LÊ VĂN CHỚ - CUỘC TRỞ VỀ KỲ DIỆU

Ngày cuối tháng 7, cựu binh Lê Văn Chớ gói ghém hành lý cùng đồng đội trở lại Quảng Trị, thắp hương tại các nghĩa trang liệt sĩ để tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Cũng như nhiều chuyến đi tìm đồng đội trước đây, ông luôn mang tâm trạng bồi hồi, xúc động. Người đàn ông này đã từng trải qua nhiều trận chiến khốc liệt và đối mặt lằn ranh sinh tử.

Dẫu ở tuổi 77, từng bước đi, cử chỉ của người cựu binh vẫn toát lên sự rắn rỏi, điềm đạm và bản lĩnh của mũi trưởng đặc công năm nào.

Bị bắn xuyên bụng vẫn sống sót kỳ diệu

Ông Lê Văn Chớ là con thứ tư trong gia đình có 6 anh chị em ở xã Thạch Mỹ, huyện Thạch Hà cũ (nay là xã Mai Phụ, Hà Tĩnh). Mẹ mất khi ông mới 8 tuổi, 2 anh chị của ông đều tham gia kháng chiến.

Nối tiếp truyền thống gia đình, năm 1967, khi tròn 18 tuổi, chàng thanh niên Lê Văn Chớ tình nguyện nhập ngũ, được huấn luyện để trở thành trinh sát đặc công. Nửa năm sau, người lính trẻ cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Trị chiến đấu. Trong giai đoạn 1967-1979, ông tham gia chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, cùng rất nhiều trận đánh lớn nhỏ.

Nhiều lần lập thành tích xuất sắc trong chiến đấu, tiêu diệt sinh lực địch, người lính quả cảm ngày đó được phong tặng nhiều danh hiệu, trở thành tấm gương sáng cho toàn Quân khu Trị Thiên noi gương, học tập.

Hơn nửa thế kỷ sau, ông Chớ nhớ nhất là trận đánh ác liệt với vai trò chỉ huy để mừng sinh nhật Bác Hồ vào năm 1970.

Ông kể, thời điểm đó, hưởng ứng lời kêu gọi của mặt trận, các chiến trường đồng loạt thi đua lập công mừng sinh nhật Bác. Từ ngày 17/5/1970, Đại đội 20 đặc công, cùng Đại đội 2 bộ binh của Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 812, Sư đoàn 324 nhận lệnh tập kích Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 54 ngụy tại động Chiêm Dòng, phía Tây Hải Lăng (cao điểm 440, Quảng Trị).

Ông Lê Văn Chớ với vai trò mũi trưởng (người chỉ huy một mũi tiến công) đã dẫn bộ đội luồn sâu vào sở chỉ huy và khu thông tin của địch. Trong lúc chiến đấu, ông Chớ bị thương ở vai, tay. Sau khi được băng bó sơ cứu, ông tiếp tục cùng đồng đội lao lên phía trước.

Từ các công sự bê tông cốt thép và boong-ke kiên cố, địch liên tục xả đạn với hỏa lực dày đặc. Ông Chớ vẫn hô lớn "xung phong" và cùng đồng đội áp sát vị trí địch. "Tôi tiếp tục bị bắn trúng vào vùng bụng rồi dần lịm đi giữa trận địa", người cựu binh nhớ lại.

Trong trận quyết tử ấy, ông bị bắn xuyên bụng, ruột trào ra ngoài. Đồng đội phải dùng bát B52 úp lên vết thương, lấy mũ tai bèo quấn chặt để cầm máu rồi đưa ông về trạm cứu thương dã chiến phía sau trận địa.

Tuy nhiên, với vết thương quá nặng và đã ngưng tim, mọi người đều nghĩ ông không qua khỏi. Trong số 10 chiến sĩ của Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 812 hy sinh hôm đó có tên người lính Lê Văn Chớ. Đơn vị đào 10 huyệt mộ, khâm liệm các liệt sĩ vào túi nilon (loại quan tài dã chiến nơi chiến trường) để chuẩn bị chôn cất.

Thế nhưng, khi vừa mai táng xong 9 thi thể, đồng đội bất ngờ phát hiện người lính Lê Văn Chớ vẫn còn thở thoi thóp bên trong túi nilon. Ngay lập tức, ông được đưa ra khỏi "quan tài" và chuyển vào hầm phẫu thuật của quân y dã chiến.

