Lê Thị Nghê - Người Mẹ Chôn Sống Con Để Cả Làng Thoát Chết

Nỗi ám ảnh, niềm đau đáu khó nguôi ngoai của nỗi chiến tranh đã đi theo bà Lê Thị Nghê (còn gọi Năm Nghê, ngụ thôn Linh Kiều, xã Hiệp Hòa, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam cũ) suốt cuộc đời.

Đã hơn nửa thế kỉ trôi qua, người ta vẫn nhớ cái đêm kinh hoàng ấy, vẫn là nỗi đau đáu trong lòng không thể xóa nhoà của“người mẹ giết con”. Ngày ngày người mẹ đã hóa điên dại ấy vẫn ôm chiếc khăn từng quấn con, đi từ làng trên xóm dưới hát ru không thôi.

“mộ con của Mẹ đã mất dấu tích sau khi an táng do mưa quá lớn.

Đầu năm 1969, quân đội Mỹ tràn ngập vùng đất Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, chúng thực hiện chiến lược tìm diệt “đốt sạch, phá sạch, giết sạch”, buộc nhân dân ta phải vào núi rừng ẩn náu.

Đêm mưa gió đầu tháng 10/1969, Mỹ rải hàng chục tấn bom xuống tàn phá thôn nghèo. Trước sự tàn ác của binh lính địch người dân đi theo cách mạng phải chạy đến núi Hòn Kẽm tránh địch. Trong hang ngột ngạt, đói, khát và có con trai của bà Lê Thị Nghê chưa đầy 4 tháng tuổi (tên là Lê Tân), bé Tân còn quá nhỏ, mẹ đói quay quắt nên con cũng đói sữa. Ngày đêm đứa trẻ cứ khóc thét, dỗ kiểu gì cũng không chịu nín, cậu bé khóc ngày một lớn hơn, làm những người trong Hòn Kẽm lo lắng trước hàng trăm lính Mỹ đang rình phục ngoài hang. Cán bộ, du kích đề nghị bà Nghê thể hiện lòng yêu nước bằng việc phải hy sinh cháu bé để bảo toàn những người trong Hòn Kẽm. Sau nhiều lần động viên của cán bộ, nhân dân, chiến sỹ trong hang và hẳn chiến tranh bên trong nội tâm rất nặng nề thì bà Nghê cũng nhận rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ lực lượng cách mạng. Thiếu phụ ôm chặt núm ruột đang ngằn ngặt khóc vào lòng, rồi đi đến một quyết định bất ngờ: “Mẹ không muốn giết con, nhưng để dân làng được sống, con phải chết..”, bà đã phải làm cho đứa con mình đứt ruột để ra phải tắt thở…, người mẹ 32 tuổi đã tự tay giết chết đứa con ruột để dân làng được sống. Chỉ sau một tiếng đập khô khốc và tê tái, hang Hòn Kẽm đã được trả về trong im lặng của bóng tối vĩnh cửu. Chị quỵ xuống trong vòng tay của dân làng, đôi bàn tay vẫn ôm chặt cơ thể của đứa bé đã không còn sự sống.

Ngoài Hòn Kẽm binh lính Mỹ nùng sục những người Cộng Sản và thực hiện biện pháp tìm diệt. Nhưng người dân nơi đây vẫn một lòng yêu nước và một tấc không đi, một ly không dời để củng cố và xây dựng làng kháng chiến.

Binh lính địch không tìm được những người Cộng sản, ngày hôm sau chúng rút quân. Cán bộ, du kích trong hang Hòn Kẽm ra ngoài an toàn trong sự thở phào nhẹ nhõm của nhân dân xã Sơn Tân (về sau xã Hiệp Hòa ). Nhưng bà Nghê thì như người mất hồn và lúc tỉnh lúc mê bởi đứa bé phải lìa xa mẹ, khi có người đến thăm hỏi có lẽ bà vẫn đang mơ màng về một cõi xa xăm…

Ám ảnh cả đời

• Cuộc đời bà Năm Nghê tan nát vì giặc Mỹ. Gia đình có 8 anh em, 7 người đều chết do trúng đạn B52. Sau đêm buộc phải chôn sống con, người mẹ thường xuyên u uất, sinh bệnh tật, sức khỏe yếu dần.

• Bà lão ngày ngày luôn miệng lẩm bẩm “phân trần” với con cháu và xóm làng: “Thằng Tân được mẹ mang lên miệng hầm chôn, nhưng 3 ngày sau thì mất dấu mộ rồi”.

• Khi mẹ Nghê còn sống, mỗi khi nhắc tới anh Lê Tân, mẹ Nghê lại khóc. Mẹ nói : “Hồi ấy, khi dân làng nhiều lần bảo tôi phải hy sinh đứa con bàng hoàng, đau đớn nhưng đành phải để cháu Lê Tân đi, để cho dân làng được sống. Thi thể của cháu tôi cũng chôn trên núi ngay trong đêm hôm ấy, nhưng bây giờ tôi đã mất dấu nơi cháu nằm”. Những giọt nước vẫn cứ lăn dài trên khuôn mặt hằn đầy những dấu vết nghiệt ngã của thời gian. Như thể nước mắt đã chảy suốt cả hành trình dài ám ảnh, đớn đau của người mẹ. Cụ Lê Thị Nghê đã như một thân cây sau bão sau gần nửa thế kỉ. Cái dáng gầy hom hem ngồi bên hiên nhà như một dấu hỏi trong dòng chảy thời gian. Anh Lê Tân đã hy sinh để cứu lấy hơn 200 sinh mạng của dân làng, nhưng cái chết bi thương của anh đã hằn một vết đau vĩnh viễn trong trái tim của mẹ.

Đi từ khu vực chợ Hiệp Hòa xuôi về phía thượng nguồn sông Thu Bồn, chỉ cần thăm hỏi tên Năm Nghê, người dân nào cũng sốt sắng tận tình dẫn đường.

• Ông Trần Quang Tiến, trưởng thôn Linh Kiều nói với trọng kính trọng: “Những đứa trẻ cũng biết bà. Từng tự tay chôn sống con, thương bà vô cùng. Vì ám ảnh đó mà mấy mươi năm qua, bà sống không ra sống, cứ điên dại nửa tỉnh nửa mê. Có đêm nhớ con, bà Nghê băng sông, mang nhang đi khắp rừng khấn vái tìm kiếm”.

• Ông Trần Ngọc Tân (70 tuổi, hàng xóm, nhân chứng sự việc năm xưa) rưng rưng nhớ lại: “Bà Năm Nghê mới sinh con được 3 tháng, chồng vừa chết mấy ngày trước vì trúng bom B52 nên nhà chẳng có khoai bắp gì. Thời gian đầu bà Nghê còn được giúp đỡ, về sau ai cũng hết lương thực, ai cũng đói khát, nhất là bọn trẻ”.