Lê Văn Huỳnh

Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh sinh ra tại xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Khi đang là sinh viên năm thứ tư khoa Cầu đường của Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh cùng hàng ngàn sinh viên ưu tú của các trường đại học thủ đô đã tình nguyện xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ.

Trước ngày vào chiến trường miền Nam, anh tranh thủ về quê làm lễ cưới với người bạn gái cùng quê – chị Đặng Thị Xơ. Đám cưới diễn ra thật mộc mạc và vội vã, họ ở bên nhau trọn vẹn chỉ vỏn vẹn đúng ba ngày ba đêm rồi anh phải lập tức khoác ba lô hành quân vào mặt trận Quảng Trị rực lửa. Ba ngày ngắn ngủi ấy đã trở thành hành trang ký ức và tình yêu theo anh suốt chặng đường hành quân vào tuyến lửa. Vào ngày 11/9/1972 (ngày thứ 77 của chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ), tại căn hầm dã chiến bên bờ sông Thạch Hãn, khi bom pháo của đối phương liên tục cày xới từng tấc đất, Lê Văn Huỳnh đã linh cảm trước về sự hy sinh của mình. Dưới ánh sáng le lói của ngọn đèn dầu tự chế, anh đã nắn nót viết lá thư dài mười trang gửi về cho mẹ già, người vợ trẻ, anh chị em và gia đình.

Điều khiến bất kỳ ai khi đọc lại bức thư này đều không khỏi xúc động nghẹn ngào chính là sự bình thản đến lạ kỳ. Trong những dòng gửi mẹ, anh không kể về sự khốc liệt hay vết thương bom đạn, mà gửi lời xin lỗi vì chưa báo đáp được công ơn sinh thành dưỡng dục. Anh dặn dò các anh chị thay mình chăm sóc chu đáo khi mẹ tuổi già sức yếu. Đoạn viết gửi người vợ mới cưới mấy ngày chan chứa sự ân cần và lòng nhân hậu bao la. Anh thấu hiểu nỗi cô đơn, vất vả của người phụ nữ ở lại hậu phương nên đã tha thiết dặn dò: "Nếu có điều kiện, em hãy cứ bước đi bước nữa, vì đời em còn trẻ lắm... Hãy sống cho thật tốt, anh ở dưới suối vàng lúc nào cũng mong em được hạnh phúc." Đó là sự hy sinh tình cảm riêng tư đến tận cùng, một tấm lòng vị tha hiếm có của người lính trẻ khi đứng trước cái chết.

Với tư duy mạch lạc của một sinh viên ngành xây dựng, anh còn bình tĩnh phác họa chi tiết vị trí mình có thể nằm lại bên bờ sông Thạch Hãn (thôn Thượng Phước, xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong) để sau này khi đất nước hòa bình, gia đình có thể theo đó mà tìm lại hài cốt đưa anh về với quê hương.

Tháng 1/1973, trong một trận chiến đấu quyết liệt giữ vững trận địa ngay trước thềm Hiệp định Paris được ký kết, chiến sĩ Lê Văn Huỳnh đã anh dũng hy sinh đúng như linh cảm của mình. Bức thư mười trang được đồng đội cất giữ cẩn thận và sau đó chuyển về tận tay gia đình tại Thái Bình. Đúng như những chỉ dẫn chuẩn xác đến kỳ lạ trong bức thư năm xưa, tròn 30 năm sau ngày anh ngã xuống (năm 2002), người vợ thủy chung của anh – chị Đặng Thị Xơ – cùng đồng đội đã tìm thấy đúng nơi anh nằm lại bên bờ sông Thạch Hãn để đón anh về an nghỉ tại nghĩa trang quê nhà. Suốt ba thập kỷ ấy, chị vẫn ở vậy thờ chồng, giữ trọn vẹn tấm lòng son sắt thủy chung với người lính Thành cổ. Hiện nay, bản gốc bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đang được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, trở thành một trong những kỷ vật lịch sử xúc động nhất về cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhìn lại mẩu chuyện về liệt sĩ Lê Văn Huỳnh và bức thư mười trang bên dòng Thạch Hãn, chúng ta cảm nhận được một vẻ đẹp nhân cách vô cùng trong sáng của thế hệ cha anh. Họ bước vào cuộc chiến không phải vì ham thích súng đạn, mà vì tình yêu sâu sắc với gia đình, người thân và quê hương xứ sở.

Sự bình thản đón nhận hy sinh của anh không hề bi lụy, mà là minh chứng cao đẹp cho tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái bao la. Nhắc nhớ lại bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh hôm nay là một dịp để thế hệ trẻ thành kính tri ân những mất mát thầm lặng, lắng lòng cảm nhận giá trị thiêng liêng của sự bình yên và hạnh phúc trong ngày hôm nay.