Trong ánh sáng le lói từ chiếc đèn đi-a-mô phát điện bằng xe đạp, các bác sĩ phẫu thuật nối ruột, giành lại sự sống cho người lính. Bên ngoài hầm, bom đạn vẫn nổ dữ dội, khói mù mịt tràn cả vào khu phẫu thuật. Đồng đội phải liên tục quạt khói ra ngoài để ca mổ được tiếp tục.

"Sáng hôm sau tỉnh lại, tôi mới biết mình đã chết đi sống lại một cách kỳ diệu. Sáu đồng đội dùng cáng khiêng tôi rút về phía sau trong lúc súng đạn vẫn nổ liên hồi. Họ nhiều lần ngã rạp xuống đất, còn tôi nằm trên cáng vẫn cảm nhận rõ mảnh đạn pháo bay tung tóe xung quanh", ông Chớ xúc động kể.

Hơn 30 năm miệt mài tìm đồng đội

Rời cao điểm 440 trong tình trạng mang đầy thương tích, đơn vị buộc phải chuyển ông Lê Văn Chớ ra miền Bắc điều trị. Sau gần một năm giành giật sự sống, sức khỏe dần hồi phục, ông được phân công làm trợ lý đặc công tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh.

Ít lâu sau, ông được biệt phái sang Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, giữ chức Đại đội trưởng Thanh niên xung phong. Một năm sau ngày đất nước thống nhất, ông tham gia "phá đá, đào sỏi" xây hồ Kẻ Gỗ, một công trình đại thủy nông trọng điểm lúc bấy giờ.

Xuất ngũ trở về quê nhà, cựu binh Lê Văn Chớ làm đủ nghề, từ chiếu phim lưu động, sửa xe đạp, buôn bán ở chợ rồi nhận thầu xây dựng nhiều công trình dân dụng. Khi có chút vốn, ông tiếp tục xây dựng khách sạn và thành lập Hợp tác xã xây dựng - dịch vụ thương mại 27/7, tạo việc làm cho nhiều cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, cùng con em của họ.

Đến giai đoạn cuộc sống ổn định và công việc có người kế cận, nhiều người chọn nghỉ ngơi bên gia đình, ông Chớ lại đau đáu một nỗi niềm khác.

Nhắc về những đồng đội đã ngã xuống, đôi mắt người cựu binh đỏ hoe. Ông bảo, riêng sư đoàn của mình vẫn còn rất nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy hài cốt. "Chúng tôi là những người may mắn sống sót trở về. Nghĩ đến đồng đội còn nằm lại chiến trường, tôi luôn day dứt", ông Chớ nghẹn giọng nói.

Vì thế, từ năm 1995, ông cùng đồng đội bắt đầu hành trình đi tìm hài cốt liệt sĩ. Họ lặn lội khắp những cánh rừng, quả đồi, những nghĩa trang trên mảnh đất lửa Quảng Trị và các chiến trường từng đi qua để tìm kiếm đồng đội.

Hơn 30 năm qua, cựu binh Lê Văn Chớ cùng đồng đội đã tìm kiếm, kết nối thông tin, góp phần quy tập nhiều ngôi mộ, hài cốt liệt sĩ về các nghĩa trang.

Với ông và những người lính năm xưa, hành trình ấy chưa bao giờ kết thúc. "Nhiều đồng đội của chúng tôi vẫn nằm đâu đó giữa rừng thiêng, nước độc. Còn sức khỏe là chúng tôi còn đi tìm", ông Chớ chia sẻ.

Mới đây, cựu binh Lê Văn Chớ cùng đồng đội đã lập danh sách các trận đánh và địa điểm những người cùng chiến đấu hy sinh nhưng chưa tìm được hài cốt, gửi Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia).

Ông cũng kêu gọi cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ bổ sung thông tin vào danh sách này, góp phần hỗ trợ "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đạt hiệu quả hơn.

Ông Lê Văn Liêm, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh, cho biết cựu binh Lê Văn Chớ luôn tích cực tham gia các hoạt động nghĩa tình, sẵn sàng giúp đỡ đồng đội và cựu thanh niên xung phong nên được nhiều người yêu quý.

"Hiện nay, ông Chớ dù tuổi đã cao, sức khỏe có phần giảm sút nhưng vẫn miệt mài cùng đồng đội tìm kiếm, kết nối thông tin để quy tập hài cốt liệt sĩ", ông Liêm chia sẻ.

Ảnh: Dương Nguyên và Nhân vật cung cấp.