Lê Văn Huỳnh

Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh sinh năm 1949 tại xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Anh là một thanh niên thông minh, tuấn tú, từng là sinh viên xuất sắc năm thứ tư khoa Xây dựng của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Vào thời điểm năm 1971, khi chuẩn bị bước vào giai đoạn làm đồ án tốt nghiệp với tương lai của một kỹ sư xây dựng đầy triển vọng, Lê Văn Huỳnh nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc đã tạm gác lại bút nghiên, xung phong nhập ngũ. Trước khi lên đường vào chiến trường miền Nam, anh đã kết hôn với chị Đặng Thị Lệ — một người con gái cùng quê nết na, dịu dàng. Cuộc hôn nhân kéo dài vỏn vẹn 6 ngày thì anh phải chia tay người vợ trẻ để cùng đơn vị tiến thẳng vào chiến trường Quảng Trị.

Mùa hè năm 1972, Lê Văn Huỳnh cùng đồng đội bước vào chiến dịch bảo vệ Thành cổ Quảng Trị — 81 ngày đêm được lịch sử ghi nhận là một trong những trận chiến thảm khốc và dữ dội nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam. Trung bình mỗi ngày, đối phương trút xuống khu vực Thành cổ hẹp chưa đầy vài kilômét vuông hàng ngàn tấn bom đạn, biến nơi đây thành một chảo lửa khổng lồ. Trong những căn hầm dã chiến sũng nước và ngập tràn khói bom, các chiến sĩ trẻ như Lê Văn Huỳnh đã kiên cường bám trụ từng góc tường vôi, từng đoạn hầm ngầm để đẩy lùi hàng chục đợt phản công của lực lượng đối phương.

Ngày 2/1/1973, chỉ ít ngày trước khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam được ký kết, với một dự cảm chính xác về sự hy sinh cận kề của bản thân trong trận đánh sắp tới, Lê Văn Huỳnh đã ngồi dưới ánh đèn dầu tù mờ trong lòng hầm dã chiến, cẩn thận viết một bức thư dài gửi về cho gia đình. Bức thư dài 5 trang giấy học trò, chứa đựng những tình cảm tha thiết, sự chín chắn và một thái độ bình thản đáng kinh ngạc trước cái chết.

Anh dặn dò người mẹ già kính yêu cẩn trọng giữ gìn sức khỏe, khuyên người vợ trẻ Đặng Thị Lệ hãy vững vàng bước tiếp cuộc sống và tìm hạnh phúc mới nếu anh không trở về, dặn dò anh chị em trong gia đình sống đoàn kết, trọn vẹn nghĩa tình. Đặc biệt, trong thư anh còn bình thản miêu tả chính xác vị trí nơi anh có thể vĩnh viễn nằm lại: "Mẹ kính mến! Con đi xa mẹ là vĩnh viễn... Con viết mấy dòng dặn lại mẹ và gia đình... Khi đất nước thanh bình, nếu có điều kiện mẹ và các anh vào tìm con, đường đi như sau: Đi xe hải xá đến thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn...".

Sau khi hoàn thành bức thư, anh cẩn thận gói buộc lại và gài dưới lớp gạch góc hầm chỉ huy. Đúng như dự cảm, chỉ vài ngày sau đó, chiến sĩ Lê Văn Huỳnh đã anh dũng hy sinh trong một đợt pháo kích dữ dội của kẻ thù khi mới 24 tuổi. Bức thư gài dưới lớp gạch Thành cổ sau này đã được đồng đội tìm thấy và gửi về cho gia đình, trở thành một di vật lịch sử vô giá, chứng minh cho tinh thần xả thân, sự thản nhiên dâng hiến tuổi trẻ của thế hệ học sinh, sinh viên Việt Nam cho sự nghiệp độc lập dân tộc.