dựng được 5 trung đội dân quân tự vệ và 5 tổ du kích.

Nhưng Hồng Gấm không chỉ làm công tác tổ chức.

Chị trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Cùng du kích xã, chị tham gia 49 trận, giết và làm bị thương 217 quân đối phương theo tài liệu tuyên dương. Chị nhiều lần trực tiếp dẫn trung đội đi phục kích, tập kích và thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu tại địa phương.

TRƯỞNG THÀNH TRÊN CHIẾN TRƯỜNG

Tháng 8-1969, trước yêu cầu phát triển lực lượng, Hồng Gấm được điều làm trung đội phó du kích vành đai liên xã.

Đến tháng 3-1970, đơn vị của chị được sáp nhập vào bộ đội địa phương huyện.

Trong hơn 8 tháng chiến đấu, chị cùng đơn vị tham gia 10 trận, diệt 63 địch, bắn rơi 1 máy bay và thu 4 súng.

Khi ấy, Lê Thị Hồng Gấm vẫn chưa đầy 20 tuổi.

Và rồi ngày 18 tháng 4 năm 1970 đến.

Đó cũng là trận chiến cuối cùng của chị.

“TÔI CÓ SÚNG, SẼ Ở LẠI CHIẾN ĐẤU!”

Hôm ấy, để chuẩn bị cho một trận đánh vào ban đêm, Hồng Gấm cùng hai nữ du kích ra ngoài mua thức ăn cho trung đội.

Khi ba người đi giữa cánh đồng, cách căn cứ Bình Đức khoảng 500 mét, họ bị máy bay đối phương phát hiện.

Hai chiếc trực thăng HU-1A lập tức hạ thấp độ cao, tìm cách đổ quân bắt sống cả ba.

Hồng Gấm nhanh chóng nhận định tình thế.

Nếu cả ba cùng chạy, hai đồng đội có thể gặp nguy hiểm.

Nếu cả ba cùng ở lại chiến đấu, vũ khí không đủ và nguy cơ thương vong rất lớn.

Chị quyết định mình sẽ ở lại.

Theo tài liệu, Hồng Gấm nói với hai đồng đội:

“Tôi có thể chạy thoát được nhưng nguy hiểm cho hai chị… Tôi có súng sẽ ở lại chiến đấu, đồng thời thu hút hỏa lực của chúng, còn hai chị chạy thoát ngay đi!”

Nói xong, chị chỉ hướng cho hai người chạy vào khu vườn gần đó.

Còn Hồng Gấm quay lại.

Một mình đối diện với hai chiếc trực thăng.

TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG

Hai trực thăng liên tục lượn quanh và bắn uy hiếp, tìm cách buộc chị đầu hàng.

Hồng Gấm không đầu hàng.

Chị lợi dụng địa hình, bình tĩnh ngắm bắn.

Một chiếc trực thăng trúng đạn và rơi tại trận.

Chiếc còn lại hạ thấp độ cao, đổ quân xuống bao vây.

Đối phương tiếp tục gọi chị đầu hàng.

Hồng Gấm vẫn chiến đấu.

Chị diệt thêm 3 người.

Cuộc chiến tiếp tục cho đến khi khẩu súng của chị hết đạn.

Không còn khả năng tiếp tục chiến đấu và không để vũ khí rơi vào tay đối phương, Hồng Gấm hủy khẩu súng.

Chị anh dũng hy sinh giữa cánh đồng ngày 18 tháng 4 năm 1970.

Lê Thị Hồng Gấm khi ấy mới 19 tuổi.

TỪ CÔ GÁI GIAO LIÊN ĐẾN ANH HÙNG

Cuộc đời Lê Thị Hồng Gấm dừng lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng chỉ trong vài năm hoạt động, chị đã đi qua nhiều nhiệm vụ: giao liên – xã đội phó – trung đội phó du kích vành đai – trung đội phó bộ binh địa phương.

Từ một cô gái có ngày phải một mình chuyển tới 7 chuyến công văn qua vùng nguy hiểm, chị trở thành người góp phần xây dựng 5 trung đội dân quân tự vệ, 5 tổ du kích, rồi trực tiếp chỉ huy và tham gia chiến đấu.

Điểm đặc biệt trong câu chuyện của Hồng Gấm không chỉ nằm ở những con số chiến công, mà còn ở quyết định trong những phút cuối cùng của cuộc đời: chị hoàn toàn có thể tìm cách rút lui, nhưng đã lựa chọn ở lại để hai nữ đồng đội có cơ hội thoát khỏi vòng vây.

Lê Thị Hồng Gấm được tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba, Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, một lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt máy bay, ba lần Dũng sĩ diệt Mỹ, cùng nhiều bằng khen và giấy khen.

Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng Lê Thị Hồng Gấm danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ cô gái giao liên len lỏi qua những vành đai kiểm soát đến người nữ chỉ huy cầm súng giữa chiến trường, Lê Thị Hồng Gấm đã sống một cuộc đời chỉ 19 năm nhưng để lại một câu chuyện đặc biệt về lòng dũng cảm và tình đồng đội. Hình ảnh người nữ chiến sĩ chủ động ở lại giữa cánh đồng, thu hút lực lượng đối phương để hai đồng đội rút lui, rồi một mình chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, là dấu ấn nổi bật nhất trong câu chuyện về chị.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn