Lê Thị Nở

Mẹ Lê Thị Nở bí danh là Lê Thị Xuân Mai, sinh năm 1934 tại xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, trong một gia đình truyền thống cách mạng. Người mẹ của má Nở là bà Võ Thị Nhẩm (sinh năm 1904), là một bà mẹ có phẩm chất anh hùng, kiên cường bám trụmảnh đất quê hương để nuôi dạy con cái nên người, phục vụ kháng chiến, nuôi dưỡng cán bộ cách mạng; là mẹ chiến sĩ từ thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp, nhiều lần trực diện đấu tranh chính trị với giặc Pháp và Mỹ Ngụy, nhiều lần bị giặc bắt, tra tấn nhưng không có thủ đoạn nào lay chuyển được mẹ. Con trai lớn của mẹ Nhẩm là Lê Duy Linh sinh năm 1930, tham gia kháng chiến chống Pháp từ trước năm 1948, hy sinh năm 1953. Nhiều con cháu, dâu rể lớn lên trong vòng tay của mẹ Nhẩm trở thành anh hùng, liệt sĩ.

Lê Thị Nở là con gái thứ ba của mẹ Nhẩm (dân Nam Bộ thường gọi là Tư Nở, Tư Xuân Mai), được mẹ Nhẩm nuôi dưỡng, giáo dục bằng lòng yêu nước, thương dân, và ý chí chống giặc cứu nước. Từ nhỏ, Tư Nở đã giúp mẹ Nhẩm nhiều công việc phục vụ kháng chiến. Năm 1954, trong tuổi đôi mươi, Tư Nở được cách mạng tin cậy, giao nhiệm vụ, bắt đầu là những công tác hợp pháp trong lòng địch; bị lộ, Tư Nở bị giặc bắt giam ở nhà tù Phú Lợi, suốt mấy năm bị tù đày, tra tấn, dụ dỗ, Tư Nở không khai báo; giặc không khai thác được gì, phải thả, Tư Nở về nhà, thoát ly kháng chiến, công tác tại xã. Năm 1960, Tư Nổ được giao nhiệm vụ là Xã đội trưởng xã Phước Thọ, năm sau thêm nhiệm vụ Bí thư Chi

Năm 1963, được Tỉnh ủy rút về trên công tác tại Hội Phụ nữ tỉnh Biên Hòa, nhiệm vụ là Ủy viên Ban Chấp hành. Năm 1969, Tư Nở được phân công bám trụ tại Long Thành; đến năm 1973 lại bị địch bắt giam đày đi nhiều nhà lao ở Biên Hòa. Đến năm 1974, người mang nhiều bệnh, Tư Nở ra tù, về với gia đình, vẫn quan hệ mật thiết với cách mạng, cùng mẹ Nhẩm tham gia công tác ở cơ sở.

Chồng mẹ Nở là Nguyễn Văn Ba, tên hoạt động cách mạng là Phạm Hồng Lách (Ba Lách), là một cán bộ uy tín trong ngành công an tỉnh Đồng Nai, trong một đợt truy quét tàn binh phản cách mạng đã bị phục kích, hy sinh năm 1977; lúc đó con gái duy nhất của mẹ là Nguyễn Thị Bích Ngân vẫn còn thơ dại. Con gái nuôi của mẹ Nở là Lê Thị Hoàng sinh năm 1949, tham gia kháng chiến chống Mỹ hy sinh vào tháng 4.1968 khi chưa tròn 19 tuổi.

Ghi nhận công lao, đóng góp hy sinh to lớn của mẹ Lê Thị Nở và gia đình, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã có Quyết định số 2392/QĐ-CTN ngày 26.9.2014 phong tặng Lê Thị Nở danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùn