Anh hùng Lực lượng vũ trang

LÊ THỊ RIÊNG - Người nữ anh hùng cộng sản kiên trung, bất khuất.

Quảng Ngãi16/06/2026Lê Hoàng Thiện (SƯU TẦM) (xã Trà Giang, tỉnh Quảng Ngãi)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Lê Thị Riêng (1925–1968) là một trong những nữ chiến sĩ cách mạng tiêu biểu của phong trào đấu tranh giải phóng miền Nam Việt Nam. Cuộc đời của bà là biểu tượng cho tinh thần kiên trung, bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Không chỉ là một cán bộ lãnh đạo phụ nữ xuất sắc, bà còn là người vợ thủy chung, người mẹ giàu đức hy sinh, dành trọn tuổi thanh xuân và cả cuộc đời mình cho độc lập dân tộc.

Bà sinh năm 1925 tại vùng quê sông nước Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, trong một gia đình giàu lòng yêu nước. Tuổi thơ của Lê Thị Riêng gắn liền với cảnh quê hương nghèo khó dưới ách cai trị của thực dân Pháp và bọn cường hào địa chủ. Chứng kiến nhân dân lầm than, bị áp bức bóc lột, bà sớm giác ngộ cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Ngay từ những năm đầu tuổi đôi mươi, bà đã tham gia hoạt động cách mạng và nhanh chóng trở thành một cán bộ năng nổ, bản lĩnh.Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khí thế đấu tranh giành độc lập lan rộng khắp cả nước. Trong bầu không khí sục sôi ấy, Lê Thị Riêng lao vào công việc với tất cả nhiệt huyết của tuổi trẻ. Tháng 3 năm 1946, bà tham gia công tác phụ nữ tại huyện Giá Rai rồi hoạt động trong lực lượng Phụ nữ cứu quốc tỉnh Rạch Giá. Với tài vận động quần chúng, sự gần gũi và tinh thần trách nhiệm cao, bà nhanh chóng được tín nhiệm. Đến năm 1949, bà trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Phụ nữ Nam Bộ.Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Lê Thị Riêng nổi tiếng là người phụ nữ mưu trí, gan dạ và có khả năng tổ chức phong trào rất tốt. Bà thường xuyên đi sâu xuống cơ sở, vận động phụ nữ tham gia nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, xây dựng mạng lưới liên lạc cho cách mạng. Ở bất cứ cương vị nào, bà cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và được đồng chí, đồng đội hết lòng quý mến.Năm 1954, sau Hiệp định Genève, đất nước tạm thời chia cắt hai miền. Trong khi nhiều cán bộ tập kết ra Bắc, Lê Thị Riêng tiếp tục ở lại miền Nam hoạt động bí mật chống lại chính quyền Mỹ - Diệm. Đây cũng là giai đoạn bà lập gia đình và sinh được hai người con. Dù vừa làm cách mạng, vừa chăm lo gia đình, bà vẫn luôn giữ vững tinh thần lạc quan và niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.Năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, bà được bầu làm Phó Hội trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam và là Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đây là giai đoạn cuộc chiến ngày càng khốc liệt. Vì nhiệm vụ cách mạng, bà đành gửi hai con ra miền Bắc để tiếp tục hoạt động bí mật trong nội thành.Cũng trong thời gian ấy, bà phải chịu một mất mát lớn của cuộc đời khi chồng bà hy sinh cuối năm 1960 tại Đông Yên, Đông Hòa, Dĩ An, Biên Hòa. Tin dữ khiến bà đau đớn tột cùng, nhưng người nữ chiến sĩ ấy không cho phép mình gục ngã. Trong cuốn nhật ký ghi ngày 9/2/1962, bà viết những dòng đầy xúc động: “Đời tôi đã trải qua lắm lần tang tóc như thế, nhưng không lần nào sâu nặng bằng lần này… Tôi sẽ chiến đấu cho hạnh phúc không tan, cho con sớm gần mẹ, cho mọi người không còn tang tóc, chia ly…”. Những dòng chữ ấy vừa thể hiện nỗi đau riêng của một người vợ mất chồng, vừa thể hiện ý chí sắt đá của một người cộng sản.Không chỉ hoạt động chính trị, Lê Thị Riêng còn là cây bút xã luận sắc sảo của Báo Phụ nữ Giải phóng. Những bài viết của bà giàu cảm xúc, mạnh mẽ và có sức cổ vũ lớn đối với phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam.Năm 1965, khi đang là Khu ủy viên Sài Gòn – Gia Định, bà được giao nhiệm vụ Trưởng Ban Phụ vận Sài Gòn – Gia Định, phụ trách cả khu vực đô thị lẫn nông thôn. Đây là một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì bà thường xuyên phải hoạt động bí mật ngay giữa lòng Sài Gòn.Ngày 9/5/1967, trên đường đi công tác, bà bị tên phản bội Ca Vĩnh Phối nhận mặt và chỉ điểm cho mật vụ bắt giữ. Sau khi bị đưa vào khám Chí Hòa, bà phải chịu vô số cực hình tra tấn dã man như đánh đập, châm điện, đốt cháy ngón tay, tra khảo liên tục nhằm buộc bà khai ra cơ sở cách mạng. Nhưng tất cả đều thất bại trước tinh thần kiên cường của người nữ chiến sĩ cộng sản.Dù thân thể bị hành hạ đến kiệt quệ, Lê Thị Riêng vẫn giữ vững khí tiết cách mạng. Bà không khai báo nửa lời, vẫn động viên tinh thần đồng đội cùng bị giam cầm. Đêm mồng 2 Tết Mậu Thân năm 1968, tức ngày 1/2/1968, địch bí mật đưa bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng khác đi thủ tiêu.Trên xe chở tù nhân, giữa lúc cái chết đã cận kề, bà vẫn bình tĩnh động viên mọi người: “Trong tình huống này, ta phải xứng đáng là những người cộng sản”. Rồi bà cùng đồng đội cất cao tiếng hát Quốc tế ca. Khi bị địch nổ súng, bà vẫn hô vang: “Đả đảo khủng bố! Đả đảo tàn sát! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Trong khoảnh khắc cuối cùng, bà còn lấy thân mình che chở cho đồng đội Ngọc Anh.Lê Thị Riêng hy sinh năm 1968, khi mới 43 tuổi. Cuộc đời bà là tấm gương sáng về lòng trung thành với lý tưởng cách mạng, về tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Nhưng phía sau người nữ chiến sĩ kiên cường ấy vẫn là một người mẹ luôn đau đáu nhớ thương con. Trong bài thơ “Ước mơ”, bà từng viết:“Mẹ nguyện làm một chiến đấu viênMẹ chiến đấu cho ngày mai tươi sángCho Bắc Nam thống nhấtCho đất nước hòa bìnhCho mọi người được no ấm, quang vinhCho con được hưởng trọn tình thương của mẹ.”Những câu thơ giản dị ấy đã nói lên tất cả: lý tưởng cách mạng và tình mẫu tử trong bà chưa bao giờ tách rời nhau.Để ghi nhớ công lao của người nữ anh hùng ấy, ngày 10/4/2001, Chủ tịch nước đã truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ngày nay, tên bà được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công viên tại TP.HCM cùng nhiều địa phương khác.Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, hình ảnh nữ anh hùng Lê Thị Riêng vẫn luôn là biểu tượng đẹp về người phụ nữ Việt Nam “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang”, một người đã dành trọn đời mình cho độc lập dân tộc, cho hạnh phúc của nhân dân và cho tương lai của những thế hệ mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn