Lê Thị Mua

Mẹ Lê Thị Mua quê ở ấp Vọng Đông, xã Phú Hữu, quận Long Thành, tỉnh Biên Hòa (nay là ấp Bến Ngự, xã Phú Đông, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) sinh năm Giáp Thìn (1904) là năm xảy ra trận bão lụt lịch sử hồi đầu thế kỷ. Gia đình mẹ làm ruộng, khi lớn lên mẹ lấy chồng cũng là dân ruộng. Nơi mẹ sinh ra và cư ngụ suốt đời giống như một cù lao, bốn bề sông rạch lớn nhỏ bao quanh; xưa kia từ Phú Hữu hoặc Đại Phước muốn tới đó phải qua đò. Đất đai kém màu mỡ, vào mùa khô, những lằn phèn bị ém, muối bị rửa trôi thì bà con mới cày cấy được, song năng suất thu hoạch rất thấp. Vợ chồng mẹ có một mẫu ruộng, phải trần thân đánh vật với đất mới đủ nuôi đàn con sáu đứa. Sau cao trào Đồng khởi (khoảng giữa năm 1960 trở đi), phong trào đấu tranh ở huyện Long Thành có bước phát triển mới. Bộ đội và du kích các xã đông lên, quả đấm vũ trang hỗ trợ đắc lực cho phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân trong huyện. Anh Ba Cảnh (Nguyễn Văn Cảnh tức Tâm, sinh năm 1935) được cán bộ huyện và xã móc nối, đã đi thoát ly, gia nhập đại đội 240 Biên Hòa vào tháng 2/1962. Tháng 4/1962, anh Năm Thảnh (Nguyễn Văn Thảnh) - con mẹ - 25 tuổi, không muốn bị bắt cầm súng địch chống lại nhân dân đã theo bước anh Ba Cảnh cũng gia nhập đại đội 240 Biên Hòa. Sau chiến thắng Bình Giã vang dội đầu năm 1965, anh Sáu Thơi (Nguyễn Văn Thơi tức Cường, sinh năm 1942) tiếp bước hai anh ruột đi thoát ly tháng 2/1965. Anh vào đơn vị 260 huyện Trảng Bom. Nhớ các con, tuy đã già yếu, mẹ Mua vẫn gắng đi thăm khi được móc nối. Vượt qua nhiều đồn bót giặc, mẹ rất vui khi gặp mặt các con và thấy các anh khỏe mạnh, công tác và chiến đấu tốt, được bạn bè yêu mến. Trong đêm 20/10/1966, khi cùng một số đồng chí đột vào ấp Đất Đỏ ở Long Điền (huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bây giờ), Trung đội phó Nguyễn Văn Thảnh hy sinh. Phải mấy năm sau mẹ mới biết tin. Ngày 10/9/1969, anh Sáu Thơi cùng mấy anh em trong đơn vị lọt ổ phục kích địch tại vườn Ngô Trảng Bom (nay thuộc huyện Thống Nhất) hy sinh. Một năm sau, ngày 20/9/1970, anh Ba Cảnh làm quân bưu đi thơ, bị địch phục kích ở Bàu Năn suối Cả (Long Thành), hy sinh. Hai tin dữ đến tai mẹ gần như cùng một lúc làm mẹ tưởng khó bề sống nổi. Mẹ để nước mắt tuôn trào, không cần che giấu. Sau ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất, mẹ Lê Thị Mua được tặng Huân chương Độc Lập. Mẹ sống với người con út và qua đời năm 1986. Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.