Lê Thị Y (1928 - 2000)

Lê Thị Y (1928 - 2000)

Má Lê Thị Y sinh năm 1928 tại PhúHội (huyện Nhơn Trạch). Chồng má, ôngNguyễn Văn Cớ quê ở miền Bắc vào làmphu cao su ở Sở Tân Tường rồi thoát lytheo cách mạng từ tháng 4/1945. Haingười gặp nhau rồi lấy nhau cũng khoảng thời gian ấy.Năm 1946, má sinh người con đầu lòng và cũng là con traiduy nhất, anh Nguyễn Thanh SơnNgày 6/7/1952, má được tin chồng hy sinh. Ông NguyễnVăn Cớ bị lọt vòng kích trong khi đi điều nghiên để đánhvào bót địch. Lúc ấy, ông là Đại đội phó Đại đội Đô Lương(Huyện đội Long Thành). Má đã lặn lội lên vùng rừng XàMinh để tìm xác chồng nhưng không tìm được. Vài ngàysau, má cũng bị bắt tại chợ Cây Dương (Thành Tuy Hạ,nay thuộc huyện Nhơn Trạch). Hai năm tù tội, chúng đưamá từ trại giam Phú Lâm đến Hạnh Thông Tây rồi về BàRịa. Đình chiến 1954, má được trao trả ở Cà Mau. Trongthời gian ấy, con trai má được gởi lên một ngôi chùa ởBiên Hòa. Ở đó, anh Sơn được học nghề thuốc rồi nhậpngũ năm 1965, làm y tá cho một đơn vị quân giải phóng ởhuyện Tân Phú.Khi con trai má hy sinh mọi người sợ má buồn nên giấumá. Năm 1969, một y sĩ tên Phước ở đơn vị con trai má vềtìm má, lúc ấy má thật sự hết hy vọng. Sau giải phóng, mácó lên Định Quán, Tân Phú tìm đến đơn vị của con, đượctrao giấy báo tử: liệt sĩ Nguyễn Thanh Sơn hy sinh ngày1/9/1969, còn mộ thì không thể tìm thấy. Cho đến mãi sau này, theo thói quen má vẫn cúng cơm chồng con vào ngàyThương binh liệt sĩ 27/7.Năm 1960, má bị bắt lần thứ 2 tại quận Long Thành.Chúng tra tấn rồi chuyển má từ Ty cảnh sát Biên Hòa đếntrại giam Phú Lợi. Năm 1962, má được trao trả ở trại giamThủ Đức. Từ năm 1963 trở đi, má đã là đảng viên cộng sản,một cán bộ tích cực của Hội Phụ nữ huyện Nhơn Trạch.Năm 1971, má được rút về Hội Phụ nữ tỉnh Biên Hòa cũ.Sau giải phóng, má đã xuống công tác tại huyện Cần Giờ(lúc ấy thuộc tỉnh Đồng Nai), sau đó, là cán bộ Hội Phụ nữrồi Trưởng phòng thương binh xã hội huyện Thống Nhất.Má nghỉ hưu năm 1982 và tá túc trong chùa Ngọc Linh (xãHiệp Phước) suốt 13 năm. Ngày 19/5/1995, Công ty thiếtbị điện số 4 (Khu công nghiệp Biên Hòa 1) xây tặng chomá căn nhà tình nghĩa. Má sống ở đây cho đến khi qua đờivào ngày 5/4/2000.Má và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huânchương Độc lập hạng Ba năm 1985. Nhà nước phong tặngdanh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho má theo Quyếtđịnh số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.