Lê Văn Hưu và bộ đại việt sử ký đầu tiên của dân tộc

Lê Văn Hưu (1230 - 1322), quê ở tỉnh Thanh Hóa ngày nay, là một nhà sử học vĩ đại, nhà giáo lỗi lạc và là vị tiến sĩ mở đầu cho truyền thống khoa bảng vẻ vang của triều đại nhà Trần. Ông chính là tác giả của bộ sử chính thống đầu tiên có quy mô lớn của nước ta mang tên Đại Việt sử ký.

Nhận thức sâu sắc rằng một quốc gia độc lập, tự chủ không thể không có bộ lịch sử ghi chép lại nguồn cội, công lao dựng nước và giữ nước của các bậc tiên đế, năm 1272, theo lệnh của vua Trần Thánh Tông, Lê Văn Hưu đã miệt mài sưu tầm tài liệu, khảo cứu dã sử và biên soạn nên bộ Đại Việt sử ký gồm 30 quyển. Bộ sử bắt đầu từ Triệu Đà thời nhà Triệu cho đến thời điểm vua Lý Nhân Tông băng hà (năm 1125), hệ thống hóa toàn diện dòng chảy lịch sử dân tộc qua hơn một ngàn năm.

Dù bộ sách gốc ngày nay đã thất truyền, nhưng những giá trị tư tưởng, quan điểm lịch sử sắc sảo của Lê Văn Hưu vẫn được lưu giữ trọn vẹn qua các bộ sử đời sau như Đại Việt sử ký toàn thư. Ông là người đầu tiên đặt nền móng vững chắc cho nền sử học nước nhà, khẳng định mạnh mẽ chủ quyền, nền văn hiến lâu đời và tinh thần tự tôn dân tộc của Đại Việt trước các thế lực phương Bắc.

Cuộc đời và công trình vĩ đại của Lê Văn Hưu là di sản vô giá, tôn vinh ý thức tự cường và lòng yêu nước sâu sắc qua từng trang sử vàng của dân tộc Việt Nam.