LÊ THỊ RIÊNG – NGƯỜI NỮ CHIẾN SĨ KIÊN TRUNG

LÊ THỊ RIÊNG – NGƯỜI NỮ CHIẾN SĨ KIÊN TRUNG

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, bên cạnh những người chiến đấu trực tiếp trên chiến trường còn có những cán bộ cách mạng hoạt động trong điều kiện bí mật, âm thầm xây dựng phong trào và tổ chức lực lượng. Họ phải đối mặt với sự truy lùng của địch từng ngày, từng giờ. Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng là một trong những người phụ nữ như thế.

Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại tỉnh Bạc Liêu. Từ khi còn trẻ, bà đã tham gia hoạt động cách mạng và gắn bó với phong trào phụ nữ. Trong những năm chiến tranh, bà đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trong công tác vận động phụ nữ, xây dựng cơ sở và tổ chức phong trào cách mạng ở miền Nam.

Điều đáng quý ở Lê Thị Riêng là bà không chỉ hoạt động trong những thời điểm thuận lợi. Trong hoàn cảnh địch tăng cường đàn áp, bắt bớ và kiểm soát gắt gao, bà vẫn kiên trì bám cơ sở, vận động quần chúng và góp phần duy trì phong trào.

Trong quá trình hoạt động, Lê Thị Riêng từng giữ những vị trí quan trọng trong tổ chức phụ nữ cách mạng ở miền Nam. Bà là một cán bộ được đồng chí, đồng đội tin tưởng bởi tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và khả năng tổ chức.

Chiến tranh ngày càng khốc liệt. Chính quyền Sài Gòn và lực lượng an ninh ráo riết truy lùng những cán bộ cách mạng hoạt động bí mật. Đối với những người như Lê Thị Riêng, mỗi lần di chuyển, mỗi cuộc gặp gỡ đều tiềm ẩn nguy hiểm.

Nhưng bà vẫn tiếp tục công việc.

Đằng sau hình ảnh một cán bộ cách mạng kiên cường là một người phụ nữ có đời sống tình cảm và những tình cảm rất đỗi đời thường. Bà có gia đình, có những người thân yêu và những vật dụng giản dị gắn bó với cuộc đời mình.

Ngày nay, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang lưu giữ hai kỷ vật đặc biệt của Lê Thị Riêng: một cuốn sổ tay và một chiếc kẹp tóc. Theo hồ sơ hiện vật của Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, hai hiện vật này được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chuyển giao cho bảo tàng vào năm 1973.

Hai hiện vật ấy rất nhỏ bé nếu đặt giữa một bảo tàng lưu giữ hàng nghìn tư liệu về chiến tranh. Nhưng chính sự giản dị đó khiến câu chuyện về Lê Thị Riêng trở nên gần gũi.

Một cuốn sổ tay gắn với công việc và những năm tháng hoạt động cách mạng. Một chiếc kẹp tóc là vật dụng cá nhân của một người phụ nữ. Hai hiện vật cho thấy phía sau hình ảnh người cán bộ cách mạng là một con người bình dị, có những vật dụng đời thường, có tình cảm và cuộc sống riêng.

Năm 1967, Lê Thị Riêng bị địch bắt.

Trong những năm tháng ấy, nhà tù là nơi kẻ thù tìm cách khai thác thông tin từ những người cách mạng. Với một cán bộ có quá trình hoạt động lâu năm như Lê Thị Riêng, những thông tin mà địch muốn có có thể liên quan đến nhiều cơ sở và đồng đội.

Bà đã không có cơ hội trở về với gia đình.

Lê Thị Riêng hy sinh trong cuộc đấu tranh tại miền Nam, để lại sự tiếc thương sâu sắc đối với đồng chí, đồng đội và những người từng hoạt động cùng bà. Tên tuổi bà sau này được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 2026, câu chuyện về Lê Thị Riêng một lần nữa được nhắc đến khi các lực lượng chức năng triển khai tìm kiếm hài cốt bà cùng các đồng đội tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết cuộc tìm kiếm vẫn đang được triển khai trong tháng 7 năm 2026.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Lê Thị Riêng hy sinh. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những kỷ vật của bà vẫn còn đó.

Cuốn sổ tay và chiếc kẹp tóc không phải là vũ khí. Chúng cũng không phải những hiện vật lớn lao. Nhưng chúng kể lại một câu chuyện rất đặc biệt: câu chuyện về một người phụ nữ bình dị đã dành phần lớn cuộc đời mình cho cách mạng và cuối cùng hy sinh khi đất nước vẫn còn trong chiến tranh.

Có lẽ điều khiến người ta xúc động nhất khi đứng trước những kỷ vật ấy chính là sự đối lập giữa cái nhỏ bé của hiện vật và sự lớn lao của một cuộc đời.

Một chiếc kẹp tóc có thể chỉ là vật dụng bình thường đối với bất kỳ người phụ nữ nào. Nhưng khi nó thuộc về một người đã hy sinh vì đất nước, nó trở thành chứng nhân của lịch sử.

Lê Thị Riêng đã không được chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Nhưng những gì bà và đồng đội để lại đã góp phần vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc.

Ngày hôm nay, khi cuộc sống hòa bình đã trở thành điều quen thuộc, câu chuyện về Lê Thị Riêng nhắc chúng ta nhớ rằng phía sau hai chữ “hòa bình” là những cuộc đời đã dừng lại giữa chiến tranh.

Và đôi khi, lịch sử không chỉ được kể bằng những trận đánh lớn hay những chiến thắng vang dội. Lịch sử còn được kể bằng một cuốn sổ tay, một chiếc kẹp tóc và ký ức về một người phụ nữ đã sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.