LÊ THỊ RIÊNG – NGƯỜI PHỤ NỮ KIÊN TRUNG GIỮA LÒNG SÀI GÒN KHÓI LỬA

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi nhận biết bao người con ưu tú đã hiến dâng tuổi xuân, hạnh phúc riêng tư và cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong số những người phụ nữ anh hùng ấy, đồng chí Lê Thị Riêng – người nữ cán bộ cách mạng kiên trung, bất khuất – mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, đức hy sinh và khí phách của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Lê Thị Riêng, bí danh Hai Liên, Hai Riêng, sinh năm 1925 tại làng Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau) trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Tuổi thơ của bà gắn liền với những mất mát và gian khó. Cha tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp rồi mất tích, mẹ qua đời khi bà còn nhỏ. Được người chú ruột nuôi dưỡng, cô gái trẻ sớm cảm nhận được nỗi đau của đất nước bị chiến tranh tàn phá và nuôi dưỡng trong lòng ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.

Ngay từ những ngày đầu của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lê Thị Riêng đã tham gia hoạt động cách mạng. Với sự thông minh, năng động và tinh thần trách nhiệm cao, bà nhanh chóng trưởng thành trong phong trào quần chúng. Năm 1948, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong công tác vận động phụ nữ ở Nam Bộ.

Trên chặng đường hoạt động cách mạng, bà gặp và nên duyên cùng đồng chí Lê Văn Ba – một cán bộ lãnh đạo của tỉnh Rạch Giá. Họ xây dựng một gia đình nhỏ giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt và có với nhau hai người con trai. Nhưng hạnh phúc riêng chưa được bao lâu thì chiến tranh lại đặt lên vai người phụ nữ ấy những thử thách nghiệt ngã.

Năm 1960, khi phong trào Đồng khởi bùng nổ và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập, Lê Thị Riêng được giao giữ chức Phó Hội trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời là Ủy viên Trung ương Mặt trận. Để tiếp tục hoạt động cách mạng, bà quyết định gửi hai con trai còn nhỏ ra miền Bắc học tập và rèn luyện. Đó là một quyết định đầy nước mắt của một người mẹ, nhưng cũng là sự lựa chọn của một người chiến sĩ đặt lợi ích dân tộc lên trên hạnh phúc riêng tư.

Cuối năm 1960, bà nhận tin dữ: chồng mình đã anh dũng hy sinh trong một trận chiến tại Biên Hòa. Nỗi đau mất chồng, xa con tưởng chừng có thể quật ngã bất kỳ ai, nhưng với Lê Thị Riêng, đó lại trở thành động lực để bà tiếp tục cống hiến. Trong những dòng nhật ký đầy xúc động, bà viết rằng sẽ tiếp tục chiến đấu để không còn những cảnh chia ly, mất mát mà chiến tranh gây ra cho bao gia đình Việt Nam.

Năm 1965, bà được phân công phụ trách Ban Phụ vận Khu Sài Gòn – Gia Định và trực tiếp hoạt động trong nội thành. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm khi bà phải đối mặt với sự kiểm soát gắt gao của chính quyền Sài Gòn và các cơ quan tình báo đối phương. Bằng sự mưu trí, dũng cảm và tinh thần trách nhiệm, bà đã góp phần xây dựng, lãnh đạo phong trào phụ nữ Sài Gòn – Chợ Lớn phát triển mạnh mẽ, trở thành lực lượng quan trọng trong cuộc đấu tranh cách mạng tại đô thị.

Ngày 9 tháng 5 năm 1967, trên đường làm nhiệm vụ tại khu vực chợ Đa Kao, bà bị chỉ điểm và rơi vào tay địch. Từ đó bắt đầu những tháng ngày tù đày đầy khốc liệt. Các cơ quan mật vụ và tình báo đối phương đã sử dụng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất nhằm khai thác thông tin từ người nữ cán bộ cách mạng. Từ đánh đập, châm điện, nhấn nước cho đến những cực hình tàn bạo khác, tất cả đều không thể khuất phục được ý chí sắt đá của bà.

Suốt nhiều tháng bị giam cầm, Lê Thị Riêng vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản. Bà không tiết lộ bất kỳ bí mật nào của tổ chức, bảo vệ an toàn cho đồng chí, đồng đội và cơ sở cách mạng trong nội thành.

Đỉnh cao của lòng quả cảm và đức hy sinh diễn ra vào những ngày đầu cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Ngày 31 tháng 1 năm 1968 (mùng 2 Tết Mậu Thân), chính quyền Sài Gòn đã bí mật đưa bà cùng nhiều chiến sĩ cách mạng khác đi thủ tiêu tại khu vực Bà Hòa, Chợ Lớn.

Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, khi loạt đạn tử thần nổ ra, Lê Thị Riêng đã dùng chính thân mình che chắn cho nữ chiến sĩ biệt động Phùng Ngọc Anh. Hành động ấy đã giúp đồng chí của bà sống sót một cách kỳ diệu. Đó không chỉ là sự hy sinh của một người chiến sĩ mà còn là biểu hiện cao đẹp của tình đồng chí, đồng đội và tinh thần quên mình vì người khác.

Người nữ chiến sĩ kiên trung ấy đã ngã xuống khi mới 43 tuổi. Cuộc đời bà là bản anh hùng ca về lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Hôm nay, tên tuổi Lê Thị Riêng được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên cả nước. Nhưng hơn tất cả những sự ghi nhận ấy, điều còn mãi trong lòng nhân dân chính là hình ảnh một người phụ nữ bình dị đã dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc, cho nhân dân và cho lý tưởng cách mạng.

Trong những trang sử vàng của dân tộc, Lê Thị Riêng mãi là ngọn lửa sáng của lòng trung kiên, là biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam anh hùng trong thời hoa lửa.